Ένα νέο θεσμικό «τείχος» απέναντι στον παράνομο στοιχηματισμό
Ο παράνομος στοιχηματισμός και τα παράνομα τυχερά παίγνια έχουν εξελιχθεί σε μια καθημερινή, δύσκολα ανιχνεύσιμη απειλή που μετακινείται διαρκώς ανάμεσα σε φυσικούς χώρους και ψηφιακές πλατφόρμες. Από μικρά καταστήματα που λειτουργούν «στο σκοτάδι» μέχρι καλοστημένα δίκτυα στο διαδίκτυο, η παράνομη δραστηριότητα εκμεταλλεύεται την ταχύτητα των social media, τη διαφήμιση μέσω τρίτων και την αδυναμία των χρηστών να ξεχωρίσουν εύκολα το νόμιμο από το ύποπτο.
Σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση επιχειρεί να χαράξει μια ολοκληρωμένη γραμμή άμυνας με το νέο σχέδιο νόμου για τη ρύθμιση της αγοράς τυχερών παιγνίων, την προστασία των παικτών και την ενίσχυση της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ). Το νομοσχέδιο παρουσιάστηκε στο υπουργικό συμβούλιο από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, και τον αρμόδιο υφυπουργό Θάνο Πετραλιά, με τη δημόσια διαβούλευση να τοποθετείται στο άμεσο επόμενο διάστημα.
Η κεντρική φιλοσοφία είναι σαφής: ενιαία αντιμετώπιση της παράβασης, χωρίς «παραθυράκια» ανάλογα με το μέσο τέλεσης, με στόχο να χτυπηθεί το φαινόμενο εκεί όπου πλέον αναπτύσσεται πιο γρήγορα: στο διαδίκτυο, στη διαφήμιση και στις αλυσίδες προώθησης που οδηγούν χρήστες σε μη αδειοδοτημένα παιχνίδια.
Στο στόχαστρο οι influencers: πρόστιμα ανά παράβαση για πρώτη φορά
Η πιο ηχηρή καινούργια παρέμβαση αφορά τους influencers, streamers, affiliates, digital ad networks και διαφημιστές, δηλαδή όλους εκείνους που μπορούν να λειτουργήσουν ως «γέφυρα» ανάμεσα στο κοινό και στα παράνομα sites. Για πρώτη φορά θεσπίζεται αυτοτελής διοικητική κύρωση ειδικά για τη διαφήμιση και προώθηση παράνομου τζόγου, με πρόστιμα από 5.000 έως 50.000 ευρώ ανά παράβαση.
Το σημείο αυτό είναι κρίσιμο, γιατί αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η εμπορική επικοινωνία στα τυχερά παίγνια. Μέχρι σήμερα, μεγάλο μέρος της παράνομης προώθησης «κρυβόταν» πίσω από γκρίζες ζώνες, έμμεσες αναφορές, παραπομπές σε links ή συνεργασίες που εμφανίζονταν ως απλή ψυχαγωγία. Με τη νέα ρύθμιση, το μήνυμα είναι ότι κάθε μορφή προβολής στον χώρο των τυχερών παιγνίων οφείλει να αφορά αποκλειστικά νόμιμα αδειοδοτημένους παρόχους, ενισχύοντας την προστασία των καταναλωτών και περιορίζοντας τη διάχυση της παράνομης δραστηριότητας στα social και στις πλατφόρμες βίντεο.
Η επιλογή της επιβολής προστίμου «ανά παράβαση» θεωρείται ιδιαίτερα αποτρεπτική, καθώς δεν αφήνει περιθώριο να αντιμετωπιστεί η προώθηση παράνομου τζόγου ως ένα μεμονωμένο λάθος. Αντίθετα, μετατρέπεται σε συνεχόμενη ευθύνη για όποιον παράγει περιεχόμενο, διακινεί διαφημιστικό χώρο ή λειτουργεί ως ενδιάμεσος.
Νέες ψηφιακές εξουσίες στην ΕΕΕΠ: take down και ταυτοποίηση
Στην καρδιά του σχεδίου νόμου βρίσκεται η προσπάθεια να αποκτήσει η ΕΕΕΠ εργαλεία άμεσης ψηφιακής παρέμβασης, ικανά να ακολουθήσουν τον ρυθμό με τον οποίο «φυτρώνουν» νέες παράνομες σελίδες, λογαριασμοί και καμπάνιες προώθησης.
