Καθαρά Δευτέρα 2026: Κούλουμα, χαρταετός και νηστίσιμο τραπέζι – Πότε είναι αργία

Η Καθαρά Δευτέρα 2026 πέφτει τη Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου, ανοίγοντας το πρώτο μεγάλο τριήμερο της χρονιάς και δίνοντας σε χιλιάδες οικογένειες την αφορμή για εξόρμηση, χαρταετό και το κλασικό νηστίσιμο τραπέζι της ημέρας. Είναι, όμως, ταυτόχρονα και μια ημερομηνία που κάθε χρόνο προκαλεί την ίδια απορία: είναι επίσημη αργία για όλους ή όχι; Η απάντηση είναι πιο σύνθετη απ’ όσο νομίζουν πολλοί, όπως σύνθετη είναι και η ίδια η ημέρα: γιορτή, παράδοση, εκκλησιαστικό ορόσημο και κοινωνικό ραντεβού στην ύπαιθρο, όλα μαζί.

Τι σημαίνει η Καθαρά Δευτέρα για την Ορθοδοξία

Η Καθαρά Δευτέρα σηματοδοτεί την έναρξη της Μεγάλης Σαρακοστής, της περιόδου προετοιμασίας που οδηγεί στο Πάσχα. Στην εκκλησιαστική παράδοση είναι ημέρα κάθαρσης και επανεκκίνησης, μια συμβολική «γραμμή εκκίνησης» για τη νηστεία και την πνευματική εγρήγορση των επόμενων εβδομάδων. Δεν είναι τυχαίο ότι η ίδια η ονομασία της «Καθαρά» παραπέμπει σε ένα νέο ξεκίνημα, με έμφαση στη λιτότητα, την εγκράτεια και την ανανέωση.

Κούλουμα: γιατί η γιορτή γίνεται έξω και τι συμβολίζει ο χαρταετός

Στην ελληνική κουλτούρα, η Καθαρά Δευτέρα δεν μένει ποτέ μόνο στο «μέσα». Τα Κούλουμα είναι κατεξοχήν υπαίθρια γιορτή: πάρκα, λόφοι, παραλίες, ξέφωτα, ανοιχτοί χώροι όπου η παρέα απλώνει τραπεζομάντιλο, μοιράζει μεζέδες και «ανοίγει» τη μέρα με τον πιο χαρακτηριστικό ήχο της, το πέταγμα του χαρταετού.

Ο χαρταετός δεν είναι απλώς παιχνίδι. Στη λαϊκή συνείδηση λειτουργεί ως σύμβολο ανύψωσης και ελευθερίας, μια τελετουργική κίνηση που «σηκώνει» το βλέμμα στον ουρανό, ακριβώς τη μέρα που η παράδοση ζητά να στραφεί ο άνθρωπος λίγο περισσότερο προς το ουσιαστικό και λιγότερο προς το περιττό. Κι ακόμη κι όταν κανείς δεν το σκέφτεται συμβολικά, η εικόνα παραμένει ίδια: ουρανός γεμάτος χρώματα και γέλια που ανταγωνίζονται τον αέρα.

Το νηστίσιμο τραπέζι της ημέρας: λαγάνα, ταραμάς και θαλασσινά

Το φαγητό της Καθαράς Δευτέρας είναι από τα πιο αναγνωρίσιμα «μενού» του ελληνικού χρόνου. Η λαγάνα πρωταγωνιστεί, γιατί είναι ψωμί που συνδέθηκε ιστορικά με τη συγκεκριμένη μέρα και λειτουργεί σαν το «σήμα» της Σαρακοστής. Δίπλα της έρχονται ο ταραμάς, τα όσπρια, τα ντολμαδάκια, τα τουρσιά, οι ελιές και βέβαια τα θαλασσινά: χταπόδι, καλαμάρι, γαρίδες, μύδια, ό,τι επιτρέπει η νηστεία και αντέχει το τραπέζι. Η παράδοση, άλλωστε, θέλει να αποφεύγονται κρέας και γαλακτοκομικά, ενώ τα οστρακοειδή και πολλά θαλασσινά θεωρούνται «επιτρεπτά» στο σαρακοστιανό πλαίσιο, εξηγώντας γιατί η ημέρα έχει τόσο έντονο θαλασσινό χαρακτήρα.

Κάπου εδώ κρύβεται και η δύναμη των Κούλουμων: είναι μια γιορτή που μοιάζει απλή, αλλά στην πραγματικότητα «κουβαλά» μνήμη. Από γενιά σε γενιά, το τραπέζι στήνεται με τον ίδιο τρόπο και οι ίδιες γεύσεις επιστρέφουν σαν μικρή τελετή συνέχειας.

