Η ελληνική οικονομία αλλάζει προφίλ: Εξαγωγές, μεταποίηση και τουρισμός οδηγούν την ανάπτυξη

Μια νέα μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ αποτυπώνει τη σύγχρονη εικόνα της ελληνικής οικονομίας, αναδεικνύοντας ότι η ανάπτυξη της χώρας δεν βασίζεται αποκλειστικά στον τουρισμό και την εστίαση, όπως συχνά υποστηρίζεται. Αντίθετα, οι εξαγωγές, η μεταποίηση και η διεθνής ανταγωνιστικότητα ενισχύονται παράλληλα με τον τουριστικό τομέα, διαμορφώνοντας ένα πολυδιάστατο και ισχυρό παραγωγικό προφίλ.

Μετά το 2015, οι εξαγωγές αγαθών αυξάνονται με μέσο ετήσιο ρυθμό +7,8%, ξεπερνώντας τις τουριστικές εισπράξεις (+4,8%) και το ΑΕΠ (+3,4%). Παράλληλα, η μεταποίηση ενισχύεται, με τη βιομηχανική παραγωγή να αυξάνεται περίπου +3% την περίοδο 2013–2024 και την απασχόληση στον κλάδο να σημειώνει μέσο ετήσιο ρυθμό +2,3%, διπλάσιο από την συνολική απασχόληση (+1,1%). Οι επενδύσεις σε εξοπλισμό και τεχνολογία παρουσιάζουν επίσης σημαντική αύξηση (+8,8%).

Ο αγροδιατροφικός τομέας σημειώνει σημαντική πρόοδο, μετατρέποντας το εξωτερικό ισοζύγιο από έλλειμμα περίπου 3 δισ. ευρώ το 2008 σε πλεόνασμα 460 εκατ. ευρώ το 2023, ενώ η διεθνής ανταγωνιστικότητα ενισχύεται μέσω της υποτίμησης της Πραγματικής Σταθμισμένης Συναλλαγματικής Ισοτιμίας κατά περίπου 32,9% από το 2009.

Η παραγωγικότητα καταγράφει θετική πορεία σε περιόδους οικονομικής σταθερότητας (+1,23% μέσος ετήσιος ρυθμός 2017–2019, +1,9% 2021–2025). Ο τουρισμός συνέβαλε καθοριστικά στη μείωση της ανεργίας, δημιουργώντας περίπου το 19% των νέων θέσεων εργασίας μετά το 2013, αλλά χωρίς να κυριαρχεί απόλυτα στη δημιουργία θέσεων εργασίας, αντιστρέφοντας την αντίληψη ότι η ελληνική οικονομία στηρίζεται μόνο σε αυτόν.

Η μελέτη ανατρέπει το αφήγημα της «οικονομίας του καφέ», παρουσιάζοντας τη χώρα να αναπτύσσει παραγωγικούς τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως η μεταποίηση, η γεωργία και οι εξαγωγές, που πλέον λειτουργούν παράλληλα με τον τουρισμό για μια βιώσιμη αναπτυξιακή στρατηγική.

Ο γενικός διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ, Ηλίας Κικίλιας, τόνισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην αρχή μιας σημαντικής αναδιάρθρωσης και αντιμετωπίζει ακόμη προκλήσεις στη λειτουργία των αγορών, τη θεσμική αποτελεσματικότητα και τη σύνθεση των επενδύσεων. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, η αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων απαιτεί ρεαλιστική διάγνωση και όχι στερεοτυπικές ερμηνείες.

Η ελληνική οικονομία έχει μετατοπιστεί σε ένα πιο εξωστρεφές και παραγωγικό υπόδειγμα, αξιοποιώντας τις πραγματικές της δυνατότητες, ενισχύοντας εξαγωγές, μεταποίηση και τουρισμό, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει ρεαλιστικά τις υπαρκτές δομικές αδυναμίες.