Περού: Κατάσταση έκτακτης ανάγκης μετά τις πλημμύρες του Ελ Νίνιο στην Αρεκίπα

Το Περού βιώνει μία από τις πιο δύσκολες περιόδους των τελευταίων ετών, καθώς σφοδρές βροχοπτώσεις και επακόλουθες πλημμύρες, που οι αρχές συνδέουν με το Ελ Νίνιο Κοστέρο (το παράκτιο φαινόμενο Ελ Νίνιο), έχουν προκαλέσει εκτεταμένες ζημιές σε υποδομές και έχουν στοιχίσει ανθρώπινες ζωές. Στο επίκεντρο βρίσκεται η Αρεκίπα, η μεγάλη πόλη του νότου, αλλά και μια ευρύτερη γεωγραφική ζώνη που απλώνεται από τις ακτές του Ειρηνικού έως τις Άνδεις και τον Αμαζόνιο.

Οι εικόνες από τις πληγείσες περιοχές –με δρόμους καλυμμένους από λάσπη, φερτά υλικά και νερά που «σπάνε» τη ροή της καθημερινότητας– δείχνουν ένα κράτος που τρέχει να προλάβει τα χειρότερα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνοδεύουν την απόφαση των αρχών, σχεδόν 931 χιλιόμετρα οδικού δικτύου έχουν υποστεί ζημιές, διακόπτοντας κρίσιμες μετακινήσεις για εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους και φέρνοντας σε οριακή κατάσταση τοπικές οικονομίες που εξαρτώνται από την οδική σύνδεση.

Το εθνικό «έκτακτο» και οι 700+ δήμοι στο κόκκινο

Μπροστά στη διάχυση των φαινομένων, η κυβέρνηση προχώρησε σε πανεθνική κατάσταση έκτακτης ανάγκης, θέτοντας περισσότερους από 700 δήμους υπό ειδικό καθεστώς, ώστε να επιταχυνθούν διαδικασίες χρηματοδότησης, παρεμβάσεων και αποκατάστασης. Πρόκειται για μια κίνηση που «λύνει τα χέρια» σε τοπικές και περιφερειακές αρχές, επιτρέποντας ταχύτερες αποφάσεις για έργα σε δρόμους, γέφυρες, δίκτυα ύδρευσης και ηλεκτροδότησης, αλλά και μέτρα προστασίας του πληθυσμού.

Στην πράξη, το καθεστώς έκτακτης ανάγκης είναι μια κούρσα χρόνου. Όσο παραμένουν κομμένοι οδικοί άξονες, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος να μείνουν οικισμοί χωρίς βασικά αγαθά, να καθυστερήσει η πρόσβαση σε νοσοκομεία και να «παγώσει» η διανομή τροφίμων και καυσίμων. Η κρατική μηχανή επιχειρεί να λειτουργήσει σαν κεντρικός επιταχυντής, όμως το εύρος των ζημιών δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι τοπικό· είναι εθνικό.

Ο Μπαλκάσαρ στο πεδίο και η πίεση για άμεση αρωγή

Στις πληγείσες περιοχές βρέθηκε ο προσωρινός πρόεδρος Χοσέ Μαρία Μπαλκάσαρ, σε μια επίσκεψη με διπλό στόχο: αφενός να υπάρξει άμεση εικόνα των καταστροφών, αφετέρου να δοθεί πολιτικό σήμα ότι η κατάσταση αντιμετωπίζεται με προτεραιότητα. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι στην προσπάθεια καθαρισμού των δρόμων συμμετείχαν και δυνάμεις του Πολεμικού Ναυτικού, μαζί με κατοίκους, σε μια εικόνα που παραπέμπει σε μαζική κινητοποίηση για να «ξεκολλήσει» η πόλη από τη λάσπη και τα μπάζα.

Η παρουσία του Μπαλκάσαρ έχει και μια πρόσθετη διάσταση: έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία το Περού βρίσκεται σε πολιτικά ταραχώδες περιβάλλον, με αλλαγές στην κορυφή της εξουσίας και υψηλή ευαισθησία της κοινής γνώμης απέναντι στην αποτελεσματικότητα του κράτους.

Ο απολογισμός: 68 νεκροί από τον Δεκέμβριο και φόβος κλιμάκωσης

Ο ανθρώπινος απολογισμός είναι βαρύς. Από τον Δεκέμβριο, τουλάχιστον 68 θάνατοι έχουν συνδεθεί με πλημμύρες και κατολισθήσεις, σύμφωνα με τις αναφορές που συνοδεύουν τις τελευταίες κυβερνητικές αποφάσεις.

