Θέλουν εκτός τη Λαγκάρντ πριν το 2027; Το παρασκήνιο, τα φαβορί και ο γαλλικός παράγοντας

Η συζήτηση για το μέλλον της Christine Lagarde στην ηγεσία της European Central Bank δεν είναι πια ψίθυρος στους διαδρόμους των Βρυξελλών και της Φρανκφούρτης. Είναι σενάριο με ποσοστά, στρατόπεδα και σαφή γεωπολιτική στόχευση.

Η πρόσφατη δημοσκόπηση του Bloomberg απλώς επιβεβαίωσε αυτό που εδώ και μήνες συζητείται στους κύκλους των ευρωπαϊκών θεσμών: η αγορά δεν αποκλείει πρόωρη αποχώρηση της Λαγκάρντ πριν από την ολοκλήρωση της θητείας της τον Οκτώβριο του 2027. Περισσότεροι από τους μισούς οικονομολόγους εκτιμούν ότι ενδέχεται να αποχωρήσει ακόμη και εντός του έτους. Μόλις ένα μικρό ποσοστό θεωρεί βέβαιο ότι θα εξαντλήσει την οκταετία.

Όταν οι αγορές προεξοφλούν, η πολιτική ακολουθεί – ή σπεύδει να προλάβει.

Το κρυφό ρολόι των πολιτικών συσχετισμών

Στο υπόβαθρο των σεναρίων διακρίνεται ένας σαφής υπολογισμός: η διαδοχή στην ΕΚΤ να «κλειδώσει» πριν μεταβληθούν οι πολιτικοί συσχετισμοί στην Ευρώπη — και κυρίως στη Γαλλία.

Το γαλλικό εκλογικό ημερολόγιο λειτουργεί ως επιταχυντής. Ο πρόεδρος Emmanuel Macron φέρεται —σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα— να επιθυμεί λόγο στην επιλογή του διαδόχου, εφόσον η διαδικασία κινηθεί εγκαίρως. Η επίσημη διάψευση της ΕΚΤ δεν ανέκοψε τη φημολογία. Η ίδια η Λαγκάρντ περιορίστηκε να δηλώσει ότι η παραμονή της αποτελεί το «βασικό της σενάριο».

Η διατύπωση αυτή, ωστόσο, άφησε ανοιχτό παράθυρο.

Στη διπλωματία των κεντρικών τραπεζών, καμία λέξη δεν είναι τυχαία.

Τα φαβορί της επόμενης ημέρας

Εάν η αποχώρηση έρθει νωρίτερα από το 2027, το προβάδισμα αποδίδεται στον Ολλανδό τεχνοκράτη Klaas Knot, πρώην διοικητή της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ. Η παρουσία του θεωρείται επιλογή θεσμικής συνέχειας και νομισματικής αυστηρότητας.

Σε διαφορετικό χρονικό ορίζοντα —εάν δηλαδή η Λαγκάρντ εξαντλήσει τη θητεία της— ενισχύεται το όνομα του Pablo Hernandez de Cos, επικεφαλής της Bank for International Settlements. Η περίπτωση αυτή μεταβάλλει τις γεωπολιτικές ισορροπίες, δίνοντας διαφορετικό βάρος στον νότιο ευρωπαϊκό άξονα.

Η χρονική στιγμή, λοιπόν, δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι παράγοντας ισχύος.

Θεσμικός κίνδυνος ή προληπτική σταθερότητα;

Το 52% των οικονομολόγων που συμμετείχαν στην έρευνα θεωρεί ότι μια πρόωρη αποχώρηση θα μπορούσε να πλήξει την εμπιστοσύνη προς την ΕΚΤ. Σχεδόν το ένα τρίτο εκφράζει ανησυχία για την εικόνα ανεξαρτησίας της.

Η ΕΚΤ δεν είναι ένας απλός θεσμός. Είναι ο πυλώνας αξιοπιστίας της ευρωζώνης. Σε ένα περιβάλλον που δοκιμάζεται από:

• τον πόλεμο στην Ουκρανία
• τις μεταβολές στην αμερικανική εμπορική πολιτική
• τη δημοσιονομική πίεση σε κράτη-μέλη

η παραμικρή σκιά πολιτικής επιρροής μπορεί να μεταφραστεί σε αστάθεια στις αγορές ομολόγων και στο ευρώ.

Από την άλλη πλευρά, υποστηρίζεται ότι η έγκαιρη οριστικοποίηση του διαδόχου θα λειτουργούσε ως προληπτική θωράκιση — διασφαλίζοντας ομαλή μετάβαση και περιορίζοντας μελλοντικούς κραδασμούς.

Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει διαδοχή. Το ερώτημα είναι ποιος θα ελέγξει τον χρόνο της.

Το σενάριο της «σιωπηρής μετάβασης»

Ένα ενδιάμεσο σενάριο προβλέπει να ανακοινωθεί εγκαίρως ο διάδοχος, με τη Λαγκάρντ να παραμένει τυπικά στη θέση της έως το 2027. Πάνω από τα δύο τρίτα των αναλυτών θεωρούν πιθανή μια τέτοια εξέλιξη. Ωστόσο, πολλοί εκτιμούν ότι κάτι τέτοιο θα περιόριζε de facto την επιρροή της στο υπόλοιπο της θητείας της.

Μια «πρόεδρος υπό διαδοχή» δεν διαθέτει το ίδιο πολιτικό βάρος. Και στις αγορές, η αντίληψη συχνά προηγείται της πραγματικότητας.

Το διακύβευμα για την Ευρώπη

Η συζήτηση γύρω από τη Λαγκάρντ δεν αφορά μόνο ένα πρόσωπο. Αγγίζει τον πυρήνα της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής:

• Πόσο ανεξάρτητη είναι πραγματικά η νομισματική πολιτική;
• Πόσο ανθεκτική είναι η ΕΚΤ σε πολιτικές πιέσεις;
• Πόσο έτοιμη είναι η Ευρώπη για μια αλλαγή ηγεσίας σε περίοδο γεωοικονομικής αναταραχής;

Η διαχείριση της διαδοχής θα αποτελέσει τεστ ωριμότητας για το ευρωπαϊκό σύστημα. Διότι, σε περιόδους αβεβαιότητας, η σταθερότητα δεν είναι δεδομένη — είναι αποτέλεσμα χειρισμών.

Και σε αυτή τη φάση, κάθε κίνηση μετρά.

Πηγές

Με πληροφορίες από: Bloomberg, Bloomberg Economics