Η εικόνα μοιάζει βγαλμένη από ταινία επιστημονικής φαντασίας, όμως πλέον δεν είναι σενάριο. Στην περιοχή Nanshan της Σενζέν, ένα ανθρωποειδές ρομπότ με την κωδική ονομασία PM01 καταγράφηκε να κινείται σε δημόσιο χώρο, μπροστά από αστυνομικούς, σαν να έχει ρόλο «προπομπού» ή συνοδού σε περιπολία. Η εμφάνιση του PM01, που αποδίδεται στην κινεζική εταιρεία ρομποτικής EngineAI, ανοίγει ξανά τη συζήτηση για το πόσο κοντά βρίσκεται η πραγματικότητα σε μια νέα εποχή όπου η δημόσια ασφάλεια δεν θα είναι αποκλειστικά υπόθεση ανθρώπων.
Δεν πρόκειται ακόμη για επίσημη ένταξη σε αστυνομικές δυνάμεις, αλλά για δοκιμαστική παρουσία σε πραγματικές συνθήκες. Ωστόσο, το μήνυμα είναι σαφές: η Κίνα δεν αναπτύσσει απλώς humanoid ρομπότ για εργαστήρια και επιδείξεις. Τα βγάζει έξω, στους δρόμους, μπροστά στα βλέμματα πολιτών και τουριστών, μετατρέποντας την τεχνολογία σε καθημερινό θέαμα.
Το PM01 και η «οικογένεια» του T800: ίδια αισθητική, νέα αποστολή
Το PM01 παρουσιάζεται ως συγγενικό μοντέλο του περίφημου T800, του ανθρωποειδούς που έκανε τον γύρο του διαδικτύου όταν, σε επίδειξη, κλώτσησε τον CEO της εταιρείας, σε ένα στιγμιότυπο που πολλοί χαρακτήρισαν ως σοκαριστικά ρεαλιστικό και άλλοι ως το πιο ηχηρό διαφημιστικό κόλπο της χρονιάς. Το κοινό στοιχείο είναι η αισθητική: μια «σκληρή», σχεδόν δυστοπική εμφάνιση, που παραπέμπει περισσότερο σε αυτόνομο μηχάνημα επιβολής τάξης παρά σε «φιλικό βοηθό».
Ακριβώς αυτή η εμφάνιση είναι που προκαλεί αντιδράσεις. Γιατί ένα ρομπότ που θυμίζει Terminator ή κινηματογραφικό «κυνηγό» δεν περνά απαρατήρητο όταν κινείται δίπλα σε αστυνομικούς. Δημιουργεί αίσθηση ισχύος, αλλά ταυτόχρονα γεννά ερωτήματα: Ποιος είναι ο ρόλος του; Τι ακριβώς δοκιμάζεται; Και κυρίως, πόσο κοντά είμαστε στο να δούμε ρομπότ να αναλαμβάνουν κομμάτια της αστυνόμευσης;
Σε ποιο στάδιο βρίσκεται: δοκιμή, όχι επίσημη υπηρεσία
Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι το PM01 έχει ενταχθεί θεσμικά σε καθημερινές περιπολίες. Η εμφάνισή του στη Nanshan αντιμετωπίζεται ως πιλοτική εφαρμογή, ένα «τεστ πεδίου» για να φανεί πώς ένα ανθρωποειδές σύστημα συμπεριφέρεται σε πραγματικό αστικό περιβάλλον: ανάμεσα σε πλήθος, θόρυβο, εμπόδια, απρόβλεπτες κινήσεις ανθρώπων, οχήματα, κάμερες κινητών που το ακολουθούν.
Σε αυτή τη φάση, το πιθανότερο είναι ότι το PM01 λειτουργεί ως εργαλείο επίδειξης και αξιολόγησης και όχι ως αυτόνομος «αστυνομικός». Το σενάριο που συζητείται περισσότερο είναι η αξιοποίησή του ως υποστηρικτικό μέσο δημόσιας ασφάλειας: παρουσία σε τουριστικά σημεία, ενίσχυση ορατότητας αστυνόμευσης, λειτουργία «κινούμενου σημείου ενημέρωσης», καταγραφή εικόνας ή αποτρεπτική παρουσία.
