Το γεωπολιτικό παιχνίδι Τραμπ με Ρωσία και Κίνα αλλάζει τις ισορροπίες

Από την Ουκρανία και τις κυρώσεις μέχρι τον εμπορικό πόλεμο με το Πεκίνο, η Ουάσιγκτον επαναχαράσσει τον παγκόσμιο χάρτη ισχύος

Η διεθνής συζήτηση γύρω από τη στρατηγική των ΗΠΑ έναντι της Ρωσίας και της Κίνας δεν περιορίζεται σε περιφερειακές αναλύσεις. Αντίθετα, κορυφαία διεθνή think tanks και μεγάλα μέσα ενημέρωσης καταγράφουν μια περίοδο γεωπολιτικής μετάβασης υψηλού ρίσκου, με πρωταγωνιστή τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump.

Η Ουάσιγκτον φαίνεται να κινείται σε μια λεπτή γραμμή: σκληρή ρητορική, επιλεκτικές συνεννοήσεις και έντονη οικονομική πίεση. Το ερώτημα που θέτουν αναλυτές διεθνώς είναι αν πρόκειται για στρατηγική αναδιάταξης ισχύος ή για επικίνδυνο τυχοδιωκτισμό που ενδέχεται να επιταχύνει τη δημιουργία ενός πολυπολικού κόσμου.

Ρωσία: Αντιπαράθεση ή τακτική συνύπαρξη;

Η σχέση Τραμπ–Vladimir Putin παραμένει στο επίκεντρο. Παρά τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία και τις δυτικές κυρώσεις, η Ουάσιγκτον αφήνει ανοιχτά παράθυρα επικοινωνίας με τη Μόσχα.

Αναλύσεις του Council on Foreign Relations επισημαίνουν ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αποτρέψει μια πλήρη στρατηγική σύμπλευση Μόσχας–Πεκίνου. Ωστόσο, η συνεργασία Ρωσίας–Κίνας έχει ήδη ενισχυθεί σημαντικά σε ενέργεια, άμυνα και διπλωματία.

Το δίλημμα για τις ΗΠΑ είναι σαφές: Πίεση μέχρι τέλους ή επιλεκτική αποκλιμάκωση ώστε να σπάσει ο άξονας Μόσχας–Πεκίνου;

Κίνα: Οικονομικός πόλεμος χωρίς όρια

Στο μέτωπο της Κίνας, η στρατηγική Τραμπ μοιάζει πιο ξεκάθαρη — και πιο επιθετική. Οι δασμοί, οι τεχνολογικοί περιορισμοί και οι απειλές για κυρώσεις σε χώρες που συναλλάσσονται με τη Ρωσία αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής οικονομικής ανάσχεσης.

Ο Πρόεδρος της Κίνας, Xi Jinping, απαντά με ενίσχυση της αυτάρκειας και διεύρυνση συμμαχιών στην Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική.

Το Atlantic Council σε πρόσφατες αναλύσεις του υπογραμμίζει ότι ο εμπορικός ανταγωνισμός έχει μετατραπεί σε συστημική σύγκρουση τεχνολογίας και επιρροής. Η αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο το εμπόριο — αφορά τον έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης, των σπάνιων γαιών και των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων.

Η Ευρώπη σε στρατηγικό δίλημμα

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται παγιδευμένη ανάμεσα στην ατλαντική αλληλεγγύη και την οικονομική εξάρτηση από την Κίνα. Το Euronews και άλλοι διεθνείς οργανισμοί επισημαίνουν ότι οι Βρυξέλλες προσπαθούν να ισορροπήσουν μεταξύ πολιτικής σύγκλισης με τις ΗΠΑ και διατήρησης εμπορικών δεσμών με το Πεκίνο.

Το αποτέλεσμα είναι μια πολυεπίπεδη αστάθεια, όπου κάθε απόφαση έχει γεωοικονομικό κόστος.

Το νέο παγκόσμιο τοπίο

Η στρατηγική Τραμπ δείχνει να επιδιώκει:

• Την αποδυνάμωση της ρωσοκινεζικής σύμπλευσης
• Την επαναβιομηχάνιση των ΗΠΑ μέσω προστατευτισμού
• Την αναδιάταξη των διεθνών συμμαχιών

Όμως το ρίσκο είναι μεγάλο. Εάν η πίεση οδηγήσει σε περαιτέρω σύσφιξη Μόσχας–Πεκίνου, τότε ο κόσμος ίσως βρεθεί μπροστά σε έναν νέο ψυχρό πόλεμο πολλαπλών μετώπων.

Η διεθνής πολιτική σκηνή δεν θυμίζει πλέον την εποχή της μονοπολικής υπεροχής των ΗΠΑ. Αντίθετα, διαμορφώνεται ένα σύστημα ανταγωνιστικών κέντρων ισχύος, όπου η οικονομία, η τεχνολογία και η ενέργεια μετατρέπονται σε όπλα.

Και σε αυτό το περιβάλλον, κάθε κίνηση μετράει.

Με πληροφορίες από:

• Council on Foreign Relations
• Atlantic Council
• Al Jazeera
• Euronews