Στο Χείλος της Αβύσσου: Το στοίχημα Τραμπ με τα πλήγματα στο Ιράν

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ ποντάρει το πολιτικό του κεφάλαιο σε μια στρατιωτική κλιμάκωση με το Ιράν που μπορεί να καθορίσει — ή να τινάξει στον αέρα — τη δεύτερη θητεία του. Η μεγάλης κλίμακας επιχείρηση με την κωδική ονομασία “Operation Epic Fury”, σε συντονισμό με το Ισραήλ, αποτελεί τη σημαντικότερη αμερικανική στρατιωτική δράση από τους πολέμους σε Ιράκ και Αφγανιστάν.

Το ερώτημα που πλανάται: είναι μια στρατηγική πίεσης ή η αρχή ενός ανεξέλεγκτου πολέμου;

Από τα «χειρουργικά πλήγματα» στην ανοιχτή σύγκρουση

Μέχρι πρόσφατα, η Ουάσιγκτον επέλεγε περιορισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις. Πλέον, η στρατηγική μετατοπίζεται προς ευρύτερη σύγκρουση, με σαφή — αν και ανεπίσημα διατυπωμένο — στόχο την αποδυνάμωση ή και την αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.

Η αμερικανική ηγεσία εκτιμά ότι αεροπορικά πλήγματα μεγάλης κλίμακας μπορούν να αποσταθεροποιήσουν την ιρανική εξουσία, πλήττοντας στρατιωτικές και πυρηνικές εγκαταστάσεις. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα είναι ειρηνικό.

Πολλοί αναλυτές παραμένουν επιφυλακτικοί: ιστορικά, καμία αεροπορική εκστρατεία δεν οδήγησε από μόνη της σε αλλαγή καθεστώτος χωρίς χερσαία επέμβαση.

Διπλωματικό παράθυρο που κλείνει

Η στρατιωτική κλιμάκωση έρχεται μετά την αποτυχία πρόσφατων πυρηνικών συνομιλιών. Επικριτές υποστηρίζουν ότι η επιλογή στρατιωτικής οδού ακυρώνει κάθε εναπομείνασα δυνατότητα διπλωματικής λύσης.

Η ρητορική περί «επείγουσας απειλής» θυμίζει, σύμφωνα με ειδικούς, τα επιχειρήματα πριν τον πόλεμο στο Ιράκ — με επίκεντρο αμφισβητούμενες πληροφορίες για όπλα μαζικής καταστροφής.

Στόχοι υψηλής αξίας – Ρίσκο αποσταθεροποίησης

Τα πλήγματα φέρονται να στοχεύουν υψηλόβαθμα στελέχη των Islamic Revolutionary Guard Corps και κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές.

Ωστόσο, η αποδυνάμωση της στρατιωτικής ηγεσίας δεν εγγυάται φιλελευθεροποίηση. Αντιθέτως, θα μπορούσε να οδηγήσει:

• Σε σκληρότερη στρατιωτική διακυβέρνηση
• Σε εσωτερικό χάος
• Σε περιφερειακή ανάφλεξη

Το ρίσκο για τις ΗΠΑ και τη Μέση Ανατολή

Σύμβουλοι του Λευκού Οίκου φέρονται να προειδοποίησαν για:

• Πιθανές αμερικανικές απώλειες
• Αντίποινα κατά αμερικανικών βάσεων
• Επιθέσεις μέσω περιφερειακών συμμάχων της Τεχεράνης

Το Ιράν θεωρείται πολύ πιο σύνθετος και βαθιά ριζωμένος αντίπαλος από προηγούμενους στόχους αμερικανικών επιχειρήσεων.

Η επιτυχία — σύμφωνα με υποστηρικτές της στρατηγικής — δεν απαιτεί απαραίτητα αλλαγή καθεστώτος, αλλά ουσιαστική υποβάθμιση των πυρηνικών και βαλλιστικών δυνατοτήτων του Ιράν.

Ένα στοίχημα με αβέβαιο τέλος

Η στρατιωτική κλιμάκωση ενδέχεται να ενισχύσει την εικόνα αποφασιστικότητας του Τραμπ στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Ωστόσο:

• Αν η σύγκρουση παραταθεί
• Αν υπάρξουν αμερικανικές απώλειες
• Αν οι τιμές ενέργειας εκτιναχθούν
• Αν η Μέση Ανατολή βυθιστεί σε ευρύτερο πόλεμο

τότε το πολιτικό κόστος μπορεί να αποδειχθεί τεράστιο.

Η ιστορία των αμερικανικών παρεμβάσεων στη Μέση Ανατολή δείχνει ότι οι αρχικές στρατιωτικές επιτυχίες δεν εγγυώνται στρατηγική σταθερότητα.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η απόφαση αυτή τοποθετεί την Ουάσιγκτον — και προσωπικά τον Τραμπ — στο χείλος μιας γεωπολιτικής αβύσσου.

Το αν θα πρόκειται για επίδειξη ισχύος ή για την απαρχή μιας νέας πολυετούς σύγκρουσης, παραμένει ανοιχτό.

Πηγές / Με πληροφορίες από: • Modern Diplomacy • Reuters