Η τεχνολογία, όμως, δεν χρειάζεται να αναλάβει συλλήψεις για να αλλάξει την αίσθηση μιας πόλης. Αρκεί να βρίσκεται εκεί, να περπατά, να «συνοδεύει» ένστολους, να δημιουργεί την εντύπωση ότι η επιτήρηση γίνεται πιο πυκνή, πιο συνεχής, πιο μηχανικά ακούραστη.
Από το «σκληρό» στο «φιλικό»: δύο σχολές στην κινεζική ρομποτική
Εδώ μπαίνει μια ενδιαφέρουσα αντίφαση. Παρότι το PM01 ακολουθεί την επιθετική, «μηχανική» γραμμή σχεδιασμού της EngineAI, άλλες κινεζικές εταιρείες προωθούν ανθρωποειδή ρομπότ με πιο ανθρωποκεντρική αισθητική, σαν να θέλουν να μειώσουν την απόσταση ανάμεσα στον πολίτη και στη μηχανή. Όχι «Terminator», αλλά κάτι πιο κοντά στο pop-culture κλισέ του RoboCop – αυστηρό μεν, πιο οικείο δε.
Η επιλογή δεν είναι μόνο θέμα εμφάνισης. Είναι και στρατηγική αποδοχής. Ένα ρομπότ που μοιάζει απειλητικό μπορεί να θεωρηθεί αποτελεσματικό ως αποτρεπτικό μέσο, αλλά ταυτόχρονα κινδυνεύει να προκαλέσει δυσπιστία ή φόβο. Αντίθετα, ένα ρομπότ με «φιλικό πρόσωπο» μπορεί να λειτουργήσει καλύτερα σε ρόλους ενημέρωσης, καθοδήγησης, οργάνωσης κυκλοφορίας και καθημερινής υποστήριξης, όπου η συνεργασία με τον πολίτη είναι βασικό ζητούμενο.
Η Κίνα επενδύει και δοκιμάζει στο πεδίο: ρομποτική εκτός εργαστηρίου
Το κρίσιμο στοιχείο στη συγκεκριμένη ιστορία δεν είναι μόνο ότι «εμφανίστηκε ένα ρομπότ». Είναι το ότι στην Κίνα, η μετάβαση από την επίδειξη στην εφαρμογή γίνεται ολοένα και πιο γρήγορα. Η ρομποτική αντιμετωπίζεται ως μέρος της αστικής λειτουργίας: μέσα, δίπλα και γύρω από την κυκλοφορία, τις υπηρεσίες, τη δημόσια τάξη, την εικόνα της πόλης.
Και το βλέπουμε ήδη να συμβαίνει σε παράλληλα παραδείγματα που δεν έχουν τον «κινηματογραφικό» χαρακτήρα του PM01, αλλά εντάσσονται πιο καθαρά σε πρακτικές ανάγκες.
Intelligent Police Unit R001: ρομπότ για τροχαία καθήκοντα και «έξυπνη» διαχείριση
Η AiMOGA, για παράδειγμα, έχει προωθήσει το Intelligent Police Unit R001, ένα ανθρωποειδές που παρουσιάζεται ως μονάδα υποστήριξης τροχαίας. Εδώ η λογική δεν είναι η περιπολία «τύπου sci-fi», αλλά η ενίσχυση της κυκλοφοριακής λειτουργίας σε κρίσιμους κόμβους. Το R001 έχει περιγραφεί ως σύστημα με ισχυρή οπτική αντίληψη και δυνατότητες προειδοποίησης επί τόπου, ώστε να βοηθά στη διαχείριση ροής και στη συμμόρφωση πεζών ή χρηστών μικροκινητικότητας σε σημεία συμφόρησης.
Σε αυτή την κατηγορία, το ρομπότ δεν αντικαθιστά τον αστυνομικό. Κάνει όμως κάτι που η τεχνολογία κάνει καλά: επαναλαμβάνει, παρατηρεί, καταγράφει, υπενθυμίζει, λειτουργεί ασταμάτητα σε ρυθμούς που για ανθρώπους είναι εξαντλητικοί.
