Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα: Προς απευθείας πρόσβαση σε κοινοτικούς πόρους

Ένα βήμα πριν από μια θεσμική αναβάθμιση με ευρωπαϊκή «σφραγίδα»

Μπροστά σε μια από τις σημαντικότερες θεσμικές εξελίξεις της τελευταίας περιόδου βρίσκεται η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ), καθώς κινείται προς την απόκτηση απευθείας πρόσβασης σε κοινοτικούς πόρους. Η διαδικασία, που βρίσκεται σε εξέλιξη, στοχεύει να αναγνωριστεί η ΕΑΤ ως πιστοποιημένος οργανισμός από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κάτι που —εφόσον ολοκληρωθεί— θα αλλάξει τον ρόλο της στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική χρηματοδότησης.

Στην πράξη, η τράπεζα αναμένεται να περάσει από τη θέση του έμμεσου διαχειριστή κοινοτικών κονδυλίων σε εκείνη του άμεσου εταίρου της Κομισιόν, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη «δύναμη πυρός» της στην ελληνική οικονομία. Το διακύβευμα είναι ξεκάθαρο: περισσότερη ευελιξία, ταχύτερη πρόσβαση σε χρήματα και καλύτερη δυνατότητα σχεδιασμού νέων εργαλείων, την ώρα που το χρηματοδοτικό περιβάλλον εισέρχεται σε μια νέα φάση λόγω και της σταδιακής ολοκλήρωσης του Ταμείου Ανάκαμψης.

Ο έλεγχος και το χρονοδιάγραμμα: «κλειδί» οι επόμενες ημέρες και το καλοκαίρι

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, τις επόμενες ημέρες αναμένεται να ολοκληρωθεί το πρώτο σκέλος του ελέγχου που αφορά το κατά πόσο η ΕΑΤ πληροί τα κοινοτικά πρότυπα. Τα αποτελέσματα αυτής της άσκησης θα αποτελέσουν τη βάση για τη σύνταξη της τελικής έκθεσης αξιολόγησης, ώστε να ληφθεί το τελικό “πράσινο φως” μέσα στο καλοκαίρι από την Κομισιόν.

Η προοπτική αυτή συνδέεται άμεσα με τον κεντρικό στόχο που έχει θέσει η CEO της ΕΑΤ, Ισμήνη Παπακυρίλλου, η οποία έχει πλέον συμπληρώσει δύο χρόνια στο τιμόνι της τράπεζας. Η ίδια εκτιμά ότι η πιστοποίηση θα αποτελέσει καταλύτη για να επιταχυνθούν οι εργασίες της ΕΑΤ και να απλουστευτεί η διαδικασία εξασφάλισης ευρωπαϊκών κονδυλίων, ειδικά για δράσεις που συνδυάζουν εγγυοδοσία και συγχρηματοδότηση.

Γιατί η απευθείας πρόσβαση σε κονδύλια αλλάζει το παιχνίδι

Η ουσία της υπόθεσης δεν είναι τυπική, αλλά βαθιά πρακτική. Όταν ένας οργανισμός λειτουργεί ως άμεσος συνεργάτης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μπορεί να σχεδιάζει και να ενεργοποιεί χρηματοδοτικά εργαλεία με λιγότερες ενδιάμεσες διαδικασίες, με καλύτερο συντονισμό και με σαφέστερη ροή πόρων. Αυτό μεταφράζεται σε ταχύτερη εκκίνηση προγραμμάτων, καλύτερη στόχευση, αλλά και μεγαλύτερη δυνατότητα να «πατά» πάνω σε ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά να περνά από πολυεπίπεδες εγκρίσεις τρίτων φορέων.

Σε ένα περιβάλλον όπου οι επιχειρήσεις —ιδίως οι μικρότερες— ζητούν πρόσβαση σε κεφάλαιο με όρους βιώσιμους, μια τέτοια μεταβολή μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής για νέες πιστοδοτήσεις, νέες εγγυήσεις και πιο γρήγορα εργαλεία ρευστότητας.

