Smart Fortwo: Το Νο1 αυτοκίνητο στις κλοπές στην Ελλάδα και γιατί μπαίνει στο στόχαστρο

Η κλοπή αυτοκινήτων από «σποραδικό» σε καθημερινό πρόβλημα

Η κλοπή αυτοκινήτων στην Ελλάδα έχει πάψει προ πολλού να είναι μια σπάνια είδηση της αστυνομικής στήλης. Σήμερα αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως ένα συστηματικό πρόβλημα που επηρεάζει οδηγούς, γειτονιές, ασφαλιστικές εταιρείες και, τελικά, την ίδια την αίσθηση ασφάλειας στις πόλεις. Παρά τις επιχειρήσεις της Ελληνικής Αστυνομίας και τις κατά καιρούς εξαρθρώσεις οργανωμένων κυκλωμάτων, το αποτύπωμα στους δρόμους παραμένει ορατό: παραβιασμένα οχήματα, φθορές σε καθρέφτες και κλειδαριές, αυτοκίνητα που εξαφανίζονται μέσα σε λίγα λεπτά και –σε αρκετές περιπτώσεις– οχήματα που δεν «φεύγουν» ολόκληρα, αλλά γίνονται κομμάτια στην αγορά ανταλλακτικών.

Τα διαθέσιμα στοιχεία που επικαλούνται ρεπορτάζ του χώρου της αυτοκίνησης και του αστυνομικού ρεπορτάζ κάνουν λόγο για έως 10.000 κλοπές και απόπειρες κλοπής οχημάτων ετησίως στη χώρα, με την Αττική να συγκεντρώνει πάνω από το 50% των περιστατικών, ενώ στο πιο πρόσφατο έτος καταγράφεται αύξηση κοντά στο 12% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Αυτό που ανησυχεί δεν είναι μόνο ο αριθμός. Είναι η αίσθηση ότι το φαινόμενο έχει αποκτήσει «ρουτίνα»: συγκεκριμένοι τύποι αυτοκινήτων, συγκεκριμένες ώρες, συγκεκριμένες περιοχές, συγκεκριμένες μέθοδοι. Και όσο η παράνομη ζήτηση για φθηνά ανταλλακτικά παραμένει ενεργή, τόσο το κίνητρο δεν σβήνει.

Το αυτοκίνητο που κλέβουν περισσότερο: γιατί τα παλιά Smart είναι σταθερά «στόχος»

Μέσα σε αυτό το τοπίο, ένα μοντέλο εμφανίζεται σταθερά ως το πιο «δημοφιλές» θύμα: τα παλαιότερα Smart, κυρίως τα Smart Fortwo πρώτης γενιάς (1998–2007) και δεύτερης γενιάς (2007–2014).

Η ειρωνεία είναι προφανής: αυτά τα αυτοκίνητα έχουν μειωθεί αισθητά στους δρόμους λόγω ηλικίας και φυσικής απόσυρσης, όμως εξακολουθούν να βρίσκονται ψηλά στη λίστα των κλοπών. Η εξήγηση που προβάλλεται είναι πρακτική και καθαρά «αγοραία». Από τη μία πλευρά, πολλά από αυτά τα οχήματα διαθέτουν πιο απλά συστήματα ασφαλείας σε σύγκριση με τα σημερινά δεδομένα, κάτι που τα καθιστά ευκολότερα στην παραβίαση. Από την άλλη, τα ανταλλακτικά τους έχουν ζήτηση και μπορούν να μεταπωληθούν γρήγορα, τροφοδοτώντας έναν κύκλο όπου η κλοπή δεν είναι πάντα για να “κρατηθεί” το αυτοκίνητο, αλλά για να “σπάσει” σε κομμάτια.

Εδώ βρίσκεται και το κρίσιμο σημείο: όταν ένα όχημα μπορεί να «μετατραπεί» σε χρήμα μέσα σε λίγες ώρες μέσω ανταλλακτικών, το επιχειρησιακό ρίσκο για τους δράστες μειώνεται και η κλοπή γίνεται πιο ελκυστική. Δεν μιλάμε μόνο για μία πράξη, αλλά για μια αλυσίδα που ξεκινά από την παραβίαση και φτάνει έως την παράνομη διάθεση.

