Το «Plan B» μετά το δικαστικό σοκ
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να περιορίσει τη χρήση του International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) για την επιβολή ευρείας κλίμακας δασμών, δεν έβαλε τέλος στην εμπορική στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ. Αντίθετα, άνοιξε τον δρόμο για ένα Plan B που ήδη προκαλεί πολιτικές και νομικές δονήσεις.
Σύμφωνα με το Axios, η διοίκηση Τραμπ στράφηκε στο Section 122 του Trade Act του 1974, μια διάταξη που επιτρέπει στον πρόεδρο να επιβάλει προσωρινούς δασμούς έως 150 ημέρες, εφόσον επικαλείται προβλήματα στο ισοζύγιο πληρωμών. Πρόκειται για εργαλείο που ουδέποτε είχε χρησιμοποιηθεί σε τέτοια κλίμακα, γεγονός που το καθιστά νομικά και πολιτικά αχαρτογράφητο.
Το 6-3 που άλλαξε τους κανόνες
Η απόφαση 6-3 του Supreme Court of the United States έκρινε ότι η ευρεία επίκληση «εθνικής έκτακτης ανάγκης» για την επιβολή καθολικών δασμών ξεπερνούσε τα όρια της εκτελεστικής εξουσίας. Το μήνυμα ήταν σαφές: οι εμπορικοί πόλεμοι δεν μπορούν να διεξάγονται χωρίς θεσμικά όρια.
Ωστόσο, το Plan B του Τραμπ επιχειρεί να παρακάμψει το εμπόδιο. Το Section 122 δίνει τη δυνατότητα επιβολής δασμών έως 15% χωρίς άμεση έγκριση του Κογκρέσου, αλλά μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Η κυβέρνηση φέρεται να εξετάζει γενικευμένο συντελεστή 10% με πιθανή αύξηση στο 15%, ενισχύοντας την πίεση σε εμπορικούς εταίρους.
Γεωπολιτικός αντίκτυπος: Ρίσκο ή στρατηγική πίεση;
Η ενεργοποίηση του Plan B δεν είναι απλώς νομικό τέχνασμα — είναι γεωπολιτικό μήνυμα.
- Η Ε.Ε. και η Ιαπωνία παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, φοβούμενες νέο κύμα εμπορικής αστάθειας.
- Οι αγορές αντιδρούν με αυξημένη μεταβλητότητα, καθώς η αβεβαιότητα γύρω από τη νομιμότητα των νέων δασμών μπορεί να οδηγήσει σε νέες προσφυγές.
- Νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι επιχειρήσεις που θα επιβαρυνθούν ίσως κινηθούν δικαστικά, αμφισβητώντας αν το εμπορικό έλλειμμα συνιστά πραγματικά «έκτακτη ανάγκη».
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το Section 122 μπορεί να σταθεί σε ενδεχόμενη νέα δικαστική δοκιμασία — ή αν το Plan B θα εξελιχθεί σε νέο θεσμικό μπρα-ντε-φερ μεταξύ Λευκού Οίκου και Κογκρέσου.
Το διακύβευμα
Η κίνηση Τραμπ δείχνει ότι η εκτελεστική εξουσία αναζητά ευελιξία σε ένα όλο και πιο κατακερματισμένο διεθνές περιβάλλον. Όμως, όσο το Plan B βασίζεται σε μια διάταξη που σχεδιάστηκε για περιορισμένες και προσωρινές παρεμβάσεις, τόσο αυξάνεται το ρίσκο πολιτικής και νομικής ανατροπής.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν οι δασμοί θα εφαρμοστούν — αλλά αν θα αντέξουν.
Πηγές
- Axios
- Reuters