Γεωπολιτικός σεισμός στις αγορές: Βουτιά στο ΧΑ, ράλι πετρελαίου και φυγή στα «καταφύγια»

Το σοκ από τη Μέση Ανατολή ανάβει «κόκκινα» τα ταμπλό

Με έντονους κραδασμούς ξεκίνησε ο Μάρτιος στις χρηματιστηριακές αγορές, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εξελίσσεται σε καθαρό γεωπολιτικό premium πάνω σε τιμές πετρελαίου, ρίσκου και μεταφορών. Η αίσθηση που κυριαρχεί στους επενδυτές είναι ότι δεν πρόκειται για ένα «σύντομο επεισόδιο», αλλά για μια κρίση που μπορεί να αποκτήσει διάρκεια, να επηρεάσει εμπορικές ροές και να ξαναφέρει στο επίκεντρο τον φόβο του πληθωρισμού μέσω ενέργειας.

Στο διεθνές σκηνικό, η νευρικότητα καταγράφεται ήδη στα συμβόλαια της Wall Street, όπου τα futures ξεκίνησαν με πτώση, ενώ ο κλάδος των αερομεταφορών και οι τράπεζες πιέζονται, την ώρα που ενέργεια και αμυντικές μετοχές παίρνουν «ανάσες» από την ανατίμηση του crude και τη στροφή των χαρτοφυλακίων σε πιο προστατευτικές επιλογές.

Η Αθήνα σε καθεστώς ρευστοποιήσεων: κάτω από τις 2.200 μονάδες ο ΓΔ

Στο Χρηματιστήριο Αθηνών η αντίδραση ήταν άμεση και βίαιη. Ο Γενικός Δείκτης βρέθηκε σε επίπεδα κάτω από τις 2.200 μονάδες, με την εικόνα της συνεδρίασης να μοιάζει περισσότερο με κύμα απομόχλευσης παρά με ελεγχόμενη διόρθωση. Η αγορά «άνοιξε» με πτωτικό χάσμα, δοκίμασε χαμηλά ημέρας με απώλειες που άγγιξαν το -4% ενδοσυνεδριακά και παρέμεινε υπό πίεση, καθώς οι εντολές πώλησης πολλαπλασιάστηκαν σε τράπεζες, κατασκευές, real estate και κυκλικά χαρτιά.

Το μοτίβο ήταν κλασικό risk-off: οι επενδυτές μειώνουν έκθεση σε κλάδους που συνδέονται με ανάπτυξη και πιστωτική επέκταση και τιμολογούν εκ νέου το ρίσκο, ειδικά σε μια περιοχή όπως η Ελλάδα που επηρεάζεται έμμεσα από το κόστος ενέργειας, το τουριστικό ρεύμα και τη διεθνή ναυτιλιακή αλυσίδα.

Οι τράπεζες στο επίκεντρο της πίεσης: «βουτιά» άνω του 4%

Ο τραπεζικός δείκτης δέχθηκε το πιο ισχυρό κύμα ρευστοποιήσεων, με απώλειες άνω του -4%. Το γιατί είναι σχεδόν «μηχανικό»: σε περιόδους γεωπολιτικής αστάθειας, οι τράπεζες τιμωρούνται επειδή θεωρούνται μοχλευμένο στοίχημα πάνω στην οικονομική δραστηριότητα. Όταν το σενάριο μετατοπίζεται από «ανάπτυξη και κέρδη» προς «αβεβαιότητα και πληθωρισμό ενέργειας», η αγορά προτιμά να μειώσει τραπεζικό ρίσκο, ειδικά σε μια συνεδρίαση όπου ο φόβος κάνει τους δείκτες να κινούνται ομοιόμορφα προς τα κάτω.

