Η ελληνική νομική επιστήμη και η πανεπιστημιακή κοινότητα αποχαιρετούν τον Αντώνη Μανιτάκη, ο οποίος πέθανε σε ηλικία 82 ετών, ύστερα από νοσηλεία τις τελευταίες ημέρες σε μονάδα εντατικής θεραπείας. Η είδηση έγινε γνωστή μέσω ανακοινώσεων των πρυτανικών Αρχών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και της Κοσμητείας της Νομικής Σχολής, που έκαναν λόγο για απώλεια ενός διακεκριμένου πανεπιστημιακού δασκάλου με έντονη συμβολή στη δημόσια συζήτηση για το κράτος δικαίου.
Στη μνήμη του, η Νομική Σχολή του ΑΠΘ κήρυξε διήμερο πένθος και προχώρησε σε αναστολή όλων των μαθημάτων, υπογραμμίζοντας το βάρος της απώλειας για τη σχολή και τους ανθρώπους της.
Η τελευταία επιθυμία και το «αντίο» στη Θεσσαλονίκη
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, ο αποχαιρετισμός του θα γίνει σε στενό οικογενειακό κύκλο, όπως ο ίδιος επιθυμούσε. Παράλληλα, έχει προγραμματιστεί τιμητική εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη, όπου καθηγητές, μαθητές και φίλοι θα συγκεντρωθούν για να τον τιμήσουν, σε έναν χώρο που συνδέθηκε άμεσα με το έργο και τη διδασκαλία του.
Από τη Νομική Θεσσαλονίκης στη διεθνή ακαδημαϊκή σκηνή
Ο Αντώνης Μανιτάκης γεννήθηκε το 1944 στη Θεσσαλονίκη και σπούδασε στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ, προτού ακολουθήσει ακαδημαϊκή πορεία με διεθνή προσανατολισμό. Αναγορεύθηκε διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών και το 1982 εξελέγη καθηγητής στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου, διαγράφοντας σταθερή διαδρομή στη διδασκαλία και την έρευνα.
Στο πλαίσιο της πανεπιστημιακής του παρουσίας, ξεχώρισε ως επιστημονική φυσιογνωμία που συνέδεε την αυστηρότητα του συνταγματικού λόγου με τον δημόσιο διάλογο για τα δικαιώματα, τους θεσμούς και τα όρια της εξουσίας. Η συμβολή του έγινε ιδιαίτερα ορατή σε περιόδους έντονων πολιτικών και θεσμικών μεταβολών, όπου η συνταγματική θεωρία δεν έμενε στο χαρτί, αλλά γινόταν εργαλείο ερμηνείας της πραγματικότητας.
Η δημόσια διαδρομή: από την επιστήμη στην πολιτική ευθύνη
Πέρα από την ακαδημαϊκή του ταυτότητα, ο Αντώνης Μανιτάκης είχε και άμεση συμμετοχή στη δημόσια ζωή, αναλαμβάνοντας κρίσιμους ρόλους σε περιόδους αυξημένης θεσμικής πίεσης. Διετέλεσε υπηρεσιακός υπουργός Εσωτερικών το 2012, ενώ επανήλθε σε κυβερνητικό πόστο ως υπουργός Εσωτερικών το 2015 σε υπηρεσιακή κυβέρνηση, σε χρονικά σημεία όπου η θεσμική συνέχεια και η διοικητική σταθερότητα είχαν ιδιαίτερη σημασία.
Η παρουσία του σε τέτοιες θέσεις φωτίζει μια σταθερή επιλογή ζωής: να υπηρετεί τον δημόσιο χώρο όχι μόνο ως σχολιαστής ή θεωρητικός, αλλά και ως πρόσωπο που αναλαμβάνει ευθύνη όταν το κράτος καλείται να λειτουργήσει με ακρίβεια, νηφαλιότητα και κανόνες.
Η κληρονομιά ενός «δασκάλου» του Συνταγματικού Δικαίου
Το όνομα του Αντώνη Μανιτάκη συνδέθηκε με τη διδασκαλία του Συνταγματικού Δικαίου και με μια προσέγγιση που επέμενε στο νόημα των θεσμών: όχι ως τεχνική φόρμουλα, αλλά ως καθημερινή εγγύηση ελευθεριών. Για πολλούς φοιτητές και νέους νομικούς, η επαφή μαζί του σήμαινε επαφή με μια σκέψη που δεν ανεχόταν τον θεσμικό σχετικισμό, αλλά ζητούσε επιχειρήματα, αποδείξεις, πειθαρχία και σαφή διάκριση ανάμεσα στην άποψη και στη γνώση.
Η απώλειά του αφήνει ένα κενό που δεν αφορά μόνο το πανεπιστήμιο. Αφορά τη δημόσια κουλτούρα ενός τόπου που, ειδικά όταν δοκιμάζεται, έχει ανάγκη από φωνές που υπερασπίζονται το κράτος δικαίου όχι ως σύνθημα, αλλά ως καθημερινό «μέτρο» για την πολιτεία, τη διοίκηση και τους πολίτες.
Ένα αποτύπωμα που μένει
Σε μια εποχή όπου η θεσμική εμπιστοσύνη γίνεται συχνά πεδίο αντιπαράθεσης, η πορεία του Αντώνη Μανιτάκη λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η επιστημονική αυστηρότητα και η δημόσια ευθύνη μπορούν να συνυπάρχουν. Η προσωπική του επιλογή για αποχαιρετισμό σε στενό κύκλο δείχνει έναν άνθρωπο που κράτησε χαμηλά το προσωπικό ύφος, αφήνοντας να μιλήσει το έργο του.
Και αυτό το έργο, είτε μέσα από την πανεπιστημιακή διδασκαλία είτε μέσα από τη δημόσια παρουσία του, μένει ως παρακαταθήκη σε όσους συνεχίζουν να αναζητούν κανόνες, λογική και θεσμική καθαρότητα μέσα σε μια σύνθετη πραγματικότητα.
Πηγή: Pagenews.gr