Ενιαίο ψηφοδέλτιο και μονοσταυρία: Η κυβέρνηση παίζει… με όλη την ατζέντα των εκλογών

Σε μια χρονική συγκυρία όπου οι εκλογικές αναμετρήσεις βρίσκονται στο προσκήνιο της πολιτικής και κοινωνικής συζήτησης, η κυβέρνηση φαίνεται έτοιμη να ανοίξει έναν νέο γύρο μεταρρυθμίσεων που μπορεί να αναδιαμορφώσουν ριζικά την εκλογική διαδικασία στην Ελλάδα. Το σχέδιο, που σύμφωνα με πληροφορίες μελετά το υπουργείο Εσωτερικών, δεν είναι απλή αλλαγή τυπικών λεπτομερειών. Αντίθετα, περιλαμβάνει την καθιέρωση ενιαίου ψηφοδελτίου — στο οποίο θα περιλαμβάνονται όλα τα κόμματα και υποψήφιοι κάθε περιφέρειας — και συζητάται ακόμη και η κατάργηση της πολυσταυρίας υπέρ της μονοσταυρίας.

ΕΝΑ ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΟ, ΠΟΛΛΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

Σήμερα στην Ελλάδα, κάθε εκλογική περιφέρεια συνοδεύεται από δεκάδες ξεχωριστά ψηφοδέλτια, καθένα από κόμμα που συμμετέχει στις εκλογές. Η διαδικασία αυτή — κληροδότημα μιας εκατοντάδας χρόνων — αποτελεί μοναδικό φαινόμενο ανάμεσα στις ευρωπαϊκές δημοκρατίες.

Με το ενιαίο ψηφοδέλτιο, ο ψηφοφόρος δεν θα ψάχνει πια ανάμεσα σε δεκάδες έντυπα. Θα έχει ένα μόνο χαρτί στο οποίο θα εμφανίζονται όλες οι πολιτικές δυνάμεις και οι υποψήφιοι. Υποστηρικτές του μέτρου — με πρώτο τον υπουργό Εσωτερικών και στελέχη της κυβερνητικής πλειοψηφίας — τονίζουν ότι μια τέτοια αλλαγή θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαφάνεια, απλούστευση της διαδικασίας και μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος από την εκτύπωση εκατοντάδων εκατομμυρίων ψηφοδελτίων.

Οι επικριτές όμως δεν βλέπουν μόνο «ευκολία στην κάλπη». Υπάρχει έντονη παραπολιτική συζήτηση για το πώς ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς δυνάμεων μεταξύ των κομμάτων. Ένα ενιαίο ψηφοδέλτιο δεν είναι απλώς αλλαγή εκτύπωσης — είναι αλλαγή πλατφόρμας επικοινωνίας μεταξύ ψηφοφόρου και πολιτικού στίβου.

ΜΟΝΟΣΤΑΥΡΙΑ Ή… ΠΟΛΥΣΤΑΥΡΙΑ;

Μέσα στο ίδιο πακέτο σκέψεων για εκσυγχρονισμό βρίσκεται και ένα ακόμα πιο ευαίσθητο θέμα: η κατάργηση της πολυσταυρίας, δηλαδή της δυνατότητας των πολιτών να δίνουν περισσότερους από έναν σταυρούς προτίμησης.

Η λογική των υποστηρικτών της μονοσταυρίας είναι ότι έτσι μειώνονται συμφωνίες ανταλλαγής σταυρών μεταξύ υποψηφίων και περιορίζονται οι παρατυπίες, όπου εκλογικοί αντιπρόσωποι συμπληρώνουν σταυρούς που δεν έθεσαν οι ίδιοι οι ψηφοφόροι. Σε περιφέρειες με πολλές έδρες, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει σημαντική αναδιάταξη προσώπων που τελικά εκλέγονται.

Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο εμφανίζεται επιφυλακτικό για επεμβάσεις στο καθεστώς σταυροδοσίας, αν και αρκετοί βουλευτές ήδη πιέζουν για αλλαγή.

ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΑΛΛΑΓΜΕΝΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Η συζήτηση για ενιαίο ψηφοδέλτιο και μονοσταυρία δεν γίνεται σε πολιτικό κενό. Αντιθέτως, έρχεται σε μια στιγμή που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πολιτικό σκηνικό με αυξημένη αβεβαιότητα και προκλήσεις για τα κόμματα. Σε πρόσφατη έρευνα, Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ και άλλοι σχηματισμοί αντιμετωπίζουν δυναμικές αλλαγές στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων, με τη δεύτερη και τρίτη θέση να αμφισβητούνται έντονα.

Τα ενιαία ψηφοδέλτια σε συνδυασμό με πιθανή μονοσταυρία μπορούν να μεταβάλουν το τοπίο ακόμα περισσότερο: η ψηφοφορία γίνεται πιο ολιστική, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να ενισχύσει ή να υπονομεύσει μικρότερα κόμματα ανάλογα με τη συμπεριφορά των ψηφοφόρων.

Η κυβέρνηση φαίνεται αποφασισμένη να θέσει προς ψήφιση το νέο εκλογικό σχέδιο ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού — και η συζήτηση δεν είναι απλώς για τεχνικά ζητήματα. Αφορά το πώς οι Έλληνες πολίτες εκφράζουν την ψήφο τους, πώς διαβάζουν τα ψηφοδέλτια και πώς αντιλαμβάνονται τη σχέση τους με τα πολιτικά κόμματα.

Αν το ενιαίο ψηφοδέλτιο και η μονοσταυρία υιοθετηθούν τελικά, η επόμενη εκλογική αναμέτρηση μπορεί να μην είναι απλώς μια ακόμη κάλπη — αλλά ένα νέο κεφάλαιο στη λειτουργία της ελληνικής δημοκρατίας.

Πηγή: pagenews.gr