Η Ευρώπη βρίσκεται σε κατάσταση υψηλού συναγερμού και έντονου προβληματισμού μετά τα κοινά στρατιωτικά πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ κατά ιρανικών στόχων, με την Τεχεράνη να απαντά με αντίποινα. Οι εξελίξεις χαρακτηρίζονται «εξαιρετικά ανησυχητικές», καθώς κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα πώς θα εξελιχθεί η νέα φάση ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή. Ο κίνδυνος διεύρυνσης της σύγκρουσης σε ολόκληρη την περιοχή θεωρείται πλέον υπαρκτός και άμεσος.
Ευρωπαϊκή ανησυχία: «Δεν υπάρχει σαφές σχέδιο»
Σε αποκλειστικές δηλώσεις του στο Reuters, Ευρωπαίος διπλωμάτης εξέφρασε έκπληξη για τον χρονισμό των επιθέσεων. Μόλις πριν από λίγες ημέρες είχε λάβει διαβεβαιώσεις από Αμερικανούς αξιωματούχους ότι η Ουάσινγκτον εξακολουθούσε να περιμένει πρόταση από την Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα. «Ο κίνδυνος είναι ότι δεν υπάρχει πραγματικό σχέδιο για το ποιον θα τοποθετήσετε, πώς θα διαχειριστείτε τα γεγονότα επί τόπου», δήλωσε ο διπλωμάτης. «Σε κάθε περίπτωση, γνωρίζουμε τον Τραμπ, θα το παρουσιάσει ως μια μεγάλη νίκη».
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ είχαν θέσει ως «όριο» την παύση της στήριξης του Ιράν σε αντιπροσώπους (Χεζμπολάχ, Χούθι, Χαμάς), αλλά οποιαδήποτε περιφερειακή σύγκρουση που θα προκύψει από τις επιθέσεις «θα μπορούσε πιθανώς να περιοριστεί». Ωστόσο, η έλλειψη σαφούς στρατηγικής μετά την επίθεση προκαλεί ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα εξέδωσαν κοινή δήλωση, χαρακτηρίζοντας τις εξελίξεις «εξαιρετικά ανησυχητικές» και καλώντας όλα τα μέρη σε «μέγιστη αυτοσυγκράτηση», προστασία αμάχων και σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Η ύπατη εκπρόσωπος Κάγια Κάλας κράτησε χαμηλότερους τόνους, αλλά τόνισε ότι το ιρανικό καθεστώς «έχει σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους» και ότι τα πυρηνικά και βαλλιστικά του προγράμματα, μαζί με τη στήριξη τρομοκρατικών ομάδων, αποτελούν «σοβαρή απειλή».
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε τα πλήγματα «ξέσπασμα πολέμου» με «σοβαρές συνέπειες για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια» και ζήτησε επείγουσα συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Τραμπ: «Το Ιράν δεν ήθελε ποτέ συμφωνία»
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, σε συνέντευξή του στο ισραηλινό Channel 12, υποστήριξε ότι το Ιράν επανειλημμένα πλησίαζε σε συμφωνία και στη συνέχεια υπαναχωρούσε, γεγονός που τον οδήγησε στο συμπέρασμα ότι «δεν επιθυμούσε ποτέ πραγματικά μια συμφωνία». «Ζήτησα από την ομάδα μου να συγκεντρώσει τις επιθέσεις του Ιράν τα τελευταία 25 χρόνια και διαπίστωσα ότι κάθε μήνα έκαναν κάτι κακό – ανατίναζαν κάτι και σκότωναν κάποιον», δήλωσε.
Ο Τραμπ τόνισε ότι χωρίς το πλήγμα του Ιουνίου, το Ιράν θα διέθετε ήδη πυρηνικά όπλα. Περιέγραψε επίσης μια «καλή συνομιλία» με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, λέγοντας ότι «είμαστε στο ίδιο μήκος κύματος», και πρόσθεσε ότι διαθέτει πολλαπλές επιλογές εξόδου: είτε να παρατείνει την εκστρατεία και να «πάρει τον έλεγχο των πάντων», είτε να την τερματίσει μέσα σε λίγες ημέρες και να προειδοποιήσει το Ιράν να μην επιχειρήσει ανασυγκρότηση, σημειώνοντας ότι η ανάκαμψη θα τους πάρει χρόνια.
Η Ευρώπη ανάμεσα σε δύο πυρκαγιές
Η ΕΕ βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση: από τη μία πλευρά καταδικάζει την κλιμάκωση και καλεί σε αποκλιμάκωση, από την άλλη αναγνωρίζει τις μακροχρόνιες ανησυχίες για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και τη στήριξη σε τρομοκρατικές οργανώσεις. Η ΕΕ έχει επανειλημμένα ζητήσει επιστροφή στη συμφωνία JCPOA, αλλά η κατάσταση έχει πλέον ξεφύγει από κάθε πλαίσιο διαπραγμάτευσης.
Οι φόβοι στην Ευρώπη είναι διπλοί: από τη μία ο κίνδυνος ευρύτερου πολέμου που θα επηρεάσει άμεσα τις ενεργειακές ροές (Στενά του Ορμούζ) και τις τιμές καυσίμων, από την άλλη η πιθανότητα νέου προσφυγικού κύματος και αστάθειας στα σύνορα της ΕΕ.
Η Ευρώπη καλεί σε άμεση αποκλιμάκωση, αλλά η πραγματικότητα δείχνει ότι η Μέση Ανατολή βρίσκεται στο χείλος ενός νέου, επικίνδυνου κύκλου – με συνέπειες που θα φτάσουν γρήγορα μέχρι τις ευρωπαϊκές οικονομίες και τις τσέπες των πολιτών.
Πηγή: Pagenews.gr