Το απίθανο φαινόμενο των Τουριστών του Κόλπου στους παγωμένους δρόμους της Ρωσίας, μετατρέπεται σε νέο επεισόδιο γεωπολιτικής, οικονομικής και πολιτισμικής ανακατάταξης, στο φόντο της διεθνούς κρίσης.
Σε μια εποχή που οι ταξιδιωτικοί χάρτες έχουν διαρραγεί από συγκρούσεις, κυρώσεις και πολιτικές πόλωσης, άρχισαν να σχηματίζονται νέες «διαδρομές επιρροής» – όχι μόνο στο πεδίο των ενεργειακών ροών ή των εξοπλισμών, αλλά και στους τομείς του πολιτισμού και της εμπειρίας. Το γεγονός ότι τουρίστες από το Σαουδικό Βασίλειο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και άλλες χώρες του Κόλπου απολαμβάνουν husky sleds, hovercraft σε παγωμένες λίμνες ή αερόστατα πάνω από τα χιόνια κοντά στη Μόσχα είναι πλέον κάτι περισσότερο από ένα ειδησεογραφικό απόσπασμα˙ αποτελεί σύμβολο μιας ευρύτερης στρατηγικής μετατόπισης.
Τουρισμός ως γεωπολιτικό εργαλείο
Αν και οι αριθμοί συνολικών ξένων επισκέψεων στη Ρωσία παραμένουν ακόμη κάτω από τα επίπεδα πριν από το 2018, η αύξηση των ταξιδιωτών από τις χώρες του Κόλπου είναι σταθερή, ισχυρή και οικονομικά σημαντική. Στη διάρκεια του 2025, η Σαουδική Αραβία έγινε δεύτερη μεγαλύτερη πηγή τουριστών για τη Ρωσία με περίπου 75.000 επισκέπτες, ενώ τα ΗΑΕ είχαν πάνω από 59.000 – με νούμερα που σε πολλές περιπτώσεις έχουν τουλάχιστον διπλασιαστεί σε σχέση με πενταετίες πριν.
Αυτή η μετακίνηση δεν είναι τυχαία:
- Η Ρωσία έχει χρησιμοποιήσει τον τουρισμό ως ήπιο μέσο για δημιουργία κοινωνικών και πολιτιστικών δεσμών με χώρες που διατηρούν ενεργό ρόλο στις διπλωματικές προσπάθειες μεσολάβησης στην κρίση της Ουκρανίας.
- Η απουσία δυτικών καρτών πληρωμών λόγω κυρώσεων υποδεικνύει ότι αυτός ο τουρισμός είναι ταξιδιωτικά και οικονομικά αυτοδύναμος, ακόμα και αν βασίζεται σε μετρητά.
- Πέρα από ψυχαγωγία, πολλοί από αυτούς τους επισκέπτες επιλέγουν πολυτελείς εμπειρίες και δαπάνες υψηλής προστιθέμενης αξίας, ενισχύοντας εν μέρει έναν κλάδο που έχει πληγεί από τη μείωση δυτικού ενδιαφέροντος.
Ο τουρισμός ως νέα «γεωπολιτική πύλη»
Στον ευρύτερο γεωστρατηγικό καμβά, η αύξηση επισκεπτών από τον Κόλπο ενισχύει τρεις κρίσιμες τάσεις:
Πολυδιάστατες διπλωματικές σχέσεις.
Το γεγονός ότι χώρες του Κόλπου διατηρούν στενές σχέσεις με τη Δύση αλλά παράλληλα ενισχύουν τις δεσμεύσεις τους με τη Ρωσία δείχνει μια πολυεπίπεδη στρατηγική εξωτερικής πολιτικής, όπου ο τουρισμός μετατρέπεται σε εργαλείο soft power και γέφυρα πολιτισμού.
Οικονομική αποκλιμάκωση κυρώσεων.
Προσωρινά at least, ο τουρισμός λειτουργεί ως «αντισώμα» στις οικονομικές κυρώσεις, επιτρέποντας ροές εισοδήματος και συναλλαγών που δεν εξαρτώνται από το δυτικό τραπεζικό σύστημα.
Πολιτισμική και στρατηγική ανάδειξη.
Η προσέλευση επισκεπτών σε περιοχές που κάποτε θεωρούνταν «παραδοσιακά απομονωμένες» λόγω χειμερινών και κλιματικών προκλήσεων, μετατρέπεται σε σημείο συμβολικής αλλά και πρακτικής συνεργασίας.
Κρίσιμος απολογισμός και προοπτικές
Παρά την αύξηση, η Ρωσία δεν έχει επανέλθει σε επίπεδα ξένων αφίξεων των περασμένων δεκαετιών, και αντιμετωπίζει εξακολουθητικά γεωπολιτικά εμπόδια όπως οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στο έδαφος και οι περιορισμοί στις πτήσεις.
Ωστόσο, η δυναμική τουριστική μετατόπιση από τον Κόλπο λειτουργεί πλέον όχι μόνο ως οικονομικό φαινόμενο, αλλά ως υβριδικό γεωπολιτικό εργαλείο – μία νέα μορφή διεθνούς αλληλεπίδρασης που αντιπαραβάλλει το «παλιό» μοντέλο τουρισμού με ένα πιο ευρύ, πολιτικοποιημένο, διαπολιτισμικό πλαίσιο.
Πηγές εμπλουτισμού και υποβάθρου:
- Reuters ( | Modern Diplomacy| Travel & Tour World | Okaz Saudi