Οι ΜμΕ στο επίκεντρο και το αποτύπωμα στην πραγματική οικονομία

Η ίδια η διοίκηση της ΕΑΤ τονίζει ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα είναι από τους μεγάλους ωφελημένους, καθώς αποτελούν την πλειοψηφία εκείνων που έχουν αξιοποιήσει ή αξιοποιούν τα προγράμματά της, σε συνεργασία με το τραπεζικό σύστημα. Η απευθείας πρόσβαση σε ευρωπαϊκούς πόρους αναμένεται να ενισχύσει την ικανότητα της τράπεζας να στηρίζει ΜμΕ όχι μόνο με θεωρητικά διαθέσιμα κονδύλια, αλλά με εργαλεία που φτάνουν πιο γρήγορα στο ταμείο της επιχείρησης.

Σε αυτήν την κατεύθυνση, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δυνατότητα να προκύψουν νέες δράσεις εγγυοδοσίας και συγχρηματοδότησης, οι οποίες μπορούν να «μοχλεύσουν» ιδιωτικά κεφάλαια και να ενισχύσουν τη χρηματοδότηση επενδύσεων σε μια περίοδο που η χώρα χρειάζεται να διατηρήσει ρυθμό ανανέωσης παραγωγικού εξοπλισμού, εξωστρέφειας και πράσινης μετάβασης.

Προγράμματα κοινωνικού αποτυπώματος: «Σπίτι Μου» και «Εξοικονομώ» ως παράδειγμα

Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο είναι ότι η ενίσχυση του ρόλου της ΕΑΤ δεν αφορά μόνο «στενά» επιχειρηματικά δάνεια. Η δυνατότητα άντλησης ευρωπαϊκών κονδυλίων με πιο άμεσο τρόπο μπορεί να διευκολύνει τη δημιουργία και υλοποίηση δράσεων με έντονο κοινωνικό αποτύπωμα, όπως προγράμματα τύπου «Σπίτι Μου» και «Εξοικονομώ».

Η σύνδεση με το στεγαστικό δεν είναι τυχαία. Σε μια εποχή που η πρόσβαση σε κατοικία έχει αναδειχθεί σε κεντρικό κοινωνικό ζήτημα, τα εργαλεία που μειώνουν το κόστος χρηματοδότησης, ενεργοποιούν ιδιωτικούς πόρους και κάνουν «μαζικές» τις παρεμβάσεις είναι κρίσιμα. Και εδώ η ΕΑΤ θέλει να παίξει ρόλο όχι συμπληρωματικό, αλλά οργανωτικό και επιταχυντικό.

6,5 δισ. ευρώ σήμερα, στόχος η αύξηση σε μια μετα-Ταμείο Ανάκαμψης εποχή

Σήμερα η ΕΑΤ διαχειρίζεται πόρους της τάξης των 6,5 δισ. ευρώ. Η αναβάθμιση, εφόσον ολοκληρωθεί, δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως «τίτλος», αλλά ως ευκαιρία να αυξηθεί αυτό το μέγεθος σε μια περίοδο που η ελληνική οικονομία βρίσκεται στο μεταίχμιο: το Ταμείο Ανάκαμψης οδεύει προς το τέλος του χρονοδιαγράμματός του, ενώ οι ανάγκες χρηματοδότησης για επενδύσεις, πράσινη μετάβαση και ανταγωνιστικότητα παραμένουν αυξημένες.

Ένα από τα σημεία που προβάλλει ως στρατηγικό πλεονέκτημα είναι η λογική της ανακύκλωσης κεφαλαίων. Στα συγχρηματοδοτούμενα δάνεια όπου συμμετέχει η ΕΑΤ, τα κονδύλια —όταν αποπληρώνονται από τις επιχειρήσεις— παραμένουν στη διάθεσή της. Αυτό σημαίνει ότι δημιουργείται ένας μηχανισμός «επανεπένδυσης» που μπορεί να τροφοδοτεί συνεχώς νέες δράσεις, ενισχύοντας τη διάρκεια και την αποτελεσματικότητα των χρηματοδοτικών παρεμβάσεων.

