Στα όρια αντοχής η Ευρώπη: Μάχη για επιβίωση της ανταγωνιστικότητας

Η άτυπη Σύνοδος στο Βέλγιο σηματοδοτεί στροφή σε επιθετική ατζέντα μεταρρυθμίσεων – Παρεμβάσεις Μητσοτάκη για ενέργεια, τιμές και κοινωνική συνοχή

Σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι «27» ηγέτες της συνεδρίασαν μέχρι αργά το απόγευμα στο ιστορικό κάστρο του Άλντεν Μπίζεν στο Βέλγιο, επιχειρώντας να χαράξουν κοινή στρατηγική για την αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Η αίσθηση του επείγοντος ήταν διάχυτη. Παρουσία των πρώην πρωθυπουργών της Ιταλίας, Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέττα, οι οποίοι μέσα από τις εκθέσεις τους το 2024 σκιαγράφησαν έναν φιλόδοξο οδικό χάρτη για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγικότητας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναγνώρισαν ότι το χάσμα με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τις αναδυόμενες αγορές διευρύνεται επικίνδυνα.

«Μία Ευρώπη, μία αγορά» – Το νέο δόγμα

Το κεντρικό σύνθημα της Συνόδου ήταν σαφές: «Μία Ευρώπη, μία αγορά». Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε ότι τον Μάρτιο θα παρουσιάσει αναλυτικό οδικό χάρτη με σαφείς προθεσμίες και δεσμευτικούς στόχους για την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς έως το 2027.

Το σχέδιο αναμένεται να τεθεί προς έγκριση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποκτώντας θεσμική και πολιτική ισχύ.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έδωσε τον τόνο: «Η Ευρώπη βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή. Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά αναγκαιότητα».

Το ραντεβού των ηγετών στις Βρυξέλλες σε περίπου έναν μήνα θεωρείται κομβικό για την οριστικοποίηση της στρατηγικής.

Η ελληνική παρέμβαση: Ενέργεια, τιμές και κοινωνική αντοχή

Στις κλειστές συνομιλίες, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο ζήτημα της ενέργειας. Σε μια περίοδο έντονων πιέσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, επεσήμανε ότι η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας δεν λειτουργεί ικανοποιητικά.

«Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ενοποίηση στην αγορά ενέργειας, ώστε να πετύχουμε χαμηλότερες τιμές σε ευρωπαϊκό επίπεδο», υπογράμμισε, θέτοντας ευθέως θέμα ανασχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρισμού.

Η κ. Φον Ντερ Λάιεν αναγνώρισε ότι οι τιμές παραμένουν υψηλές, προαναγγέλλοντας την παρουσίαση εναλλακτικών επιλογών για πιθανές αλλαγές στο υφιστάμενο μοντέλο.

Ανταγωνιστικότητα με κοινωνικό πρόσημο

Η ελληνική πλευρά παρουσίασε προτάσεις για:

• Μείωση της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας
• Ενίσχυση της λειτουργικότητας της ενιαίας αγοράς
• Στήριξη της επιχειρηματικότητας
• Προστασία των καταναλωτών από την ακρίβεια

Ο πρωθυπουργός προειδοποίησε ότι η ανταγωνιστικότητα δεν μπορεί να παραμείνει μια αφηρημένη έννοια.

«Πρέπει να συνδεθεί με περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας και με χαμηλότερες τιμές. Διαφορετικά, η κοινωνική στήριξη για τις μεγάλες αποφάσεις θα καταστεί επισφαλής», τόνισε.

Η επισήμανση αυτή αντανακλά τον ευρύτερο ευρωπαϊκό προβληματισμό: χωρίς κοινωνική συναίνεση, καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να προχωρήσει.

Το στοίχημα του 2027

Η Ευρώπη καλείται να κινηθεί ταχύτερα από ποτέ. Η ενοποίηση της αγοράς, η ενεργειακή αυτονομία, η τεχνολογική επένδυση και η μείωση του κόστους παραγωγής αποτελούν κρίσιμους πυλώνες.

Το ερώτημα που πλανάται είναι αν οι πολιτικές ηγεσίες θα μπορέσουν να υπερβούν εθνικές επιφυλάξεις και να προχωρήσουν σε ουσιαστική εμβάθυνση της ολοκλήρωσης.

Το βέβαιο είναι ότι η άτυπη Σύνοδος στο Βέλγιο δεν ήταν μια ακόμη διπλωματική συνάντηση. Ήταν μια προειδοποίηση: Η Ευρώπη είτε θα επιταχύνει είτε θα μείνει πίσω.

Πηγές Με πληροφορίες από ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, δηλώσεις αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κυβερνητικές πηγές.