Σάντσεθ: Η Ισπανία στην πολιτική «σκιά» των ΗΠΑ — αυτονομία ή ρίσκο;

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Pedro Sanchez υιοθετεί μια έντονα αντίθετη στάση απέναντι σε αμερικανικές πολιτικές, επικρίνοντας τις επεμβάσεις στη Βενεζουέλα, αρνούμενος να συμμορφωθεί με τα στόχοα άμυνας του NATO (5% του ΑΕΠ) και πιέζοντας για αυστηρότερους κανονισμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η πολιτική αυτή ενισχύει την εσωτερική δημοτικότητα του Σάντσεθ, ιδιαίτερα μεταξύ αριστερών ψηφοφόρων και όσων αμφισβητούν την αμερικανική επιρροή.

Σύγκρουση με την Ουάσινγκτον

Η άρνηση της Ισπανίας να επιτύχει τα στόχους άμυνας του NATO έχει προκαλέσει επανειλημμένες επικρίσεις από αμερικανικής πλευράς, ενώ η πρόσφατη άρνηση να ελλιμενιστούν πλοία με όπλα προς το Ισραήλ έθεσε την Ισπανία υπό αμερικανική παρακολούθηση και αύξησε τον κίνδυνο οικονομικών αντιποίνων. Παρά την προσπάθεια του Στέιτ Ντιπάρτμεντ να διατηρήσει συνεργασία, κάποιοι Αμερικανοί αναλυτές θεωρούν την Ισπανία μία από τις λίγες χώρες που ανοιχτά αντιτίθεται σε πολιτικές των ΗΠΑ, ιδιαίτερα στον τομέα της άμυνας και της περιφερειακής ασφάλειας.

Διαφορές με τους ευρωπαϊκούς εταίρους

Η θέση του Σάντσεθ αποκλίνει από άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, που επιλέγουν χαμηλό προφίλ για να αποφύγουν τριβές με την Ουάσινγκτον. Η απροθυμία του να αυξήσει την άμυνα ή να συμμετάσχει σε ορισμένες εμπορικές και επενδυτικές πρωτοβουλίες έχει προκαλέσει ενόχληση στους συμμάχους. Ωστόσο, αυτή η στάση χρησιμοποιείται για ενίσχυση της εικόνας του ως ισχυρού και ανεξάρτητου ηγέτη στο εσωτερικό.

Ιστορικό και δημόσια γνώμη

Η δυσπιστία προς τις ΗΠΑ στην Ισπανία έχει ρίζες: η στήριξη των ΗΠΑ στον Francisco Franco μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο συνεχίζει να επηρεάζει την κοινή γνώμη, με μεγάλο μέρος των Ισπανών να έχει πλέον αρνητική άποψη για τις ΗΠΑ, ενισχύοντας την υποστήριξη για την ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική του Σάντσεθ.

Στρατηγικός υπολογισμός

Παρά την αμερικανική δυσφορία, ο Σάντσεθ κινείται με μελετημένο τρόπο: διατηρεί διπλωματικούς δεσμούς με τις ΗΠΑ και αποφεύγει κρίσιμες ενέργειες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρά οικονομικά ή διπλωματικά αντίποινα. Το εμπορικό έλλειμμα με τις ΗΠΑ είναι μικρό, περιορίζοντας την ευπάθεια σε κυρώσεις, ενώ προηγούμενα παραδείγματα (π.χ. αντίδραση Ευρώπης στις απειλές Γροιλανδίας επί Trump) δείχνουν ότι η άμυνα των εθνικών συμφερόντων μπορεί να διατηρηθεί χωρίς μακροχρόνιες ποινές.

Ευκαιρίες και κίνδυνοι

• Ευκαιρίες: Ενίσχυση εσωτερικής αξιοπιστίας, αύξηση στήριξης από αριστερούς ψηφοφόρους, θέση ως ανεξάρτητου ευρωπαϊκού παράγοντα.
• Κίνδυνοι: Τριβές με τις αμερικανικές προτεραιότητες άμυνας και εμπορίου, πιθανή απομόνωση σε ορισμένες διατλαντικές πρωτοβουλίες, περιορισμένη συντονισμένη συνεργασία με ευρωπαϊκούς εταίρους.

Η Ισπανία υπό τον Σάντσεθ αποδεικνύει ότι μικρές έως μεσαίες ευρωπαϊκές δυνάμεις μπορούν να ασκήσουν ανεξάρτητη πολιτική, όταν η εσωτερική πολιτική στήριξη το επιτρέπει. Ο ηγέτης ισορροπεί μεταξύ εσωτερικής δημοτικότητας και διεθνούς πίεσης, προωθώντας μια πρακτική μορφή στρατηγικής αυτονομίας που μπορεί να εμπνεύσει και άλλους ευρωπαίους ηγέτες σε περιβάλλον πολλαπλών ισχύων.

Πηγές εμπλουτισμού: Moderndiplomacy.eu, Reuters.