Hangxing No.1: ο «AI τροχονόμος» που καθοδηγεί πεζούς και συνδέεται με φανάρια
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι το Hangxing No.1, που έχει παρουσιαστεί ως «AI τροχονόμος» σε κινεζική πόλη, με διπλό ρόλο: καθοδήγηση της κυκλοφορίας και «πολιτισμένη» καθοδήγηση πεζών. Το ενδιαφέρον εδώ είναι η διασύνδεση με την υποδομή της πόλης. Όταν ένα ρομπότ δεν είναι απλώς ένα σώμα που κινείται, αλλά ένα σύστημα που επικοινωνεί με σηματοδότες, κάμερες και κέντρα ελέγχου, τότε παύει να είναι gadget και γίνεται μέρος του αστικού νευρικού συστήματος.
Το αφήγημα της μείωσης κόστους δεν λείπει: οι υποστηρικτές τέτοιων λύσεων μιλούν για εξοικονόμηση πόρων, καλύτερη κατανομή προσωπικού και ανάθεση επαναλαμβανόμενων καθηκόντων σε μηχανές, ώστε οι άνθρωποι να μένουν σε περιστατικά που απαιτούν κρίση, ενσυναίσθηση, νομική αξιολόγηση και διαχείριση έντασης.
Φιλική ή εχθρική παρουσία; Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι μόνο τεχνολογικό
Ανάμεσα στο «σκληρό» προφίλ των EngineAI bots και στην πιο λειτουργική, καθημερινή προσέγγιση των τροχαίων ρομπότ, η Κίνα φαίνεται να πειραματίζεται με όλα τα μοντέλα. Και αυτό κάνει την εξέλιξη πιο σύνθετη. Δεν συζητάμε απλώς για μια τεχνολογία, αλλά για μια νέα σχέση ανάμεσα σε πολίτη, κράτος και μηχανή.
Η παρουσία ενός ρομπότ σε περιπολία είναι από μόνη της ένα επικοινωνιακό γεγονός. Στέλνει μήνυμα ισχύος, τεχνολογικής πρωτοπορίας, ελέγχου. Αλλά ταυτόχρονα επιβάλλει ερωτήματα για το πώς θα οριστούν τα όρια. Ποιος αποφασίζει πότε ένα ρομπότ καταγράφει και πότε όχι; Πώς προστατεύονται δεδομένα; Πώς αποφεύγονται λάθη αναγνώρισης; Τι γίνεται αν ένα σύστημα παρερμηνεύσει μια κίνηση ή μια συμπεριφορά σε δημόσιο χώρο;
Ακόμη κι αν τα σημερινά ρομπότ δεν έχουν «εξουσία», η κατεύθυνση δείχνει ότι η αυτοματοποίηση της δημόσιας ασφάλειας προχωρά με ταχύτητα, δοκιμάζεται σε πραγματικές συνθήκες και ωριμάζει τεχνολογικά μέσα από εφαρμογές που, χρόνο με τον χρόνο, γίνονται πιο φιλόδοξες.
Το συμπέρασμα: Τα ρομπότ βγήκαν ήδη στον δρόμο — τώρα μένει να δούμε τι ρόλο θα πάρουν
Το PM01 στη Nanshan δεν είναι απλώς ένα βίντεο που έγινε viral. Είναι ένα στιγμιότυπο που αποτυπώνει μια μετάβαση: από τα εντυπωσιακά demo σε ένα μέλλον όπου οι πόλεις θα γεμίσουν «σώματα μηχανών» με ρόλους υποστήριξης, ελέγχου, καθοδήγησης και επιτήρησης.
Το ερώτημα, όπως δείχνουν οι εξελίξεις, δεν είναι αν θα δούμε περισσότερα ρομπότ να εμφανίζονται σε δημόσιους χώρους. Το ερώτημα είναι πώς θα είναι σχεδιασμένα, τι θα επιτρέπεται να κάνουν, ποιος θα τα ελέγχει και πώς θα πειστεί η κοινωνία ότι η τεχνολογία υπηρετεί την ασφάλεια χωρίς να μετατρέπεται σε εργαλείο ανεξέλεγκτης επιτήρησης.
Και σε αυτό το νέο πεδίο, το PM01 μοιάζει με προειδοποίηση αλλά και προάγγελο: το μέλλον της αστυνόμευσης, τουλάχιστον στην Κίνα, δοκιμάζεται ήδη πάνω στο πεζοδρόμιο.
Πηγή: Pagenews.gr