Ιταλία: Η πρώτη «ρωγμή» στον ενεργειακό νόμο Μελόνι – Η Edison παγώνει έργα ΑΠΕ 400MW

Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι επιχειρεί να «ξηλώσει» ένα κομμάτι από την ακριβή ηλεκτρική ενέργεια στην Ιταλία με μια ευρεία δέσμη μέτρων που στοχεύει τη δομή της χονδρεμπορικής αγοράς, το κόστος του άνθρακα (ETS) και την εξάρτηση από το φυσικό αέριο. Όμως, πριν καν στεγνώσει το μελάνι του πακέτου, έρχεται η πρώτη ισχυρή επιχειρηματική αντίδραση: η Edison, θυγατρική της γαλλικής EDF, προειδοποιεί ότι μπορεί να ακυρώσει ή να μειώσει επενδύσεις σε περίπου 400MW έργων ΑΠΕ που σχεδίαζε να «ρίξει» απευθείας στην αγορά, επικαλούμενη κανονιστική αβεβαιότητα και τον κίνδυνο να αλλάξει ο μηχανισμός οριακής τιμολόγησης.

Η δήλωση του διευθύνοντος συμβούλου της Edison, Nicola Monti, λειτουργεί ως καμπανάκι: όταν οι κανόνες που καθορίζουν τις τιμές αλλάζουν με τρόπο «επεμβατικό», δεν κινδυνεύει μόνο η αποδοτικότητα των επενδύσεων, αλλά και η ίδια η προθυμία των ομίλων να χρηματοδοτήσουν νέα πράσινα έργα σε μια αγορά που χρειάζεται επιτάχυνση της μετάβασης.

Το σχέδιο Μελόνι: χαμηλότερες τιμές με παρέμβαση στο ETS και στη δομή της αγοράς

Η Ρώμη προωθεί ένα πακέτο μέτρων για να μειώσει το κόστος ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Στον πυρήνα της συζήτησης βρίσκεται η προσπάθεια να περιοριστεί η επίδραση του φυσικού αερίου στη διαμόρφωση της τιμής ρεύματος και να «ξεκολλήσει» ένα κομμάτι του κόστους που αποδίδεται στην ευρωπαϊκή αγορά δικαιωμάτων εκπομπών (ETS) από τους λογαριασμούς, ώστε να μειωθούν οι χονδρικές τιμές.

Το πακέτο, σύμφωνα με τις πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας, συνδέεται και με ευρύτερη χρηματοδοτική παρέμβαση, καθώς η κυβέρνηση ανακοίνωσε αύξηση του εταιρικού φόρου IRAP για ενεργειακές εταιρείες με στόχο να στηριχθούν οι μειώσεις λογαριασμών και τα σχετικά μέτρα.

Η «κόκκινη γραμμή» της Edison: οριακή τιμή, ασφάλιστρο κινδύνου και μονάδες που «παίζουν» στην αγορά

Η Edison έχει χτίσει στρατηγική ανάπτυξης ΑΠΕ στην Ιταλία με ισχυρή βάση εγκατεστημένης ισχύος και νέο pipeline. Με 2,2 GW ανανεώσιμων εγκατεστημένων, πρόσθετα έργα σε εξέλιξη και στόχο περαιτέρω επέκτασης ως το 2030, ο όμιλος είχε σχεδιάσει ένα μίγμα ανάπτυξης: ένα μεγάλο κομμάτι με ρυθμιζόμενες συμβάσεις διαφοράς (CFD) και ένα δεύτερο κομμάτι –περίπου 400MW– που θα έβγαινε κατευθείαν στη χονδρεμπορική. Εκεί ακριβώς «χτυπά» η πιθανή μεταρρύθμιση: αν αλλάξει ο μηχανισμός που καθορίζει την οριακή τιμή ή περιοριστεί η αμοιβή/ασφάλιστρο που ενσωματώνουν τα forward προϊόντα για τα πράσινα έργα, τότε τα projects που βασίζονται στην αγορά γίνονται πιο δύσκολα να χρηματοδοτηθούν.

Ο Monti ήταν σαφής ότι, εφόσον οι αλλαγές προχωρήσουν, η Edison μπορεί να μεταφέρει αυτές τις επενδύσεις σε άλλες χώρες ή να τις διοχετεύσει σε διαφορετικούς ενεργειακούς τομείς. Και το μήνυμα δεν ήταν μόνο οικονομικό, αλλά και πολιτικό: βιαστικές και επεμβατικές κινήσεις μπορούν, όπως είπε, να διαστρεβλώσουν την ισορροπία της αγοράς και να πλήξουν το επενδυτικό κλίμα.