Η «μαύρη» αγορά ανταλλακτικών: ο αόρατος κινητήρας του φαινομένου

Αρκετές κλοπές δεν έχουν ως τελικό στόχο την επανακυκλοφορία του ίδιου αυτοκινήτου, αλλά την αποσυναρμολόγηση και διάθεση εξαρτημάτων. Εκεί ακριβώς «κουμπώνει» η μαύρη αγορά ανταλλακτικών: μονάδες πολυμέσων, καθρέφτες, ηλεκτρονικά μέρη, ακόμα και τμήματα που έχουν υψηλή ζήτηση λόγω κόστους αντικατάστασης.

Η ύπαρξη διαδικτυακών αγγελιών, άτυπων δικτύων μεταπώλησης και παράνομων συνεργείων μπορεί να επιταχύνει αυτή τη διαδικασία. Σε ρεπορτάζ για πρόσφατες υποθέσεις, αναφέρεται ότι κυκλώματα κινούνταν με μεθοδικότητα, από την επιλογή στόχων μέχρι τη γρήγορη «διάλυση» και τη διοχέτευση των εξαρτημάτων.

Αυτό καθιστά την αντιμετώπιση του προβλήματος κάτι πολύ ευρύτερο από το «να συλληφθούν οι κλέφτες». Όσο υπάρχει ζήτηση για εξαρτήματα αμφίβολης προέλευσης, τόσο η αγορά θα βρίσκει τρόπο να τα απορροφά. Και όσο τα οικονομικά περιθώρια των νοικοκυριών πιέζονται, τόσο μεγαλώνει και ο πειρασμός του «φθηνού» ανταλλακτικού, ακόμη κι αν κανείς δεν ρωτά από πού προήλθε.

Γιατί η Ελλάδα είναι ευάλωτη: ο γερασμένος στόλος και τα κενά προστασίας

Ένας από τους βασικούς παράγοντες που κάνουν το ελληνικό περιβάλλον πιο ευάλωτο είναι η ηλικία του στόλου. Η μέση ηλικία των οχημάτων στην Ελλάδα έχει καταγραφεί στα 17,8 έτη, στοιχείο που αποτυπώνει ότι μεγάλο κομμάτι του στόλου αποτελείται από παλαιότερα αυτοκίνητα, συχνά χωρίς σύγχρονα αντικλεπτικά, χωρίς προηγμένα συστήματα εντοπισμού και με περιορισμένες τεχνολογικές «άμυνες».

Όταν ένα όχημα είναι παλαιότερης τεχνολογίας, η ασφάλεια δεν είναι μόνο θέμα «καλής κλειδαριάς». Είναι θέμα συνολικής αρχιτεκτονικής: immobilizer, ηλεκτρονικών δικλείδων, συναγερμών που δυσκολεύουν την πρόσβαση ή καθυστερούν τον δράστη. Και στον κόσμο των κλοπών, η καθυστέρηση είναι κρίσιμη. Αν ένα αυτοκίνητο χρειάζεται λίγα δευτερόλεπτα για να παραβιαστεί, γίνεται ελκυστικό. Αν χρειάζεται λεπτά, ξαφνικά δεν είναι τόσο «εύκολο».

Επιπλέον, τα μεγάλα αστικά κέντρα προσφέρουν αυτό που χρειάζεται κάθε κύκλωμα: όγκο στόχων, ανωνυμία, γρήγορες διαδρομές διαφυγής και σημεία όπου ένα όχημα μπορεί να «χαθεί» πριν καν δηλωθεί η κλοπή.

