Σεισμός στη Δύση: Ο Ελβετός ΥΠ.ΑΜ. μιλά για παραβίαση διεθνούς δικαίου από ΗΠΑ–Ισραήλ στο Ιράν

Η δήλωση του Ελβετού υπουργού Άμυνας ανοίγει νέο κύκλο γεωπολιτικής έντασης, ενώ η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται με εκατοντάδες θύματα και διεθνείς αντιδράσεις.

Η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή προκαλεί πλέον έντονες αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό της Δύσης. Δηλώσεις που έρχονται από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δείχνουν ότι η νομιμότητα των στρατιωτικών ενεργειών των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν τίθεται πλέον ανοικτά υπό αμφισβήτηση.

Χαρακτηριστική είναι η παρέμβαση του υπουργού Άμυνας της Ελβετίας, Μάρτιν Πφίστερ, ο οποίος δήλωσε ότι οι πρόσφατες αεροπορικές επιθέσεις συνιστούν παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

«Οι επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν παραβιάζουν τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και την απαγόρευση χρήσης βίας χωρίς απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας ή χωρίς σαφή αυτοάμυνα», υπογράμμισε ο Ελβετός υπουργός Άμυνας σε συνέντευξή του, καλώντας όλες τις πλευρές να σταματήσουν άμεσα την κλιμάκωση.

Η δήλωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς προέρχεται από χώρα με παραδοσιακά ουδέτερο ρόλο στη διεθνή πολιτική και έντονη προσήλωση στο διεθνές δίκαιο.

Η στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή

Οι επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχουν πλήξει σειρά στόχων στο Ιράν, μεταξύ των οποίων ενεργειακές εγκαταστάσεις, στρατιωτικές βάσεις και κρίσιμες υποδομές. Στην Τεχεράνη, επιθέσεις σε αποθήκες πετρελαίου προκάλεσαν μεγάλες πυρκαγιές και πυκνό καπνό πάνω από την πρωτεύουσα.

Παράλληλα, η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις πυραύλων και drones εναντίον στόχων στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου, ενώ η ένταση εξαπλώθηκε και στον Λίβανο, με νέα πλήγματα και εκατοντάδες νεκρούς.

Σύμφωνα με διεθνείς εκτιμήσεις, η σύγκρουση έχει ήδη προκαλέσει χιλιάδες θύματα και μαζικές εκκενώσεις ξένων πολιτών από την περιοχή, δημιουργώντας έναν από τους πιο επικίνδυνους γεωπολιτικούς κόμβους της τελευταίας δεκαετίας.

Διχασμός στη διεθνή κοινότητα

Οι δηλώσεις του Ελβετού υπουργού έρχονται να προστεθούν σε ένα ευρύτερο κύμα διεθνών αντιδράσεων.

Αρκετοί ηγέτες και κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι η επίθεση πραγματοποιήθηκε χωρίς εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, γεγονός που εγείρει σοβαρά νομικά ζητήματα ως προς τη νομιμότητα της χρήσης στρατιωτικής βίας.

Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα έκανε λόγο για «σαφή παραβίαση του διεθνούς δικαίου», ενώ η Τεχεράνη κατήγγειλε τις επιθέσεις ως «άμεση επίθεση κατά των θεμελιωδών αρχών της διεθνούς τάξης».

Ωστόσο, δεν υπάρχει πλήρης ευρωπαϊκή ομοφωνία. Ορισμένοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι, παρά τα νομικά ζητήματα, οι επιθέσεις μπορεί να θεωρηθούν στρατηγικά «δικαιολογημένες» στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης με το ιρανικό καθεστώς.

Γεωπολιτικό ρίσκο για τη διεθνή τάξη

Η αντιπαράθεση αυτή δεν αφορά μόνο τη Μέση Ανατολή. Πολλοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η συζήτηση για τη νομιμότητα των επιθέσεων αγγίζει τον πυρήνα της διεθνούς τάξης που δημιουργήθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Εάν η χρήση στρατιωτικής ισχύος χωρίς διεθνή εντολή γίνει «νέα κανονικότητα», τότε το σύστημα συλλογικής ασφάλειας του ΟΗΕ κινδυνεύει να αποδυναμωθεί δραματικά. Παράλληλα, αυξάνεται ο κίνδυνος ευρύτερης περιφερειακής ανάφλεξης που θα μπορούσε να συμπαρασύρει μεγάλες δυνάμεις.

Με τη σύγκρουση να βαθαίνει και τις διπλωματικές πρωτοβουλίες να παραμένουν περιορισμένες, η δήλωση του Ελβετού υπουργού λειτουργεί ως ακόμη ένα προειδοποιητικό σήμα για το πόσο εύθραυστη έχει γίνει η ισορροπία μεταξύ στρατιωτικής ισχύος και διεθνούς δικαίου.

Πηγές εμπλουτισμού:

• Reuters,
• Associated Press,
• The Guardian,
• Middle East Monitor,
• Euronews