Και το ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι η επιστημονική εκτίμηση –όπως αποτυπώνεται σε διεθνείς αναφορές– αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης ή και ενίσχυσης των ακραίων φαινομένων, καθώς τα θερμότερα νερά του Ειρηνικού μπορούν να τροφοδοτήσουν μεγαλύτερη εξάτμιση, άρα και ισχυρότερες βροχοπτώσεις. Η «καρδιά» του προβλήματος δεν είναι μόνο η ένταση της βροχής, αλλά το γεγονός ότι τα υδρολογικά συστήματα και οι υποδομές δοκιμάζονται επαναλαμβανόμενα, με μικρά περιθώρια αποφόρτισης.

Τι είναι το Ελ Νίνιο Κοστέρο και γιατί «χτυπά» τόσο έντονα

Το Ελ Νίνιο Κοστέρο (coastal El Niño) είναι μια παραλλαγή του γνωστού Ελ Νίνιο που επηρεάζει πιο άμεσα τις παράκτιες ζώνες της Νότιας Αμερικής. Όταν τα νερά του Ειρηνικού κοντά στις ακτές θερμαίνονται, μεταβάλλονται οι ατμοσφαιρικές συνθήκες: αυξάνεται η εξάτμιση, ενισχύονται οι βροχές και ανεβαίνουν οι στάθμες ποταμών, δημιουργώντας περιβάλλον υψηλού κινδύνου για πλημμύρες και κατολισθήσεις.

Στο Περού, αυτή η πραγματικότητα αποκτά ιδιαίτερη ένταση λόγω γεωγραφίας. Οι Άνδεις, οι απότομες κλίσεις, οι χείμαρροι και οι οικιστικές επεκτάσεις σε ευάλωτες ζώνες δημιουργούν ένα «εύφλεκτο» μίγμα: όταν οι βροχές επιμένουν, οι καταρρεύσεις πρανών και οι πλημμυρικές ροές γίνονται απειλή για γειτονιές, αγροτικές εκτάσεις, αλλά και ζωτικές μεταφορικές αρτηρίες.

Οι δρόμοι ως «νευρικό σύστημα» και η μάχη της αποκατάστασης

Η ζημιά σε εκατοντάδες χιλιόμετρα δρόμων δεν είναι απλώς λογιστικό μέγεθος. Είναι χτύπημα στο νευρικό σύστημα μιας χώρας που στηρίζεται σε μεγάλες αποστάσεις και σε οδικές συνδέσεις για τροφοδοσία και πρόσβαση σε υπηρεσίες. Η αποκατάσταση δρόμων και γεφυρών δεν αφορά μόνο την επόμενη μέρα των πλημμυρών, αλλά και τη δυνατότητα της οικονομίας να επανεκκινήσει: μεταφορές εμπορευμάτων, τουριστική κίνηση, σχολικές μετακινήσεις, υγειονομική κάλυψη.

Γι’ αυτό και η κατάσταση έκτακτης ανάγκης εστιάζει στην επιτάχυνση χρηματοδότησης και έργων. Όμως, όσο οι βροχές συνεχίζονται, η αποκατάσταση γίνεται συχνά «κινούμενος στόχος»: φτιάχνεις σήμερα ένα σημείο και αύριο ένα νέο κύμα κακοκαιρίας μπορεί να το ξαναχτυπήσει.

Το μήνυμα των αρχών και το στοίχημα των επόμενων εβδομάδων

Η κυβέρνηση εμφανίζεται να ποντάρει σε τρία επίπεδα ταυτόχρονα: άμεση αρωγή, τεχνικές παρεμβάσεις στην υποδομή και συντονισμό της πολιτικής προστασίας. Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, είναι να μη μετατραπεί η κρίση σε μόνιμη κανονικότητα για ολόκληρες περιφέρειες. Η εμπειρία έχει δείξει ότι σε φαινόμενα τύπου Ελ Νίνιο, η διάρκεια είναι συχνά τόσο κρίσιμη όσο και η ένταση.

Το Περού βρίσκεται τώρα σε μια λεπτή ισορροπία: ανάμεσα στη μάχη της επιβίωσης σε τοπικό επίπεδο και στην ανάγκη μιας συνολικής εθνικής διαχείρισης που θα «κρατήσει» τη χώρα όρθια, μέχρι να υποχωρήσουν οι πιέσεις του καιρού.

Πηγή: Pagenews.gr