Πλεύρης φέρνει «κέντρα επιστροφής» εκτός ΕΕ – Αφρική στο επίκεντρο της νέας αποτροπής μεταναστών

Στην καρδιά ενός από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητημάτων της ελληνικής πολιτικής επικαιρότητας — του μεταναστευτικού — ο Θάνος Πλεύρης επιχειρεί να διαμορφώσει μία νέα στρατηγική που, αν υλοποιηθεί, θα αναδιατάξει ριζικά τις πρακτικές επιστροφών και αποτροπής στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου περιέγραψε ένα σχέδιο για τη δημιουργία κέντρων επιστροφής μεταναστών σε χώρες εκτός ΕΕ — ενδεικτικά στην Αφρική — σε συνεργασία με Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία και Δανία, με στόχο να φιλοξενούνται άτομα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί και δεν μπορούν να επιστραφούν στις χώρες καταγωγής τους.

Η λογική που προβάλλεται από το υπουργείο είναι κατά βάση αποτρεπτική: να σταλεί ένα μήνυμα ότι οι αιτούντες άσυλο δεν μπορούν να θεωρούν βέβαιη την παραμονή τους στην Ευρώπη, και ότι η προοπτική της μεταφοράς σε «return hubs» εκτός ΕΕ θα λειτουργεί ως μέτρο ανάσχεσης παράνομων εισόδων.

Όπως εξηγεί ο Πλεύρης, η Ελλάδα αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα στον τομέα των επιστροφών, με περίπου 5.000–7.000 επιστροφές τον χρόνο, έναντι δεκάδων χιλιάδων αφίξεων. Αυτό το χάσμα, σύμφωνα με την κυβέρνηση, πρέπει να καλυφθεί με νέα εργαλεία, καθώς οι τρέχουσες δυνατότητες επιστροφών είναι «ανεπαρκείς».

Προεκτάσεις και παραπολιτική ανάγνωση:

• Ευρωπαϊκή διάσταση: Η πρωτοβουλία δεν είναι ελληνική εφεύρεση, αλλά μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου που συζητείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στηρίζεται από μερικές από τις ισχυρότερες χώρες της ΕΕ — με στόχο να ξεπεραστούν νομικοί και πρακτικοί φραγμοί στις επιστροφές.
•  Ανθρώπινα δικαιώματα vs. πολιτική αποτροπής: Η ιδέα της μεταφοράς σε τρίτες χώρες — ειδικά στην Αφρική — εγείρει σοβαρές αντιρρήσεις από οργανώσεις προστασίας δικαιωμάτων, που θεωρούν τέτοιες πρακτικές αντιφατικές με το Διεθνές Δίκαιο για το άσυλο. Παρατηρητές επισημαίνουν ότι η Ελλάδα επιδιώκει να βρει πολιτικά «συμμετοχή» σε συστήματα που θα επιτρέπουν αποτροπή χωρίς να παραβιάζουν (υποτίθεται) νομικά πλαίσια.
• Εσωτερική πολιτική δυναμική: Σε ένα πεδίο όπου ο κυβερνητικός λόγος περί «αποτροπής και τάξης» έχει βαρύ πολιτικό φορτίο, το σχέδιο μπορεί να λειτουργήσει και ως μοχλός απορρόφησης πολιτικών εντάσεων στο εσωτερικό, ειδικά ενόψει εκλογικών αναμετρήσεων, δίνοντας στην κυβέρνηση μια δραστική εικόνα δράσης.
• Κόστος και γεωπολιτική λογική: Η υλοποίηση κέντρων εκτός ΕΕ απαιτεί εξωτερική συμφωνία, πιθανόν χρηματοδότηση και απευθείας διαπραγμάτευση με χώρες υποδοχής — μια διαδικασία που φέρνει στο προσκήνιο όχι μόνο θέματα ανθρωπισμού αλλά και γεωπολιτικών ανταλλαγμάτων και συμφωνιών.

Τέλος, πέρα από τα κέντρα τα ίδια, ο Πλεύρης επανέλαβε ότι το άσυλο «δεν είναι ισόβιο» και ότι οι αρχές θα προχωρούν σε επανεξετάσεις όταν αλλάζουν οι συνθήκες στις χώρες προέλευσης, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε — έμμεσα — και στην ανάγκη στενότερης παρακολούθησης όσων δικαιούνται προστασία.

Το σχέδιο Πλεύρη για κέντρα επιστροφής εκτός ΕΕ αποτελεί όχι απλώς μια τεχνική πρόταση στο πλαίσιο μεταναστευτικής πολιτικής, αλλά μορφή πολιτικού μηνύματος και στρατηγικής ενίσχυσης μιας πολιτικής γραμμής που στοχεύει στην αποτροπή, στο πολιτικό αφήγημα και στον ευρύτερο ευρωπαϊκό συντονισμό. Η υλοποίηση του σχεδίου θα αποτελεί δοκιμασία τόσο για την Ελλάδα όσο και για τους ευρωπαϊκούς θεσμούς — καθώς και πεδίο σφοδρής αντιπαράθεσης σε επίπεδο δημόσιας πολιτικής και διεθνών δεσμεύσεων.

Πηγή: pagenews.gr