Σύλληψη Άντριου: Κρίσιμη δοκιμασία για τη βρετανική μοναρχία

Η σύλληψη του Άντριου Μάουντμπάτεν-Ουίνδσορ, πρώην πρίγκιπα και αδερφού του Βασιλιά Καρόλου Γ’, στις 19 Φεβρουαρίου 2026, αποτελεί ένα από τα πιο σοβαρά πλήγματα στη σύγχρονη ιστορία της βρετανικής μοναρχίας. Η υπόθεση, που συνδέεται άμεσα με τα αρχεία του πολύκροτου σκανδάλου Τζέφρι Έπσταϊν, δεν περιορίζεται σε προσωπικές κατηγορίες κατά του Άντριου, αλλά αγγίζει τα θεμέλια του θεσμού. Οι υποστηρικτές της αβασίλευτης δημοκρατίας βλέπουν ευκαιρία για ριζική αλλαγή, ενώ αναλυτές προειδοποιούν για περαιτέρω διάβρωση της δημόσιας εμπιστοσύνης και πιθανές νομικές επιπτώσεις που μπορεί να φτάσουν μέχρι την αφαίρεση από τη γραμμή διαδοχής.

Το ιστορικό προηγούμενο και η σοβαρότητα της σύλληψης

Η σύλληψη του Άντριου, που έγινε ανήμερα των 66ων γενεθλίων του στο κτήμα Σάντριγχαμ του Νόρφολκ, είναι η πρώτη για μέλος της βασιλικής οικογένειας σε 350 χρόνια. Ο τελευταίος γαλαζοαίματος που τέθηκε υπό κράτηση ήταν ο νόθος γιος του Καρόλου Β’, Τζέιμς Σκοτ, Δούκας του Μόνμουθ, το 1685. Ακόμα πιο πίσω, ο Κάρολος Α’ εκτελέστηκε το 1649 μετά από δίκη για προδοσία. Σήμερα, ο Άντριου κατηγορείται για παράβαση καθήκοντος κατά την άσκηση δημόσιου αξιώματος (misconduct in public office), αδίκημα που τιμωρείται με μέχρι και ισόβια κάθειρξη, αν και εξαιρετικά δύσκολο να αποδειχθεί σε υψηλόβαθμους αξιωματούχους.

Η κατηγορία πηγάζει από αποκαλύψεις στα αρχεία Έπσταϊν, που δημοσιεύτηκαν στις αρχές Φεβρουαρίου 2026 από το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ. Σύμφωνα με αυτά, ο Άντριου, ως ειδικός απεσταλμένος της Βρετανίας για διεθνές εμπόριο (2001-2011), φέρεται να μοιράστηκε διαβαθμισμένα έγγραφα με τον Έπσταϊν, παραβιάζοντας τον Νόμο περί Κρατικών Απορρήτων. Ο πρώην πρίγκιπας αρνήθηκε κάθε παράβαση κατά την 11ωρη απολογία του και αφέθηκε ελεύθερος υπό έρευνα, ενώ η αστυνομία συνεχίζει έρευνες στο πρώην σπίτι του στο Royal Lodge του Ουίνδσορ.

Οι επιπτώσεις στη μοναρχία: Διάβρωση εμπιστοσύνης και κίνδυνοι

Για τη βρετανική μοναρχία, η σύλληψη αποτελεί κρίσιμη δοκιμασία, όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο βετεράνος σχολιαστής Ρίτσαρντ Φιτζγουίλιαμς: «Είναι η απόλυτη δοκιμασία του θεσμού». Οι αντιμοναρχικοί, όπως ο Γκράχαμ Σμιθ της οργάνωσης Republic, βλέπουν ευκαιρία για κατάρρευση: «Η σύλληψη απειλεί ολόκληρη τη μοναρχία». Ωστόσο, δημοσιογράφοι όπως αυτοί του Economist θεωρούν υπερβολική την προσδοκία πλήρους κατάρρευσης, αλλά αναγνωρίζουν ότι η υπόθεση διαβρώνει περαιτέρω την υποστήριξη προς τον θεσμό, ειδικά σε εποχή χαμηλής εμπιστοσύνης στους θεσμούς.