Ψηφιακός μετασχηματισμός: από το «ταξίδι» του δανειολήπτη στον πυρήνα των λειτουργιών

Παράλληλα με την ευρωπαϊκή αναβάθμιση, η τράπεζα ετοιμάζει ένα ευρύ πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού. Η στόχευση, σύμφωνα με όσα περιγράφονται, δεν περιορίζεται μόνο στη βελτίωση του τρόπου με τον οποίο «βλέπει» ο δανειολήπτης τις διαδικασίες, αλλά επεκτείνεται στον ίδιο τον εσωτερικό πυρήνα των λειτουργιών της ΕΑΤ. Εκεί όπου κρίνονται οι χρόνοι εγκρίσεων, οι έλεγχοι, η ταχύτητα υλοποίησης, η παρακολούθηση προγραμμάτων και η συνολική αποδοτικότητα.

Η επόμενη ημέρα για ένα χρηματοδοτικό ίδρυμα ανάπτυξης δεν μετριέται μόνο σε κεφάλαια, αλλά και σε ικανότητα εκτέλεσης. Αν η ΕΑΤ θέλει να λειτουργήσει ως άμεσος εταίρος της Κομισιόν, ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός γίνεται όχι επιλογή, αλλά προϋπόθεση.

Περιφερειακή παρουσία και «σήμα» από την επαρχία

Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύει η διοίκηση είναι η συνέχιση των περιοδειών εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων. Το ενδιαφέρον εδώ είναι πως, σύμφωνα με την ίδια την τράπεζα, μετά από κάθε παρουσίαση δράσεων στην περιφέρεια καταγράφεται αύξηση αιτημάτων από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις τοπικές οικονομίες. Το μήνυμα είναι ότι η χρηματοδότηση δεν είναι μόνο θέμα προϊόντων, αλλά και θέμα πληροφόρησης και πρόσβασης.

Σε μια οικονομία όπου το μεγαλύτερο μέρος των επιχειρήσεων είναι μικρές ή πολύ μικρές και λειτουργούν εκτός των μεγάλων μητροπολιτικών αγορών, η ενεργή παρουσία και η «μετάφραση» των εργαλείων σε πρακτική δυνατότητα μπορεί να κάνει διαφορά.

Νέο αγροτικό προϊόν: χρηματοδότηση ακόμη και για αγορά γης

Στο άμεσο επόμενο διάστημα προαναγγέλλεται και ένα νέο πρόγραμμα για τον αγροτικό τομέα, με στόχο την προσέλκυση νέων επαγγελματιών, ιδιαίτερα νέων ανθρώπων. Αυτό που ξεχωρίζει ως πιθανό «κλειδί» επιτυχίας είναι η πρόβλεψη ότι θα μπορεί να χρηματοδοτείται και η αγορά γης, ένα ζήτημα που συχνά λειτουργεί ως βασικό εμπόδιο εισόδου στον πρωτογενή τομέα.

Με βάση το χρονοδιάγραμμα, ο σχεδιασμός της δράσης αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τις αρχές Απριλίου, ώστε να ανοίξουν αμέσως μετά οι αιτήσεις. Η στόχευση ενός εργαλείου αποκλειστικά για επενδύσεις στη γεωργία, σε αυτή τη φάση, προσθέτει μια ακόμη διάσταση στο πώς η ΕΑΤ επιχειρεί να «κουμπώσει» σε πραγματικές ανάγκες κλάδων που χρειάζονται ανανέωση και κεφάλαιο.

Μια αναβάθμιση που θα κριθεί στην πράξη

Η πορεία προς την πιστοποίηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο σχεδιασμός νέων εργαλείων, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και οι στοχευμένες δράσεις σε ΜμΕ, στέγαση και αγροτικό τομέα συνθέτουν ένα αφήγημα αναβάθμισης που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό. Όμως, όπως συμβαίνει πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις, η επιτυχία θα κριθεί σε δύο επίπεδα: στο αν η ΕΑΤ θα αποκτήσει την επιθυμητή απευθείας πρόσβαση στους κοινοτικούς πόρους και, κυρίως, στο αν αυτή η πρόσβαση θα μεταφραστεί σε γρηγορότερη, αποτελεσματικότερη και πιο στοχευμένη χρηματοδότηση για την πραγματική οικονομία.

Πηγή: Pagenews.gr