Καραβίας: Έρχεται νέο κύμα ανατροπών στις τράπεζες και «βλέπει» κινήσεις ξένων ομίλων

Η επόμενη μέρα των ελληνικών τραπεζών δεν θα μοιάζει με τη σημερινή. Αυτή είναι η καθαρή προειδοποίηση που εκπέμπει ο Φωκίων Καραβίας, διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, ο οποίος βλέπει δραστικές αλλαγές στο τραπεζικό τοπίο τα επόμενα χρόνια και δεν αποκλείει νέες κινήσεις ξένων τραπεζικών ομίλων στην Ελλάδα, στο μοτίβο που άνοιξε η στρατηγική συμμετοχή της UniCredit στην Alpha Bank.

Το στίγμα του τραπεζίτη είναι διπλό: από τη μία, η ελληνική οικονομία έχει μπει σε τροχιά καλύτερων επιδόσεων και το τραπεζικό σύστημα εμφανίζεται σήμερα πιο υγιές και λειτουργικό. Από την άλλη, η χώρα παραμένει σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, όπου η ανάπτυξη δεν μπορεί να στηριχθεί εσαεί στην κατανάλωση, ενώ ένα νέο ερώτημα στέκεται ήδη μπροστά: τι θα συμβεί όταν τελειώσει το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η οικονομία «τρέχει», αλλά δεν έχει τελειώσει ο λογαριασμός της κρίσης

Η βασική ανάγνωση του κ. Καραβία για την οικονομία είναι ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφονται ρυθμοί ανάπτυξης υψηλότεροι από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μαζί με μια σειρά από δείκτες που δείχνουν βελτίωση της καθημερινής λειτουργίας της οικονομίας. Η ανεργία έχει υποχωρήσει σε μονοψήφια επίπεδα και πολλές επιχειρήσεις πλέον περιγράφουν ως βασικό τους πρόβλημα όχι την έλλειψη ζήτησης αλλά την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού.

Στο ίδιο κάδρο, η αύξηση των φορολογικών εσόδων, που συνδέεται και με την άνοδο του ονομαστικού ΑΕΠ αλλά και με παρεμβάσεις περιορισμού της φοροδιαφυγής (όπως η εξάπλωση των ηλεκτρονικών συναλλαγών), έχει οδηγήσει σε πρωτογενή πλεονάσματα και σε μείωση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ. Όμως, όπως επισημαίνεται, υπάρχει μια αλήθεια που δεν επιτρέπει πανηγυρισμούς: η Ελλάδα παραμένει η χώρα με το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην ΕΕ, κάτι που κάνει τη συζήτηση περί «υπερπλεονασμάτων» να μοιάζει, κατά την οπτική του, αποπροσανατολιστική.

Η γραμμή είναι σαφής: η πρόοδος είναι πραγματική, αλλά η κρίση άφησε τόσο μεγάλο αποτύπωμα που η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια να χαλαρώσει στη δημοσιονομική πειθαρχία και στη στρατηγική μείωσης του χρέους.

Το «αδύναμο σημείο» παραμένει οι επενδύσεις

Το κεντρικό μήνυμα του επικεφαλής της Eurobank είναι ότι οι επενδύσεις δεν είναι απλώς ένας ακόμα δείκτης, αλλά εθνική ανάγκη. Παρά το γεγονός ότι καταγράφουν άνοδο τα τελευταία χρόνια και έχουν βοηθηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης, η Ελλάδα συνεχίζει να βρίσκεται σχετικά χαμηλά σε σχέση με τις ανάγκες της. Το παραγωγικό μοντέλο δεν έχει αλλάξει όσο θα έπρεπε και η κατανάλωση παραμένει ο βασικός συντελεστής του ΑΕΠ.

Και εδώ μπαίνει η πιο κρίσιμη φράση της συζήτησης: το Ταμείο Ανάκαμψης ολοκληρώνεται τον Αύγουστο του 2026. Η εύλογη ανησυχία που αναδεικνύεται είναι τι θα ακολουθήσει μετά, όταν το «καύσιμο» των ευρωπαϊκών πόρων θα μειωθεί ή θα πάψει να έχει την ίδια ένταση. Για να μη χαθεί η δυναμική, απαιτείται να περάσει η οικονομία σε φάση όπου οι επενδύσεις στηρίζονται περισσότερο σε διατηρήσιμες ιδιωτικές πρωτοβουλίες, σε κεφάλαια της αγοράς και σε ένα περιβάλλον που επιτρέπει μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

Οι τράπεζες στο στόχαστρο: επιτόκια, χρηματοδοτήσεις και εξυπηρέτηση

Ο κ. Καραβίας δεν αγνοεί την κριτική που δέχονται οι τράπεζες για χρηματοδοτήσεις, επιτόκια και επίπεδο εξυπηρέτησης. Αναγνωρίζει ότι υπάρχουν αδυναμίες και ότι ο πήχης των απαιτήσεων των πολιτών είναι υψηλότερος, ειδικά μετά την τραυματική δεκαετία της κρίσης.

Ταυτόχρονα, επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τον κοινωνικό ρόλο των τραπεζών, λέγοντας πως δεν είναι να «χαρίζουν» δάνεια, αλλά να χορηγούν σωστά δάνεια: χρηματοδοτήσεις που στηρίζουν βιώσιμες επιχειρήσεις, ενισχύουν την παραγωγικότητα και οδηγούν σε θέσεις εργασίας. Η θέση αυτή επιχειρεί να βάλει όριο σε μια συζήτηση που συχνά γίνεται με ένταση: αν οι τράπεζες υποκαταστήσουν τη λογική αξιολόγησης κινδύνου, τότε το σύστημα κινδυνεύει να επιστρέψει σε λάθη που πλήρωσε ακριβά.