Στην ελληνική περίπτωση, το χτύπημα γίνεται ακόμη πιο ευαίσθητο επειδή οι τράπεζες είχαν προηγηθεί σε αποδόσεις και αποτελούν «βαριά» στάθμιση στους βασικούς δείκτες. Έτσι, η πίεση σε Πειραιώς, Eurobank, Alpha και Εθνική μεταφράζεται γρήγορα σε καθολική πτώση του ταμπλό.

Τα διυλιστήρια κόντρα στο ρεύμα: κέρδη πάνω από 1% και «σήμα» από το πετρέλαιο

Στην αντίπερα όχθη, τα διυλιστήρια λειτούργησαν ως ο προφανής ωφελημένος του πρώτου κύματος. Η Motor Oil και η HELLENiQ ENERGY κινήθηκαν με κέρδη άνω του +1%, καθώς η αγορά προεξοφλεί ότι ένα πετρελαϊκό ράλι αυξάνει τον τζίρο του κλάδου και, υπό προϋποθέσεις, μπορεί να στηρίξει περιθώρια σε ένα περιβάλλον έντονων ανατιμήσεων. Η εικόνα μάλιστα της Motor Oil να «πατά» νέα υψηλά αποτυπώνει πόσο έντονα τα χαρτοφυλάκια αναζητούν φυσικές αντισταθμίσεις μέσα στο ίδιο το ταμπλό.

Δεν είναι τυχαίο ότι σε πανευρωπαϊκό επίπεδο η ενέργεια ήταν από τις λίγες περιοχές που έδειξαν αντοχές, την ώρα που τράπεζες και ταξίδια «έσπασαν».

Αερομεταφορές και τουριστικό «ρίσκο»: το διπλό σοκ από ακυρώσεις και καύσιμα

Ο κλάδος των αερομεταφορών δέχεται διπλό πλήγμα κάθε φορά που η Μέση Ανατολή «φλέγεται»: πρώτον από τις ακυρώσεις/εκτροπές πτήσεων και το κλείσιμο εναέριων χώρων, δεύτερον από την άνοδο της τιμής των καυσίμων που ανεβάζει άμεσα το κόστος. Αυτός είναι ο λόγος που οι μετοχές αεροπορικών και οι εταιρείες που συνδέονται με travel υποχωρούν έντονα διεθνώς, ενώ ανάλογη εικόνα είδαμε και στην Ευρώπη, με πιέσεις σε Lufthansa και Air France-KLM, καθώς οι διαδρομές Ευρώπης–Ασίας αναγκάζονται να αλλάξουν και να επιμηκυνθούν.

Στην Αθήνα, αυτή η πραγματικότητα περνά γρήγορα και στον τουριστικό παλμό της αγοράς: αεροδρόμιο, αεροπορικές, travel-related επιχειρήσεις «τιμολογούνται» ξανά με βάση το νέο ρίσκο.

Πετρέλαιο, χρυσός, δολάριο: ο συνωστισμός στα «ασφαλή καταφύγια»

Η εκτίναξη του πετρελαίου είναι το στοιχείο που ενώνει όλες τις αγορές σήμερα. Το crude ανέβηκε απότομα, καθώς οι επενδυτές προσπαθούν να αποτυπώσουν σε τιμές τον κίνδυνο διακοπής ροών και την αβεβαιότητα γύρω από τις μεταφορές στην περιοχή.

Σε τέτοιες συνεδριάσεις, το pattern είναι επαναλαμβανόμενο: αυξάνεται η ζήτηση για χρυσό και δολάριο, ενισχύονται μετοχές άμυνας, ενώ η μεταβλητότητα ανεβαίνει, επειδή κανείς δεν ξέρει αν το γεγονός θα «σβήσει» σε ημέρες ή θα συνεχίσει να παράγει επεισόδια.

