Στουρνάρας στο Politico: Χωρίς ευρωομόλογα η ΕΕ χάνει ανταγωνιστικότητα και στρατηγική ισχύ

Σε μια συνέντευξη που αναμένεται να πυροδοτήσει πολιτική συζήτηση στις Βρυξέλλες και στο Βερολίνο, ο Γιάννης Στουρνάρας, διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, τόνισε στο Politico ότι χωρίς κοινά ευρωπαϊκά ομόλογα η Ευρώπη δεν θα μπορέσει να ανταγωνιστεί στην παγκόσμια σκηνή.

«Χωρίς κοινά ομόλογα για τη χρηματοδότηση της άμυνας, της πράσινης μετάβασης και των στρατηγικών επενδύσεων, η οικονομία της ΕΕ θα παραμείνει πίσω», δήλωσε με έμφαση ο Στουρνάρας, υπενθυμίζοντας ότι οι αλλεπάλληλες κρίσεις – από το ελληνικό και ιταλικό δημόσιο χρέος μέχρι τις παγκόσμιες εμπορικές εντάσεις – έχουν περιορίσει τη δυνατότητα των εθνικών προϋπολογισμών να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους.

Ο διοικητής της ΤτΕ υπερθεμάτισε ότι η στροφή των γερμανικών και ολλανδικών κεντρικών τραπεζών προς την υποστήριξη ενός «κοινού, υψηλής ρευστότητας ασφαλούς ευρωπαϊκού περιουσιακού στοιχείου αναφοράς» σηματοδοτεί αλλαγή παραδείγματος, μετά από 15 χρόνια διαμάχης εντός της ΕΚΤ.

«Το σημερινό διεθνές περιβάλλον είναι κάλεσμα αφύπνισης για τους Ευρωπαίους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Η πολιτική δυναμική που δημιουργείται είναι σίγουρα ελπιδοφόρα», πρόσθεσε ο 69χρονος τραπεζίτης, αν και παραδέχθηκε ότι η συνεχιζόμενη αντίθεση του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς παραμένει εμπόδιο: «Ανησυχώ, αλλά θα ήθελα να τους πείσω».

Το ιστορικό υπόβαθρο και το σκεπτικό του Στουρνάρα

Ο Στουρνάρας, πρώην υπουργός Οικονομικών (2012‑2014), υπήρξε από τους πρώτους που υπερασπίστηκαν τα ευρωομόλογα. Τότε, ήταν σχεδόν μόνος με τον Ιταλό συνάδελφό του, καθώς οι υπόλοιποι συμμετέχοντες στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ θεωρούσαν ότι οι χώρες του Νότου θα επωφελούνταν δυσανάλογα.

«Πριν από μερικά χρόνια, ήμασταν ένα, το πολύ δύο μέλη που υποστηρίζαμε τα ευρωομόλογα. Τώρα έχουμε όλοι συνειδητοποιήσει πόσο σημαντικά είναι», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η μείωση των spreads Ελλάδας‑Γερμανίας κάτω από 1 ποσοστιαία μονάδα αποδεικνύει τη δυναμική και την αποτελεσματικότητα των κοινών μηχανισμών δανεισμού.

Επενδυτικό ενδιαφέρον και στρατηγική σημασία

Ο Στουρνάρας υπογράμμισε ότι οι επενδυτές βλέπουν τα ευρωομόλογα ως ασφαλές περιουσιακό στοιχείο, κρίσιμο για την αναστροφή της εκροής κεφαλαίων εκτός Ευρώπης. «Το κρίσιμο ζήτημα είναι η έλλειψη επαρκών ασφαλών περιουσιακών στοιχείων, όχι το ποσοστό απόδοσης».

Σύμφωνα με τον διοικητή, οι τρεις βασικοί τομείς που θα ωφεληθούν είναι:

• Άμυνα
• Πράσινη μετάβαση
• Καινοτομία και στρατηγικές επενδύσεις

Μια αγορά υψηλής ρευστότητας θα ενισχύσει την ελκυστικότητα της Ευρωζώνης σε διεθνές κεφάλαιο και θα μειώσει μακροπρόθεσμα το κόστος δανεισμού για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Ηθικός κίνδυνος και μαθήματα του παρελθόντος

Ο Στουρνάρας τόνισε ότι τα ευρωομόλογα δεν αντικαθιστούν τα υγιή εθνικά δημοσιονομικά πλαίσια, αλλά μπορούν να λειτουργήσουν υπό αυστηρούς όρους. Αναφέρθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ως επιτυχημένο παράδειγμα: σαφώς προσδιορισμένοι ευρωπαϊκοί στόχοι και δεσμεύσεις αποτρέπουν τον ηθικό κίνδυνο, διατηρώντας ταυτόχρονα την αξιοπιστία στις αγορές.

Η εμπειρία όμως παραμένει διδακτική: προγράμματα όπως το ιταλικό Superbonus έδειξαν ότι χωρίς αυστηρούς ελέγχους, η χρηματοδότηση μπορεί να εκτροχιάσει τον προϋπολογισμό.

Η παρέμβαση Στουρνάρα υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη της Ευρώπης να αποκτήσει κοινά χρηματοπιστωτικά εργαλεία, ώστε να παραμείνει ανταγωνιστική απέναντι στις ΗΠΑ, την Κίνα και άλλες παγκόσμιες δυνάμεις.

«Η οικονομία της ζώνης του ευρώ παραμένει σε καλό σημείο, αλλά οι προκλήσεις είναι μπροστά μας. Τα ευρωομόλογα είναι η στρατηγική μας απάντηση», κατέληξε.