Η δημοτικότητα της μοναρχίας έχει πέσει μετά τον θάνατο της Βασίλισσας Ελισάβετ Β’ το 2022, και το σκάνδαλο εντείνει την πίεση. Ερωτήματα προκύπτουν για κάλυψη από την οικογένεια: Τι γνώριζαν οι βοηθοί και οι φρουροί του Άντριου; Η Ελισάβετ δάνεισε 7 εκατ. στερλίνες για εξωδικαστικό συμβιβασμό με τη Βιρτζίνια Τζουφρέ το 2022 – ήταν κάλυψη; Η κυβέρνηση εξετάζει αφαίρεση του Άντριου από τη γραμμή διαδοχής (8ος αυτή τη στιγμή), ενώ έρευνες επεκτείνονται σε ισχυρισμούς για σεξουαλική κακοποίηση στο Κάστρο Ουίνδσορ.

Από την άλλη, η σύλληψη δείχνει υγιές δικαστικό σύστημα, όπως σημειώνει ο Economist: «Είναι δείγμα υγιούς Πολιτείας». Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, όπου κανείς ισχυρός δεν έχει συλληφθεί για το Έπσταϊν, η Βρετανία δείχνει ότι κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου, ενισχύοντας εν μέρει την εμπιστοσύνη, όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ.

Η αντίδραση του Βασιλιά Καρόλου και η στρατηγική αποστασιοποίησης

Ο Βασιλιάς Κάρολος Γ’ αντέδρασε άμεσα, δηλώνοντας: «Η Δικαιοσύνη πρέπει να ακολουθήσει τον δρόμο της», και δεσμευόμενος για «αμέριστη στήριξη και συνεργασία» στις έρευνες. Η γρήγορη δήλωση δείχνει προσπάθεια αποστασιοποίησης από τον αδερφό του, τον οποίο έχει ήδη εκδιώξει από το Royal Lodge και στερήσει τίτλους. Ωστόσο, η κρίση βαθαίνει: Βρετανικά ΜΜΕ, όπως οι Times («Η χειρότερη συνταγματική κρίση σε έναν αιώνα») και ο Guardian («Η πιο καταστροφική μέρα για τη μοναρχία σε αιώνες»), προειδοποιούν για μακροπρόθεσμες συνέπειες.

Η σύλληψη μπορεί να ανοίξει συζήτηση για μεταρρυθμίσεις στη μοναρχία, όπως περιορισμό προνομίων ή μεγαλύτερη λογοδοσία. Ο Σάιμον Τζένκινς στους Times σημειώνει: «Ο Άντριου εισέρχεται σε νέα εποχή, και μαζί του η Βρετανία – η μυστικότητα και η δέος γύρω από τους βασιλικούς καταρρέει».

Συγκρίσεις με παρελθόν και διεθνείς επιπτώσεις

Σε ιστορικό πλαίσιο, η κρίση θυμίζει την παραίτηση Εδουάρδου Η’ το 1936 ή τον εκτελεσμό Καρόλου Α’ το 1649. Σε αντίθεση με παρελθόντες βασιλικούς (Εδουάρδος Η’, Γεώργιος Δ’) που απέφευγαν συνέπειες, η σύλληψη δείχνει αλλαγή: Η Πριγκίπισσα Άννα καταδικάστηκε το 2002 για μικρό αδίκημα, αλλά χωρίς σύλληψη.

Διεθνώς, η υπόθεση εντείνει την πίεση στις ΗΠΑ για συλλήψεις ισχυρών από τα αρχεία Έπσταϊν. Στη Βρετανία, ενισχύει αντιμοναρχικούς, όπως η Republic, που βλέπει «τέλος της εποχής δέους». Δημοσκοπήσεις δείχνουν πτώση δημοτικότητας μοναρχίας, αλλά όχι κατάρρευση – η κρίση μπορεί να ενισχύσει τη δημοκρατία, δείχνοντας ίση μεταχείριση.

Συνολικά, η σύλληψη του Άντριου δεν θα καταρρίψει άμεσα το Στέμμα, αλλά θα βαθύνει ρωγμές, πιέζοντας για διαφάνεια και λογοδοσία. Ο Βασιλιάς Κάρολος καλείται να διαχειριστεί την κρίση, ενώ η εξέλιξη των ερευνών θα κρίνει το μέλλον.

Πηγή: Pagenews.gr