Στο «κόκκινο» η Μέση Ανατολή: Το Ιράν φέρνει πρόταση–εξπρές, ο Τραμπ απειλεί με πλήγμα

Σε μια κίνηση που εκπέμπει πολλαπλά πολιτικά και στρατηγικά μηνύματα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, προανήγγειλε την άμεση κατάθεση πρότασης για την ολοκλήρωση συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.

Μιλώντας στο MSNBC, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας δήλωσε ότι «ένα σχέδιο συμφωνίας θα είναι έτοιμο εντός δύο ή τριών ημερών», προσθέτοντας πως το επόμενο βήμα του θα είναι η παρουσίασή του στους Αμερικανούς συνομιλητές του, τον απεσταλμένο Steve Witkoff και τον Jared Kushner.

Η δήλωση έρχεται μόλις μία ημέρα μετά το τελεσίγραφο του Donald Trump, ο οποίος άφησε δημοσίως ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής επίθεσης κατά του Ιράν, εντείνοντας την ήδη εύθραυστη ισορροπία στην περιοχή.

Διπλωματία υπό πίεση

Οι πρόσφατες επαφές στη Γενεύη, με τη μεσολάβηση του Ομάν, ανέδειξαν την πρόθεση της Τεχεράνης να κρατήσει ζωντανό το διπλωματικό κανάλι. Ωστόσο, η επιτάχυνση της ιρανικής απάντησης ερμηνεύεται ως προσπάθεια αποτροπής στρατιωτικής κλιμάκωσης, τη στιγμή που ισχυρές αμερικανικές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί τόσο στη θάλασσα όσο και σε βάσεις της Μέσης Ανατολής.

Το παρασκήνιο περιπλέκεται περαιτέρω από τις εσωτερικές εξελίξεις στις ΗΠΑ. Η απόφαση του Supreme Court of the United States να χαρακτηρίσει αντισυνταγματικούς δασμούς που είχαν επιβληθεί επί προεδρίας Τραμπ αναδιαμορφώνει το πολιτικό τοπίο στην Ουάσιγκτον, επηρεάζοντας τις ισορροπίες ενόψει πιθανών αποφάσεων για το Ιράν.

Ο ρόλος του Ισραήλ και οι «κόκκινες γραμμές»

Στην εξίσωση παραμένει καθοριστικός ο παράγοντας του Ισραήλ, το οποίο πιέζει για τη διεύρυνση της ατζέντας της συμφωνίας. Μεταξύ των βασικών αιτημάτων περιλαμβάνεται ο περιορισμός του βεληνεκούς των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων, ζήτημα που η Τεχεράνη θεωρεί εκτός πλαισίου πυρηνικής διαπραγμάτευσης.

Παράλληλα, κομβικό σημείο αποτελεί η πιθανή αναδιάρθρωση της εσωτερικής δομής εξουσίας στο Ιράν, με περιορισμό της επιρροής των Islamic Revolutionary Guard Corps. Η Ευρώπη έχει ήδη χαρακτηρίσει το σώμα αυτό τρομοκρατική οργάνωση, επιδιώκοντας να αποδυναμώσει τη διεθνή του νομιμοποίηση και να ενισχύσει πιέσεις για πολιτικές αλλαγές.

Σενάρια κλιμάκωσης

Διπλωματικές πηγές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο «επιλεκτικών πληγμάτων» από τις ΗΠΑ σε στρατηγικές ιρανικές υποδομές ή στοχευμένων επιχειρήσεων από το Ισραήλ, εφόσον οι συνομιλίες οδηγηθούν σε αδιέξοδο.

Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τις φήμες περί επιδείνωσης της υγείας του Ανώτατου Ηγέτη Ali Khamenei, γεγονός που θα μπορούσε να επιταχύνει εσωτερικές διεργασίες διαδοχής και να μεταβάλει ριζικά τις ισορροπίες εξουσίας στην Τεχεράνη.

 Σταυροδρόμι αποφάσεων

Η επόμενη εβδομάδα ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική. Αν η ιρανική πρόταση κινηθεί εντός πλαισίου αποδεκτού από την Ουάσιγκτον, ίσως ανοίξει παράθυρο αποκλιμάκωσης. Αν όχι, η περιοχή κινδυνεύει να εισέλθει σε νέα περίοδο έντασης με απρόβλεπτες γεωπολιτικές συνέπειες.

Η διπλωματία βρίσκεται πλέον σε αγώνα δρόμου με τον χρόνο — και με τη στρατιωτική ισχύ.

Με πληροφορίες από: MSNBC