Ευρώπη χωρίς φόβο: Η ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίσει τον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα

Το Ινστιτούτο Μελετών Ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης προειδοποιεί ότι η ΕΕ δεν πρέπει να αποφεύγει την εκδοχή εμπορικού πολέμου με την Κίνα — αλλά να την αντιμετωπίσει στρατηγικά, ως μέσο προστασίας της βιομηχανίας και της τεχνολογικής της αυτονομίας.

Σύμφωνα με την έκθεση, η αντιπαράθεση με το Πεκίνο είναι πιθανό να γίνει αναπόφευκτη λόγω της παρατεταμένης εξάρτησης της Ευρώπης από κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού (όπως σπάνιες γαίες και ημιαγωγοί) και του μεγάλου εμπορικού πλεονάσματος που η Κίνα έχει συσσωρεύσει απέναντι στην ΕΕ.

«Η ΕΕ πρέπει να υιοθετήσει μια προσέγγιση “κλιμάκωσης για αποκλιμάκωση” — ανάλογη με αυτή που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ και η Κίνα — και να είναι σε θέση να ενεργοποιεί το ισχυρότερο εργαλείο της, το Μέσο Κατά του Εξαναγκασμού (ACI), για να υπερασπιστεί τα βασικά της συμφέροντα.» — αναφέρει η έκθεση.

Το “εμπορικό μπαζούκα” της ΕΕ και γιατί πρέπει να ενεργοποιηθεί

Το λεγόμενο «εμπορικό μπαζούκα» — επίσημα το Anti‑Coercion Instrument (ACI) — είναι το ισχυρότερο εργαλείο εμπορικής άμυνας που διαθέτει η Ένωση. Σχεδιάστηκε για να επιβάλλει μέτρα όπως:

• ελέγχους εξαγωγών
• περιορισμούς σε άδειες και δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας
• περιορισμούς πρόσβασης σε δημόσιες συμβάσεις

όταν μια τρίτη χώρα επιχειρεί να ασκήσει οικονομική πίεση στην ΕΕ.

Ωστόσο, μέχρι σήμερα, η ενεργοποίηση του ACI είναι πολιτικά δύσκολη και αργή, και η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει μέχρι τώρα αποθαρρύνει τη χρήση του. Η έκθεση προτείνει μεταρρυθμίσεις ώστε η ΕΕ να μπορεί να εφαρμόζει προσωρινά αυτές τις κυρώσεις χωρίς καθυστέρηση και με λιγότερα εμπόδια μπλοκαρίσματος από κράτη‑μέλη.

Γιατί το εμπορικό καθεστώς Κίνας‑ΕΕ είναι στρατηγικό πρόβλημα

Η ανάλυση υπογραμμίζει ότι η Κίνα έχει χρησιμοποιήσει ελέγχους εξαγωγών για κρίσιμα προϊόντα και έχει αυξήσει σημαντικά το εμπορικό της πλεόνασμα με την Ευρωπαϊκή Ένωση — στα επίπεδα των περισσότερων από 359 δισ. ευρώ.

Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει δυνητικά απώλεια βιομηχανικής παραγωγής, ειδικά σε τομείς υψηλής τεχνολογίας. Οι αναλυτές της έκθεσης τονίζουν ότι, αν η ΕΕ δεν αντιδράσει αποτελεσματικά, αυτή η τάση μπορεί να συνεχιστεί και να εμβαθύνει την αποβιομηχάνιση της Ευρώπης.

Ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο και επιλογές πολιτικής

Η συζήτηση για το πώς θα χειριστεί η Ευρώπη την Κίνα δεν είναι αποκομμένη από το ευρύτερο πλαίσιο των ανταγωνισμών ΗΠΑ‑Κίνας και παγκόσμιας στρατηγικής ισχύος. Αναλυτές σημειώνουν ότι η Ευρώπη κινείται μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων, ενώ συχνά καθίσταται μια “άγνωστη μεταβλητή” στον ανταγωνισμό αυτό, που μπορεί να επηρεάσει τη μορφή της παγκόσμιας τάξης.

Παράλληλα, η ΕΕ έχει ήδη προτείνει πολιτικές για ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής της και διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων — όπως τα νέα σχέδια για το πλαίσιο «Made in Europe», που περιλαμβάνουν ενσωμάτωση στρατηγικών εταίρων και μείωση της εξάρτησης από τρίτες χώρες.

Πολιτική σύγκρουση ή στρατηγική αυτονομία;

Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Ασφαλείας προτείνει ότι η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει πιθανές αντιποίνες από το Πεκίνο χωρίς φόβο — με την εκτίμηση ότι το κόστος της αναμέτρησης μπορεί να είναι μικρότερο από το τίμημα της στασιμότητας και της αποβιομηχάνισης.

«Ένας προσωρινός εμπορικός πόλεμος με την Κίνα θα ήταν επώδυνος, αλλά θα άξιζε τον κόπο αν βοηθούσε να αποφευχθεί η αποβιομηχάνιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.» — αναφέρουν οι συντάκτες της έκθεσης.

Αυτό σημαίνει μια πιο σθεναρή, ρεαλιστική και εστιασμένη στα συμφέροντα εξωτερική πολιτική — όχι απλώς αποφυγή κρίσεων, αλλά διαχείρισή τους ως μέσο προώθησης ευρωπαϊκών στρατηγικών στόχων.

Πηγή: pagenews.gr