Scope Ratings: Η Ελλάδα στην «υψηλή ευπάθεια» από νέα άνοδο τιμών ενέργειας

Η Ευρώπη βρίσκεται σε συγκριτικά καλύτερη θέση από ό,τι το 2022 για να απορροφήσει μια βραχυπρόθεσμη αύξηση των τιμών ενέργειας, χάρη στη διαφοροποίηση πηγών, τα υψηλότερα αποθέματα και τον πληθωρισμό κοντά στον στόχο της ΕΚΤ. Ωστόσο, οι ευπάθειες ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των χωρών, ανάλογα με το ενεργειακό μείγμα, την εξάρτηση από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και τις οικονομικές δομές. Σε αυτό το πλαίσιο, ο γερμανικός οίκος αξιολόγησης Scope Ratings τοποθετεί την Ελλάδα στη ζώνη υψηλού κινδύνου επιπτώσεων από μια νέα, διατηρήσιμη άνοδο τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η Ελλάδα και οι πιο ευάλωτες χώρες

Σύμφωνα με την ανάλυση του Scope, οι χώρες που εξαρτώνται έντονα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο για την παραγωγή και την οικονομική δραστηριότητα είναι οι πιο εκτεθειμένες σε παρατεταμένο σοκ τιμών ορυκτών καυσίμων. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν:

• Ελλάδα και Κύπρος (υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές και περιορισμένη εγχώρια παραγωγή)
• Χώρες Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπως Πολωνία (A/Stable) και Βουλγαρία (A-/Stable)

Αντίθετα, μεταξύ των μεγάλων οικονομιών της ΕΕ:

• Ιταλία (BBB+/Θετική), Ισπανία (A/Θετική) και Γερμανία (AAA/Σταθερή) έχουν παρόμοια έκθεση λόγω ενεργειακού μείγματος
• Γαλλία (AA-/Αρνητική) είναι λιγότερο ευάλωτη χάρη στον μεγάλο στόλο πυρηνικών σταθμών

Ο δημοσιονομικός χώρος για αντιμετώπιση ενός τέτοιου σοκ διαφέρει σημαντικά, όπως αντανακλάται στις αξιολογήσεις κρατικού χρέους.

Το Στενό του Ορμούζ και οι παγκόσμιες επιπτώσεις

Παρότι το Ιράν αντιπροσωπεύει λιγότερο από 5% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου, το Στενό του Ορμούζ είναι κρίσιμο: διέρχεται το 30% των θαλάσσιων προμηθειών πετρελαίου (από Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Ιράκ, Κουβέιτ) και περίπου 20% του εμπορεύσιμου LNG (κυρίως από Κατάρ και ΗΑΕ).

Οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή στις εγκαταστάσεις εξαγωγής, υποδομές ή στο ίδιο το Στενό – σε συνδυασμό με περιφερειακή αστάθεια – θα προκαλούσε αρνητικό σοκ εφοδιασμού παγκοσμίως, με άμεσες επιπτώσεις σε τιμές πετρελαίου, φυσικού αερίου, οικονομική δραστηριότητα, δημοσιονομικές ισορροπίες και πολιτική σταθερότητα.

Η Ευρώπη λιγότερο ευάλωτη από το 2022 – Απίθανο τα επίπεδα του 2022

Η Ευρώπη παραμένει ευάλωτη λόγω εισαγωγών ορυκτών καυσίμων (ιδίως LNG), αλλά είναι καλύτερα προετοιμασμένη:

• Αποθήκευση φυσικού αερίου στο ~30% της χωρητικότητας (έναντι 38% πέρυσι)
• Μείωση ζήτησης λόγω τέλους χειμώνα
• Καλύτερη διαφοροποίηση πηγών από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία
• Πληθωρισμός στο 1,9% (Φεβρουάριος 2026), κοντά στον στόχο της ΕΚΤ

Το Scope θεωρεί απίθανο οι τιμές φυσικού αερίου (TTF) να επιστρέψουν στα υψηλά του 2022 (μέσος όρος 133 ευρώ/MWh), όταν ήταν τριπλάσιες από τον μέσο όρο των 36 ευρώ/MWh το 2025. Ωστόσο, μια διατηρήσιμη άνοδος σε ~50 ευρώ/MWh (TTF) και ~100 δολάρια/βαρέλι (πετρέλαιο) θα είχε σημαντικές μακροοικονομικές επιπτώσεις.

Με βάση εκτιμήσεις της ΕΚΤ, ένα τέτοιο σενάριο θα αύξανε τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη κατά ~1,25 ποσοστιαίες μονάδες μεσοπρόθεσμα, καθυστερώντας τη χαλάρωση νομισματικής πολιτικής. Η ανάπτυξη θα μπορούσε να μειωθεί κατά ~0,75 ποσοστιαίες μονάδες λόγω υψηλότερων τιμών ενέργειας, αβεβαιότητας και δευτερογενών επιπτώσεων.

Συμπέρασμα: Η Ελλάδα στην «κόκκινη ζώνη»

Η Ελλάδα, λόγω υψηλής εξάρτησης από εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, περιορισμένης εγχώριας παραγωγής και δομής οικονομίας που επηρεάζεται έντονα από το ενεργειακό κόστος, παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη σε μια νέα, παρατεταμένη άνοδο τιμών. Παρά την καλύτερη θέση της Ευρώπης συνολικά, η χώρα κινδυνεύει περισσότερο από χώρες με ισχυρότερο πυρηνικό ή ανανεώσιμο μείγμα.

Η σταθερότητα της Μέσης Ανατολής παραμένει κρίσιμη για την αποφυγή ενός νέου ενεργειακού σοκ – και η Ελλάδα, όπως και άλλες ευάλωτες οικονομίες, θα πρέπει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ και τις διεθνείς τιμές.

Πηγή: Pagenews.gr