Το σημαντικό είναι ότι οι αγορές δεν φοβούνται μόνο την άνοδο της ενέργειας. Φοβούνται τη μετάφρασή της σε πληθωρισμό και επιτόκια. Και εδώ μπαίνει η μεγάλη ερώτηση: θα το αντιμετωπίσουν οι κεντρικές τράπεζες ως προσωρινό σοκ ή ως κάτι που μπορεί να κολλήσει; Στο διεθνές αφήγημα, προς το παρόν, το πιθανότερο είναι να αντιμετωπιστεί ως σοκ που παρακολουθείται, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η αγορά δεν θα καθυστερήσει να προεξοφλήσει χαλάρωση πολιτικής αν οι τιμές ενέργειας μείνουν ψηλά για εβδομάδες.

Ευρώπη και Wall Street σε κοινό «risk-off»: τράπεζες και ταξίδια κάτω, ενέργεια πάνω

Το sell-off δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα. Στην Ευρώπη ο STOXX 600 κινήθηκε έντονα πτωτικά, με τράπεζες και ασφαλιστικές να υποχωρούν, ενώ ο κλάδος ταξιδιών/μεταφορών χτυπήθηκε από το κλείσιμο εναέριων χώρων και την αναστάτωση στις πτήσεις. Αντίθετα, η ενέργεια ωφελήθηκε από το πετρέλαιο.

Στη Wall Street, τα futures έδειξαν καθαρά ότι το άνοιγμα θα γίνει με αμυντική διάθεση, με τις αγορές να προσπαθούν να ζυγίσουν το σενάριο «σύντομης κρίσης» έναντι του σεναρίου «παρατεταμένης σύγκρουσης» που θα ανεβάσει κόστος και αβεβαιότητα.

Η Αθήνα έχει και δική της ατζέντα: αποτελέσματα, events και αξιολογήσεις

Μέσα σε αυτό το διεθνές σοκ, το ΧΑ κουβαλά και μια «γεμάτη» εγχώρια ατζέντα, που υπό κανονικές συνθήκες θα λειτουργούσε υποστηρικτικά. Η εβδομάδα περιλαμβάνει ανακοινώσεις οικονομικών αποτελεσμάτων για τη χρήση 2025, εταιρικές παρουσιάσεις προς επενδυτές, αλλά και την έναρξη του κύκλου αξιολογήσεων της ελληνικής οικονομίας από οίκους πιστοληπτικής διαβάθμισης.

Το πρόβλημα είναι ότι σε ημέρες γεωπολιτικού πανικού, η αγορά λειτουργεί πρώτα συναισθηματικά και μετά θεμελιωδώς. Δηλαδή, ακόμη και θετικές ειδήσεις ή ισχυρά αποτελέσματα «χάνονται» μέσα στον θόρυβο, γιατί το κεφάλαιο ζητά μείωση κινδύνου, όχι λεπτομέρειες.

Το μεγάλο στοίχημα των επόμενων ημερών: διάρκεια και κλιμάκωση

Το κλειδί από εδώ και πέρα είναι η διάρκεια. Αν το επεισόδιο αποκλιμακωθεί γρήγορα, το πετρέλαιο μπορεί να χάσει μέρος του premium και τα χρηματιστήρια να επιστρέψουν σταδιακά σε μια λογική αποτίμησης κερδών και επιτοκίων. Αν όμως η κρίση παράγει νέες επιθέσεις, αν υπάρξει πραγματικός περιορισμός στη ναυσιπλοΐα ή αν η ένταση παραμείνει σε επίπεδα που αναγκάζουν τις εταιρείες να αλλάζουν δρομολόγια και να πληρώνουν υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου, τότε το «σοκ» γίνεται δομικό.

Και τότε η Αθήνα, όσο ισχυρή κι αν είναι σε θεμελιώδη στοιχεία, θα δυσκολευτεί να κινηθεί αντίθετα από τον διεθνή άνεμο. Γιατί στην πρώτη φάση της κρίσης, το παιχνίδι δεν παίζεται στην τοπική οικονομία. Παίζεται στο παγκόσμιο ρίσκο.

Πηγή: Pagenews.gr