Διάσκεψη Μονάχου: Η Ευρώπη «στο περιθώριο» – Η γεωπολιτική “πολιτική μπουλντόζα” Τραμπ–Πούτιν

Στη φετινή Munich Security Conference, ο πρόεδρος του φόρουμ Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ εξέφρασε με κυνικό τρόπο την ανησυχία για τον ρόλο της Ευρώπης στη διεθνή σκηνή, χαρακτηρίζοντας την ήπειρο «εντελώς στο περιθώριο» των μεγάλων γεωπολιτικών εξελίξεων.

Σύμφωνα με τον Ίσινγκερ, η Ευρώπη δεν κατάφερε να παρουσιάσει μια ενιαία στρατηγική και να εκφράσει καθαρά την πολιτική της σε κρίσιμα ζητήματα όπως η Κίνα, η Μέση Ανατολή ή ο πόλεμος στην Ουκρανία. Το αποτέλεσμα, όπως υπογράμμισε, είναι η «πολιτική μπουλντόζα» που ασκούν ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, να «σαρώνει τα πάντα» και να διαμορφώνει τη νέα τάξη πραγμάτων.

Η «πολιτική μπουλντόζα»: Τραμπ, Πούτιν και οι δονήσεις στη Δύση

Ο Ίσινγκερ περιέγραψε το τρέχον γεωπολιτικό περιβάλλον ως μια «πολιτική μπουλντόζα», όπου οι δομές και τα θεσμικά πλαίσια που είχαν αναπτυχθεί μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο δοκιμάζονται. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Τραμπ εμφανίζεται ως το πλέον προβεβλημένο παράδειγμα μιας προσέγγισης που αμφισβητεί τις παραδοσιακές ρυθμίσεις και επιδιώκει να τις αναδιαμορφώσει, ενώ παραδέχεται ότι και εντός Ευρώπης υπάρχουν πολιτικές δυνάμεις που ακολουθούν παρόμοιες λογικές.

Επιπλέον, ο ίδιος τόνισε ότι η Ευρώπη έχει χάσει την πρωτοβουλία σε σημαντικές διεθνείς διαπραγματεύσεις, όπως αυτές για τον πόλεμο στην Ουκρανία και την κρίση στη Γάζα, όπου τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Μόσχα καθορίζουν τις εξελίξεις με ελάχιστη επιρροή από ευρωπαϊκούς παράγοντες.

Ρήγματα στη διατλαντική σχέση

Στην ίδια συνέντευξη, ο Ίσινγκερ επεσήμανε ότι η διατλαντική εμπιστοσύνη έχει πληγεί σημαντικά από τις αποφάσεις της Ουάσινγκτον, συμπεριλαμβανομένης της υπόθεσης της Γροιλανδίας, όπου οι ΗΠΑ άσκησαν πίεση στη Δανία με απειλές δασμών, γεγονός που άφησε έντονα ίχνη στις ευρωαμερικανικές σχέσεις.

Την ίδια ώρα, Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν δεσμευθεί για αύξηση των αμυντικών δαπανών και ενίσχυση των δικών τους στρατιωτικών δυνατοτήτων, συμφωνώντας ότι το ρόλο των ΗΠΑ στην ασφάλεια πρέπει να συνοδεύσει μια ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομίας – μια τάση που ενισχύεται από τις τρέχουσες εξελίξεις.

Η ανάγκη για στρατηγική ενότητα

Παρά την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, ο Ίσινγκερ υπογράμμισε ότι η Ευρώπη χρειάζεται κάτι βαθύτερο από απλώς οικονομικές ή στρατιωτικές ενισχύσεις — χρειάζεται ενιαία στρατηγική και φωνή στο διεθνές σύστημα. Χωρίς αυτήν, κινδυνεύει να παρακολουθεί τις εξελίξεις που επηρεάζουν άμεσα το δικό της μέλλον, αντί να τις διαμορφώνει.

Η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως πεδίο προβληματισμού και επαναπροσδιορισμού των ευρωπαϊκών στρατηγικών επιλογών — αλλά το ερώτημα παραμένει: είναι έτοιμη η Ευρώπη να μετατρέψει τη διαπίστωση της “αποτυχίας” σε κινητήριο δύναμη για αλλαγή;

Με πληροφορίες, Politico /Reuters, Associated Press.