Καθαρά Δευτέρα 2026: είναι αργία και ποιους αφορά

Η 23η Φεβρουαρίου 2026 αναγνωρίζεται ως αργία για το Δημόσιο, με κλειστές δημόσιες υπηρεσίες, σχολεία και τράπεζες. Για τον ιδιωτικό τομέα, όμως, η Καθαρά Δευτέρα δεν είναι υποχρεωτική αργία από το γενικό πλαίσιο των εξαιρέσιμων/υποχρεωτικών αργιών, κάτι που σημαίνει ότι πολλές επιχειρήσεις μπορούν να λειτουργήσουν κανονικά, εκτός αν ισχύει κάτι διαφορετικό για τον συγκεκριμένο χώρο εργασίας.

Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται ως εξής: για αρκετούς εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα η μέρα είναι εργάσιμη, εκτός αν η επιχείρηση την έχει καθιερώσει ως αργία μέσω συλλογικής σύμβασης, κανονισμού εργασίας ή επιχειρησιακής συνήθειας/εθίμου. Δηλαδή μπορεί σε μια εταιρεία να θεωρείται «δεδομένο ρεπό» και στην ακριβώς διπλανή να είναι κανονική βάρδια.

Πώς αμείβεται η εργασία στην Καθαρά Δευτέρα

Επειδή ακριβώς η ημέρα δεν θεωρείται γενικά υποχρεωτική αργία για τον ιδιωτικό τομέα, η αμοιβή όσων εργάζονται ακολουθεί τους κανόνες που περιγράφονται από εξειδικευμένες πηγές της αγοράς εργασίας. Εάν ο εργαζόμενος αμείβεται με ημερομίσθιο, καταβάλλεται το συνήθως καταβαλλόμενο ημερομίσθιο, ενώ για όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό δεν προβλέπεται πρόσθετη αμοιβή πέραν του κανονικού μηνιαίου μισθού, εκτός αν υπάρχει διαφορετική πρόβλεψη από σύμβαση ή εσωτερική πολιτική.

Με απλά λόγια, η Καθαρά Δευτέρα στον ιδιωτικό τομέα δεν λειτουργεί «αυτόματα» όπως μια υποχρεωτική αργία. Ό,τι ισχύει, εξαρτάται από το τι προβλέπεται ειδικά για τον κλάδο ή την επιχείρηση.

Πώς οργανώνεται σωστά το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας

Ακόμη κι όταν δεν είναι αργία για όλους, το τριήμερο παραμένει ισχυρό «ορόσημο» της χρονιάς, γιατί πολλοί το αξιοποιούν για μικρή απόδραση. Το βασικό μυστικό είναι ο σωστός συγχρονισμός: μετακίνηση νωρίς, επιλογή ανοιχτού χώρου με αέρα για χαρταετό, και ένα τραπέζι που να αντέχει τόσο την ύπαιθρο όσο και τη διάρκεια της ημέρας.

Η Ελλάδα αυτή την περίοδο προσφέρει δύο κλασικά σενάρια. Το πρώτο είναι η κοντινή φύση: λόφοι, άλση, παραθαλάσσια σημεία κοντά σε πόλεις, εκεί όπου το πέταγμα γίνεται εύκολο και η οικογένεια δεν κουράζεται με μεγάλες αποστάσεις. Το δεύτερο είναι οι σύντομες εκδρομές σε προορισμούς με μεγάλους ανοιχτούς χώρους, ώστε να χωρά και η παρέα και ο χαρταετός και το «στήσιμο» των Κούλουμων χωρίς πίεση.

Κι επειδή ο καιρός του Φεβρουαρίου μπορεί να αλλάξει μέσα σε ώρες, η πιο πρακτική επιλογή είναι πάντα ένα πλάνο που δεν «σπάει» αν φυσήξει λίγο παραπάνω ή αν πέσουν λίγες ψιχάλες: μια εναλλακτική στάση, ένα σημείο προστατευμένο, μια λύση που δεν χαλάει την ημέρα.

Η Καθαρά Δευτέρα ως παράδοση που αντέχει – ανεξάρτητα από το εργασιακό καθεστώς

Είτε κάποιος έχει αργία είτε δουλεύει, η Καθαρά Δευτέρα συνεχίζει να λειτουργεί ως κοινός τόπος στην ελληνική ζωή. Είναι από τις σπάνιες μέρες που η θρησκευτική σημασία, το λαϊκό έθιμο και η ανάγκη για ανάσα από την καθημερινότητα δένουν σε μία εικόνα: ένα τραπέζι νηστίσιμο, ένας ουρανός με χαρταετούς και μια χώρα που –έστω για λίγο– βγαίνει έξω.

Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη δύναμη των Κούλουμων: ότι δεν χρειάζονται σκηνικά πολυτέλειας για να «πετύχουν». Χρειάζονται μόνο χώρο, παρέα και την αίσθηση ότι κάτι καινούριο ξεκινά.

Πηγή: Pagenews.gr