ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ: Η IEA ανοίγει τα στρατηγικά αποθέματα με 400 εκατ. βαρέλια

Η παγκόσμια ενεργειακή αγορά μπαίνει σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.Ο International Energy Agency (IEA) αποφάσισε μια ιστορική αποδέσμευση έως και 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από στρατηγικά αποθέματα, τη μεγαλύτερη συντονισμένη παρέμβαση που έχει γίνει ποτέ στην αγορά ενέργειας.

Η απόφαση έρχεται ως άμεση απάντηση στην εκτίναξη των τιμών πετρελαίου που προκάλεσε ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ–Ισραήλ και Ιράν και οι σοβαρές διαταραχές στις μεταφορές πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο.

Η μεγαλύτερη ενεργειακή παρέμβαση στην ιστορία

Η αποδέσμευση των 400 εκατ. βαρελιών θεωρείται η μεγαλύτερη στην ιστορία του οργανισμού, ξεπερνώντας ακόμη και την τεράστια παρέμβαση του 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, όταν είχαν απελευθερωθεί περίπου 182 εκατ. βαρέλια.

Τα αποθέματα προέρχονται από τις στρατηγικές δεξαμενές των 32 κρατών-μελών της IEA, που διατηρούνται ειδικά για περιπτώσεις ενεργειακής κρίσης.

Η απελευθέρωση θα γίνει σταδιακά μέσα σε εβδομάδες ή μήνες ώστε να αυξηθεί η προσφορά πετρελαίου και να περιοριστεί η άνοδος των τιμών.

Η «βόμβα» του Στενού του Ορμούζ

Η απόφαση συνδέεται άμεσα με τη δραματική κατάσταση στο Strait of Hormuz, το πιο κρίσιμο πέρασμα πετρελαίου στον πλανήτη.

Από το στενό διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας θαλάσσιας μεταφοράς πετρελαίου, όμως οι στρατιωτικές συγκρούσεις και οι απειλές για ναυτικές νάρκες έχουν περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα.

Αναλυτές εκτιμούν ότι έως και 15 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως έχουν προσωρινά αφαιρεθεί από την παγκόσμια αγορά, προκαλώντας ισχυρό σοκ στις τιμές ενέργειας.

Οι αγορές παραμένουν δύσπιστες

Παρά την τεράστια παρέμβαση, οι αγορές πετρελαίου δεν δείχνουν ακόμη να πείθονται.

Το πετρέλαιο είχε εκτοξευθεί νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει κοντά στα 90 δολάρια μετά την ανακοίνωση της IEA.

Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η αποδέσμευση αποθεμάτων αποτελεί μόνο προσωρινή λύση, καθώς δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως την παραγωγή και τις μεταφορές που έχουν διακοπεί λόγω του πολέμου.

Με απλά λόγια:τα αποθέματα λειτουργούν ως «ενεργειακό παυσίπονο», όχι ως θεραπεία της κρίσης.

Το γεωπολιτικό παιχνίδι πίσω από το πετρέλαιο

Η ενεργοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων είναι ένα εργαλείο που δημιουργήθηκε μετά την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970, ακριβώς για να αντιμετωπίζονται τέτοιου είδους γεωπολιτικά σοκ.

Στην πράξη, η απόφαση της IEA έχει τρία βασικά πολιτικά μηνύματα:

• δείχνει ότι οι δυτικές οικονομίες θέλουν να αποτρέψουν ενεργειακό πανικό
• επιχειρεί να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις παγκοσμίως
• στέλνει μήνυμα στις αγορές ότι υπάρχει ακόμη «μαξιλάρι ασφαλείας»

Ταυτόχρονα όμως αποκαλύπτει και κάτι βαθύτερο: η παγκόσμια οικονομία παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη στις συγκρούσεις της Μέσης Ανατολής.

Τι σημαίνει για την παγκόσμια οικονομία

Αν η κρίση συνεχιστεί, οι επιπτώσεις μπορεί να επεκταθούν πολύ πέρα από την αγορά πετρελαίου:

• άνοδος πληθωρισμού
• αύξηση μεταφορικού κόστους
• πίεση στις ευρωπαϊκές οικονομίες
• επιβράδυνση παγκόσμιας ανάπτυξης

Η κίνηση της IEA επιχειρεί να αποτρέψει ένα νέο ενεργειακό σοκ τύπου 1973, αλλά η επιτυχία της θα εξαρτηθεί τελικά από έναν παράγοντα που δεν ελέγχουν οι αγορές:

την πορεία του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Πηγές εμπλουτισμού: Reuters ,Euronews ,Associated Press ,The Guardian