Με τη νέα αρμοδιότητα, η ΕΕΕΠ θα μπορεί να ζητά την αφαίρεση ή απενεργοποίηση πρόσβασης (take down) σε διαδικτυακό περιεχόμενο που συνδέεται με διοργάνωση, προβολή ή προώθηση παράνομων τυχερών παιγνίων, απευθείας από παρόχους υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η παρέμβαση δεν περιορίζεται μόνο σε έναν ιστότοπο, αλλά μπορεί να αγγίξει και το οικοσύστημα που τον τροφοδοτεί: πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, μηχανές αναζήτησης και κάθε ψηφιακό «κανάλι» που λειτουργεί ως βιτρίνα.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα η ΕΕΕΠ να αιτείται πληροφορίες ταυτοποίησης για συγκεκριμένους χρήστες, λογαριασμούς ή ιστοσελίδες που σχετίζονται με δραστηριότητες παράνομου διαδικτυακού στοιχηματισμού. Πρόκειται για μια πρόβλεψη που στοχεύει να σπάσει την ανωνυμία και την «εξαέρωση» ευθυνών, ειδικά σε περιπτώσεις όπου το ίδιο δίκτυο εμφανίζεται ξανά και ξανά με διαφορετικά domain names, προφίλ ή διαφημιστικούς λογαριασμούς.
Το ζητούμενο, όπως περιγράφεται, είναι η ταχεία διακοπή της παράνομης δραστηριότητας στο διαδίκτυο, πριν προλάβει να αποδώσει οικονομικά ή να προσελκύσει νέους παίκτες σε επικίνδυνα και μη ελεγχόμενα περιβάλλοντα.
Επιστροφή της άμεσης σφράγισης: τέλος στις «σκιές» των φυσικών χώρων
Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται στο online πεδίο. Επαναφέρει τον μηχανισμό άμεσης διοικητικής σφράγισης καταστημάτων που διεξάγουν παίγνια χωρίς άδεια ή πιστοποίηση. Πρόκειται για μέτρο που υπήρχε παλαιότερα, είχε καταργηθεί, και τώρα επανέρχεται με στόχο να κόψει τη συνέχεια της παράνομης δράσης «εδώ και τώρα», χωρίς χρονοτριβές που συχνά μετατρέπονται σε ουσιαστική ασυλία.
Η επαναφορά του εργαλείου αποσκοπεί στη γρήγορη διακοπή της παράνομης δραστηριότητας σε φυσικούς χώρους, είτε μιλάμε για χώρους που λειτουργούν ως βιτρίνα είτε για σημεία όπου διεξάγονται παιχνίδια μέσω υπολογιστών. Επιπλέον, προβλέπεται ως πρόσθετο διοικητικό μέτρο η αφαίρεση της σχετικής άδειας λειτουργίας από τον οικείο Δήμο όταν διαπιστώνεται διεξαγωγή παράνομων παιγνίων. Η σύνδεση της κύρωσης με τη δυνατότητα λειτουργίας ενός καταστήματος ανεβάζει τον πήχη της συμμόρφωσης και καθιστά το ρίσκο δυσβάσταχτο για τους παραβάτες.
Αυστηροποίηση ποινών: κάθειρξη τουλάχιστον 10 ετών και πρόστιμα έως 800.000€
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο ποινικό σκέλος. Το σχέδιο νόμου προβλέπει αλλαγή του πλαισίου των ποινικών κυρώσεων για την παράνομη διεξαγωγή τυχερών παιγνίων. Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, για παράνομη διεξαγωγή προβλέπεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών και χρηματική ποινή από 50.000 έως 700.000 ευρώ.
Σε διακεκριμένες περιπτώσεις, όπως όταν υπάρχει κατ’ επάγγελμα τέλεση ή εμπλοκή ανηλίκων, η χρηματική ποινή μπορεί να φτάσει έως τις 800.000 ευρώ, με την κάθειρξη να παραμένει τουλάχιστον δέκα ετών. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι ο παράνομος τζόγος αντιμετωπίζεται πλέον ως δραστηριότητα υψηλής επικινδυνότητας, με κοινωνικές προεκτάσεις που ξεπερνούν την απλή παραβίαση ενός κανονιστικού πλαισίου.
Ταυτόχρονα, γίνεται λόγος για εξορθολογισμό των ποινών με βάση την αρχή της αναλογικότητας, με το επιχείρημα ότι το προϊσχύσαν καθεστώς οδηγούσε συχνά σε μειωμένες ποινές από τα δικαστήρια, γεγονός που υπονόμευε τον αποτρεπτικό χαρακτήρα τους. Η νέα αρχιτεκτονική επιχειρεί να δώσει ένα πλαίσιο που «στέκεται» πρακτικά και δεν καταλήγει να αποδυναμώνεται στην εφαρμογή.
Η ΕΕΕΠ αποκτά ρόλο με ανακριτικές αρμοδιότητες
Στην ίδια κατεύθυνση ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας, τα μέλη του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων της ΕΕΕΠ αποκτούν την ιδιότητα ειδικών ανακριτικών υπαλλήλων όταν από τους ελέγχους προκύπτουν ενδείξεις ή στοιχεία τέλεσης ποινικών αδικημάτων που σχετίζονται με παράνομη διεξαγωγή τυχερών παιγνίων.