Οι τιμές ήδη αντιδρούν: πτώση στις προθεσμιακές και νευρικότητα στην αγορά

Η αγορά έδειξε αμέσως ότι «ζυγίζει» τις συνέπειες. Η συζήτηση για την αποσύνδεση μέρους του κόστους άνθρακα από την ηλεκτρική τιμή και για παρεμβάσεις στη δομή τιμολόγησης προκάλεσε έντονες κινήσεις στα προθεσμιακά συμβόλαια ηλεκτρισμού, με αναφορές σε αισθητή πτώση των forward τιμών. Η ίδια η κυβέρνηση μιλά για στόχο μείωσης των χονδρικών, αλλά οι εταιρείες επισημαίνουν ότι μια τόσο βαθιά παρέμβαση αυξάνει την αβεβαιότητα για το πώς «τιμολογείται» το ρίσκο στα έργα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η προειδοποίηση της Edison δεν είναι μεμονωμένη γκρίνια. Είναι το κλασικό «σήμα» που εκπέμπει μια μεγάλη εταιρεία όταν θεωρεί ότι ο κίνδυνος πολιτικής/ρυθμιστικής αλλαγής αρχίζει να αποτυπώνεται στο κόστος κεφαλαίου και στις αποφάσεις επένδυσης.

Το παράδοξο της μετάβασης: θέλεις περισσότερες ΑΠΕ, αλλά αλλάζεις τους κανόνες που τις χρηματοδοτούν

Ο πυρήνας του επιχειρήματος Monti είναι σχεδόν αντιφατικός για την ιταλική στρατηγική: η χώρα χρειάζεται περισσότερες ΑΠΕ για να μειώσει τη δομική εξάρτηση από το φυσικό αέριο και να ρίξει μόνιμα το κόστος, όμως μια απότομη παρέμβαση στην αγορά μπορεί να μειώσει την ελκυστικότητα των έργων που δεν «κλειδώνουν» τιμές μέσω ρυθμισμένων μηχανισμών. Με άλλα λόγια, όσο περισσότερο «τιθασεύεις» τη χονδρεμπορική τιμή, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να στηριχθούν επενδύσεις που βασίζονται σε αυτήν.

Εδώ μπαίνει και το ζήτημα του δικτύου και της διασύνδεσης: η Ιταλία είναι ηλεκτρικά διασυνδεδεμένη με γειτονικές χώρες και η αγορά της δεν λειτουργεί σε κενό. Γι’ αυτό η κριτική σε «μονομερείς αλλαγές» δεν αφορά μόνο την εσωτερική πολιτική, αλλά και την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική τιμών και κόστους άνθρακα.

Το υπονοούμενο για την EDF: όταν ο κανονιστικός κίνδυνος επηρεάζει και την εταιρική στρατηγική

Η πιο βαριά «ουρά» της υπόθεσης αφορά το επίπεδο πάνω από τα έργα ΑΠΕ: τη συνολική στρατηγική της EDF για την Edison. Ο Monti άφησε να εννοηθεί ότι, ανάλογα με το πώς θα εξελιχθεί το διάταγμα, μπορεί να επηρεαστούν σκέψεις για επιστροφή στο χρηματιστήριο ή για είσοδο εταίρου/μειοψηφικού μεριδίου, καθώς η αξία τέτοιων κινήσεων στηρίζεται σε προβλέψιμο ρυθμιστικό περιβάλλον.

Δεν είναι τυχαίο ότι η συζήτηση αυτή «κουμπώνει» με προηγούμενες αναφορές για το ενδιαφέρον της EDF να εξετάσει λύσεις κεφαλαιακής αξιοποίησης της Edison, ακριβώς επειδή το επενδυτικό πρόγραμμα στις ΑΠΕ απαιτεί σημαντικούς πόρους.

Η πρώτη σύγκρουση δείχνει τι έρχεται: χαμηλότερες τιμές ή πάγωμα επενδύσεων;

Η κυβέρνηση Μελόνι θέλει να δώσει άμεση ανάσα σε λογαριασμούς και βιομηχανία και να μειώσει τις χονδρικές τιμές, σε μια χώρα που παραμένει ευάλωτη λόγω υψηλής συμμετοχής του αερίου στην παραγωγή ηλεκτρισμού. Όμως, η Edison δείχνει την άλλη πλευρά του νομίσματος: όταν αλλάζεις τον τρόπο που σχηματίζεται η τιμή ή που μεταφέρεται το κόστος άνθρακα, μπορεί να «κερδίσεις» βραχυπρόθεσμα στη χονδρική, αλλά να χάσεις στο επενδυτικό momentum που χρειάζεται για να πέσει διατηρήσιμα το κόστος.

Η πρώτη αντίδραση, λοιπόν, δεν είναι απλώς μια εταιρική προειδοποίηση. Είναι ένα τεστ αντοχής για τον ενεργειακό νόμο της Ρώμης: θα καταφέρει να μειώσει τις τιμές χωρίς να δημιουργήσει νέο κύμα αβεβαιότητας που μπλοκάρει τις ΑΠΕ; Ή θα οδηγήσει τους μεγάλους παίκτες να αναζητήσουν πιο σταθερά κανονιστικά περιβάλλοντα αλλού; Η απάντηση θα κριθεί στις λεπτομέρειες του τελικού κειμένου και, κυρίως, στο αν η αγορά πειστεί ότι η Ιταλία αλλάζει κανόνες με προβλεψιμότητα και όχι με αιφνιδιασμούς.

Πηγή: Pagenews.gr