Δεν είναι μόνο τα μικρά: τι συμβαίνει με SUV και επαγγελματικά

Παρότι τα μικρά και παλαιότερα οχήματα φαίνεται να κυριαρχούν ως συχνότεροι στόχοι, υπάρχει και μια άλλη κατηγορία που προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία: SUV και επαγγελματικά οχήματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο στόχος μπορεί να είναι διαφορετικός: εξαγωγή σε τρίτες χώρες ή «εξαφάνιση» μέσω αλλαγής ταυτότητας και παράνομης επανακυκλοφορίας, ανάλογα με το κύκλωμα και τη διαδρομή που ακολουθεί το κλεμμένο όχημα.

Η αξία αυτών των οχημάτων, αλλά και η ζήτηση για συγκεκριμένα ανταλλακτικά, δημιουργεί ένα δεύτερο «ρεύμα» κλοπών, όπου οι δράστες είναι συχνά πιο οργανωμένοι και λειτουργούν με πιο σύνθετα σχήματα.

Τι μπορούν να κάνουν οι οδηγοί: πρόληψη στην πράξη, χωρίς πανικό

Μπροστά σε μια πραγματικότητα που δεν δείχνει να εξαφανίζεται από μόνη της, οι οδηγοί καλούνται να δουν την προστασία του οχήματός τους ως συνδυασμό τεχνολογίας και καθημερινών συνηθειών. Ένα σύγχρονο σύστημα συναγερμού, η δορυφορική παρακολούθηση, αλλά και μηχανικές λύσεις αποτροπής μπορούν να λειτουργήσουν ως ισχυρό μήνυμα προς τον επίδοξο δράστη ότι «αυτό το αυτοκίνητο θα του κοστίσει χρόνο». Και ο χρόνος είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της κλοπής.

Το ίδιο ισχύει και για το πού και πώς αφήνεται ένα όχημα. Η στάθμευση σε φωτισμένα σημεία, η αποφυγή απομονωμένων δρόμων, αλλά και η προσοχή σε περιοχές όπου παρατηρείται αυξημένη δραστηριότητα, δεν λύνουν το πρόβλημα, όμως μειώνουν την πιθανότητα να γίνει κάποιος ο «εύκολος» στόχος της βραδιάς.

Το κλειδί, ωστόσο, βρίσκεται και πιο βαθιά: στον περιορισμό της παράνομης αγοράς. Γιατί ακόμη κι αν οι επιχειρήσεις της ΕΛ.ΑΣ. «σπάνε» κυκλώματα, αν η ζήτηση παραμείνει, θα εμφανιστούν νέες δομές που θα προσπαθήσουν να καλύψουν το κενό.

Η μεγάλη εικόνα: η κλοπή ως οικονομία και η απάντηση ως στρατηγική

Η κλοπή αυτοκινήτων δεν είναι απλώς μια παραβατική συμπεριφορά. Σε πολλές περιπτώσεις είναι μια μορφή «οικονομίας» με ρόλους, μεταφορά, αποθήκευση, αποσυναρμολόγηση και διάθεση. Όταν υπάρχει αλυσίδα, υπάρχει και ανθεκτικότητα. Γι’ αυτό και η απάντηση δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατη.

Απαιτείται αστυνόμευση και στοχευμένες επιχειρήσεις, απαιτείται όμως και έλεγχος της αγοράς ανταλλακτικών, διασταυρώσεις προέλευσης, αυστηρότητα σε παράνομες διακινήσεις και μια κουλτούρα «μην αγοράζεις κάτι που δεν ξέρεις από πού ήρθε». Γιατί στο τέλος, η κλοπή που ξεκινά από ένα παρμπρίζ που σπάει σε μια γειτονιά, καταλήγει συχνά σε μια «ευκαιρία» που κάποιος βρίσκει στο διαδίκτυο.

Και όσο αυτός ο κύκλος κλείνει υπέρ των κυκλωμάτων, τόσο το Smart Fortwo –και κάθε άλλο ευάλωτο αυτοκίνητο– θα συνεχίσει να κινείται, άθελά του, στο επίκεντρο μιας αγοράς που δεν φαίνεται να χάνει την όρεξή της.

Πηγή: Pagenews.gr