Η πρόκληση, με άλλα λόγια, είναι να βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στην κοινωνική πίεση για περισσότερη ρευστότητα και στην ανάγκη να μην ξαναχτιστούν νέα κόκκινα δάνεια.

«Θα αλλάξει δραστικά το τραπεζικό τοπίο»

Το πιο ισχυρό σημείο της παρέμβασης είναι η πρόβλεψη ότι το τραπεζικό σκηνικό θα αλλάξει σημαντικά. Ο επικεφαλής της Eurobank σχολιάζει την προοπτική συγχωνεύσεων ανάμεσα σε συστημικές τράπεζες, χωρίς να υιοθετεί εύκολα σενάρια «άμεσης» συγχώνευσης, αλλά υπογραμμίζοντας ότι η αγορά μπαίνει σε εποχή νέου ανταγωνισμού και αναδιάταξης.

Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι η εκτίμηση ότι είναι πιθανές νέες κινήσεις ευρωπαϊκών τραπεζών στην Ελλάδα. Το προηγούμενο της UniCredit–Alpha Bank λειτουργεί ως σημείο αναφοράς: δείχνει ότι μετά από χρόνια «αποφυγής» της Ελλάδας από μεγάλους ομίλους, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα μπορεί πλέον να θεωρείται πιο ώριμο και λιγότερο ριψοκίνδυνο για στρατηγικές συμμετοχές.

Αυτή η προοπτική έχει δύο αναγνώσεις. Η πρώτη είναι θετική: περισσότερη διεθνής συμμετοχή μπορεί να σημαίνει κεφάλαια, τεχνογνωσία, καλύτερες πρακτικές και ένταξη της χώρας σε ευρωπαϊκές τραπεζικές αλυσίδες. Η δεύτερη είναι πιο σκληρή: οι εγχώριοι παίκτες θα κληθούν να ανταγωνιστούν σε ένα περιβάλλον όπου οι «μεγάλοι» μπορούν να πιέσουν με κόστος κεφαλαίου, ψηφιακές δυνατότητες και κλίμακα.

Η Eurobank και ο «άξονας Ανατολής»

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αλλαγών, ο κ. Καραβίας τοποθετεί και την επόμενη ημέρα της Eurobank. Η στρατηγική της τράπεζας, όπως περιγράφεται, κινείται με έμφαση σε εξαγορές και σε διεύρυνση παρουσίας σε νέες γεωγραφίες, με το βλέμμα στραμμένο προς την Ανατολή. Αναφέρονται προοπτικές και κινήσεις σε Ινδία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Σαουδική Αραβία, περιοχές που συγκεντρώνουν κεφάλαια, μεγάλες ροές εμπορίου και ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική.

Η επιλογή αυτή δεν είναι μόνο γεωγραφική. Είναι και στρατηγική ανάγνωση του πού θα βρίσκεται η ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια, αλλά και πού μπορούν να δημιουργηθούν νέοι διάδρομοι για επενδύσεις, χρηματοδοτήσεις και επιχειρηματικές συνεργασίες ελληνικών και ευρωπαϊκών συμφερόντων.

Η «κρυφή» συζήτηση για την Ευρώπη και το τραπεζικό της μοντέλο

Ένα ακόμη επίπεδο της τοποθέτησης αφορά την ίδια την Ευρώπη. Η κριτική στο ευρωπαϊκό μοντέλο και στις δομικές του αδυναμίες δείχνει ότι, κατά την οπτική του, το ευρωπαϊκό τραπεζικό οικοσύστημα δεν έχει λύσει πλήρως τις στρεβλώσεις που αναδείχθηκαν στην κρίση. Σε ένα περιβάλλον διεθνούς ανταγωνισμού, όπου οι ΗΠΑ και ασιατικές οικονομίες έχουν διαφορετικές ταχύτητες, η Ευρώπη καλείται να βρει τρόπους να ενισχύσει την κεφαλαιαγορά της, να μειώσει τη γραφειοκρατία και να στηρίξει τις επενδύσεις.

Για την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε μια απλή εξίσωση: αν θέλει να κρατήσει αναπτυξιακή δυναμική μετά το 2026, πρέπει να έχει τράπεζες που δανείζουν σωστά, επιχειρήσεις που επενδύουν και κράτος που μειώνει το ρίσκο μέσω σταθερών κανόνων.

Τι «διαβάζει» η αγορά από τις δηλώσεις Καραβία

Η συνέντευξη του επικεφαλής της Eurobank λειτουργεί σαν προειδοποίηση και σαν χάρτης πορείας. Προειδοποίηση, γιατί το τραπεζικό περιβάλλον δεν θα μείνει στάσιμο: οι παίκτες θα αλλάξουν, οι συμμαχίες θα μετακινηθούν, οι ξένοι όμιλοι μπορεί να επιστρέψουν. Χάρτης πορείας, γιατί το κεντρικό ζητούμενο για την οικονομία δεν είναι η πρόσκαιρη ανάκαμψη, αλλά η μετάβαση σε μοντέλο που αντέχει χωρίς εξωτερική «ένεση» πόρων.

Το κρίσιμο ερώτημα για την Ελλάδα, όπως αναδύεται, είναι αν θα αξιοποιήσει το παράθυρο μέχρι το 2026 για να χτίσει μεγαλύτερη επενδυτική βάση, πιο ανθεκτική παραγωγή και ένα τραπεζικό σύστημα που θα χρηματοδοτεί ανάπτυξη με συνέπεια. Γιατί, όπως υπαινίσσεται η αγορά, οι επόμενες ανατροπές δεν θα περιμένουν.

Πηγή: Pagenews.gr