Αυτό σημαίνει ότι δεν περιορίζονται πλέον μόνο στον διοικητικό έλεγχο. Θα μπορούν να κινούνται σε επίπεδο προανακριτικών αρμοδιοτήτων, όπως συλλογή αποδεικτικών στοιχείων, σύνταξη δικογραφίας και υποβολή της στις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές. Σε ένα πεδίο όπου οι παραβάτες αλλάζουν «πρόσωπο» και μέθοδο με ταχύτητα, η δυνατότητα συγκέντρωσης στοιχείων χωρίς καθυστέρηση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Ενίσχυση προσωπικού και αναβάθμιση της “black list”
Για να σταθεί στην πράξη μια τόσο απαιτητική στρατηγική, χρειάζεται και ανθρώπινο δυναμικό. Το νομοσχέδιο προβλέπει αύξηση των θέσεων στην ΕΕΕΠ από 80 σε 110, με 70 θέσεις διοικητικού προσωπικού και 40 θέσεις ειδικού επιστημονικού προσωπικού με εξειδίκευση στα τυχερά παίγνια. Η ενίσχυση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που οι έλεγχοι και οι ψηφιακές παρεμβάσεις απαιτούν τεχνογνωσία, γρήγορη απόκριση και διαρκή παρακολούθηση των νέων μοτίβων παρανομίας.
Παράλληλα, εκσυγχρονίζεται η λειτουργία της “black list” της ΕΕΕΠ, δηλαδή του καταλόγου μη αδειοδοτημένων παρόχων τυχερών παιγνίων μέσω διαδικτύου. Η αναβάθμιση δεν αφορά μόνο την καταγραφή των ίδιων των ιστότοπων, αλλά επεκτείνεται στην καταχώριση πρόσθετων πληροφοριών για φυσικά ή νομικά πρόσωπα που διοργανώνουν, διεξάγουν ή προωθούν παράνομα τυχερά παίγνια, καθώς και για τις σχετικές παραβάσεις και τις επιβληθείσες κυρώσεις. Με αυτό τον τρόπο, η «μαύρη λίστα» φιλοδοξεί να πάψει να είναι απλώς ένας κατάλογος domains και να γίνει ένα πληρέστερο εργαλείο ιχνηλάτησης δικτύων και πρακτικών.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόβλεψη για μηχανισμό αυτόματου αποκλεισμού πρόσβασης σε παράνομους ιστότοπους, ώστε να ενισχύεται η αποτελεσματική αντιμετώπιση τόσο της παράνομης διαφήμισης όσο και της ίδιας της διεξαγωγής παιγνίων.
Ρόλος στην υποστήριξη της κατηγορίας: αποσαφήνιση για την ΟΠΑΠ Α.Ε. (Allwyn)
Το σχέδιο νόμου αποσαφηνίζει επίσης τον ρόλο της ΟΠΑΠ Α.Ε. (Allwyn) σε περιπτώσεις όπου έχει αποκλειστικό δικαίωμα τυχερών παιγνίων και προκύπτουν ποινικές υποθέσεις για παράνομα τυχερά παίγνια που λειτουργούν μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών σε καταστήματα, όπως internet café ή καφέ.
Προβλέπεται ρητά η δυνατότητα του παρόχου που διαθέτει αποκλειστικό δικαίωμα να παρίσταται προς υποστήριξη της κατηγορίας σε δίκες για παραβάσεις του σχετικού άρθρου του ν. 4002/2011, όταν οι δραστηριότητες συνδέονται με το κανονιστικό πλαίσιο διεξαγωγής τυχερών παιγνίων και τα προβλεπόμενα δικαιώματα του παρόχου. Η διάταξη αυτή έρχεται να βάλει τάξη σε ένα πεδίο όπου η δικαστική διαχείριση τέτοιων υποθέσεων συχνά απαιτεί σαφείς ρόλους και καθορισμένες διαδικασίες.
Από τη θεωρία στην εφαρμογή: το στοίχημα της αποτελεσματικότητας
Το νομοσχέδιο επιχειρεί να κλείσει μια σειρά από «ρωγμές» που επέτρεπαν στον παράνομο τζόγο να αναπαράγεται. Η στόχευση της διαφήμισης μέσω influencers και δικτύων προώθησης, η ενίσχυση των ψηφιακών παρεμβάσεων της ΕΕΕΠ, η επαναφορά της άμεσης σφράγισης, η αυστηροποίηση του ποινικού πλαισίου και η αναβάθμιση της “black list” συνθέτουν ένα συνεκτικό πλέγμα που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ταυτόχρονα σε τρία μέτωπα: πρόληψη, καταστολή και αποτροπή.
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει πάντα το ίδιο: πόσο γρήγορα και πόσο συντονισμένα θα εφαρμοστούν οι νέες δυνατότητες στην πράξη, σε έναν χώρο όπου οι παράνομες δομές είναι ευέλικτες, διασυνοριακές και τεχνολογικά προσαρμοστικές. Εκεί θα κριθεί αν το νέο πλαίσιο θα λειτουργήσει ως πραγματικό φρένο ή αν θα χρειαστεί σύντομα περαιτέρω ενίσχυση.
Πηγή: Pagenews.gr