Ισπανία: Ευάλωτη λόγω αμερικανικού LNG μέσα στη σκιά της έντασης με Τραμπ

Η Ισπανία μπορεί να μην βρίσκεται μπροστά σε ένα άμεσο σενάριο ενεργειακής ασφυξίας, ωστόσο παραμένει εμφανώς εκτεθειμένη απέναντι στις γεωπολιτικές και εμπορικές αναταράξεις, εξαιτίας της αυξανόμενης εξάρτησής της από το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα της Morningstar DBRS, η οποία σε νέα αξιολόγηση επισημαίνει ότι μια ενδεχόμενη ανακατεύθυνση φορτίων LNG από τις ΗΠΑ μακριά από την Ισπανία δεν θα προκαλούσε πιθανότατα φυσική έλλειψη, αλλά θα μπορούσε να πυροδοτήσει σημαντική άνοδο στο κόστος ενέργειας και μεταφοράς.

Η προειδοποίηση έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη στιγμή για τις σχέσεις Μαδρίτης και Ουάσιγκτον. Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε στις αρχές Μαρτίου με πλήρη διακοπή του εμπορίου με την Ισπανία, μετά την αντίθεση της ισπανικής κυβέρνησης στις αμερικανικές κινήσεις που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν. Παρότι αναλυτές και οίκοι αξιολόγησης θεωρούν αυτό το σενάριο μάλλον απίθανο, η ίδια η απειλή αρκεί για να αναδείξει το μέγεθος της ισπανικής ενεργειακής τρωτότητας.

Η εξάρτηση από τις ΗΠΑ γίνεται κρίσιμος παράγοντας

Η Morningstar DBRS υπενθυμίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες κάλυψαν περίπου το 30% των ισπανικών εισαγωγών LNG το περασμένο έτος, γεγονός που τις καθιστά τον μεγαλύτερο μεμονωμένο προμηθευτή της χώρας. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη κι αν δεν υπάρξει επίσημο εμπάργκο ή πολιτική διακοπή ροών, οποιαδήποτε πίεση προς αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες να επαναδρομολογήσουν φορτία θα μπορούσε να μεταφραστεί άμεσα σε υψηλότερες τιμές για την Ισπανία.

Η ουσία της ανησυχίας δεν είναι τόσο η επάρκεια όσο το κόστος. Σύμφωνα με την αξιολόγηση, η Ισπανία διαθέτει σημαντική αποθηκευτική ικανότητα φυσικού αερίου και αρκετή υποδομή για να απορροφήσει βραχυπρόθεσμες διαταραχές. Ωστόσο, η αντικατάσταση αμερικανικών ποσοτήτων με άλλα φορτία από τη διεθνή αγορά θα ανάγκαζε τη χώρα να ανταγωνιστεί άλλους αγοραστές σε ένα ήδη πιο νευρικό ενεργειακό περιβάλλον, με πιθανή συνέπεια ακριβότερο ηλεκτρισμό και αυξημένο κόστος για μεταφορές και επιχειρήσεις.

Η «ασπίδα» της Ισπανίας: διαφοροποίηση και αποθήκες

Παρά την ευαλωτότητα, η εικόνα δεν είναι μονοδιάστατη. Η DBRS περιγράφει τον ισπανικό ενεργειακό τομέα ως ευέλικτο και διαφοροποιημένο, τονίζοντας ότι η χώρα μπορεί να στραφεί και σε άλλους προμηθευτές LNG, όπως η Ανγκόλα και η Νιγηρία, εφόσον χρειαστεί. Παράλληλα, η Ισπανία διαθέτει και τον αγωγό Medgaz από την Αλγερία, με ετήσια δυναμικότητα 10,5 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων, κάτι που λειτουργεί ως επιπλέον δίχτυ ασφαλείας.

Σημαντικό ρόλο παίζει και το ευρύτερο ενεργειακό μείγμα της χώρας. Η Morningstar DBRS σημειώνει ότι περίπου το 60% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές, στοιχείο που περιορίζει σε κάποιο βαθμό την έκθεσή της στις διακυμάνσεις του φυσικού αερίου. Αυτό δεν ακυρώνει τον κίνδυνο, αλλά δείχνει ότι η Μαδρίτη δεν βρίσκεται στην ίδια θέση αδυναμίας που θα είχε μια οικονομία με πιο μονοδιάστατη εξάρτηση από το αέριο.

Γιατί η χρονική συγκυρία είναι τόσο κρίσιμη

Το ανησυχητικό στοιχείο για την Ισπανία και συνολικά για την Ευρώπη είναι ότι αυτή η συζήτηση γίνεται ενώ η αγορά ενέργειας πιέζεται ξανά από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Αναλυτές έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι η Ασία και η Ευρώπη είναι οι περιοχές που θα επηρεάζονταν περισσότερο σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής στις παγκόσμιες ροές LNG λόγω της κρίσης γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους διαύλους για τη διεθνή διακίνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου, με περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών να διέρχεται από εκεί. Οποιαδήποτε παρατεταμένη αποσταθεροποίηση στην περιοχή θα μπορούσε να ανεβάσει περαιτέρω τις τιμές, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο χώρες που βασίζονται σε εισαγόμενο LNG, όπως η Ισπανία.

Η πολιτική ένταση με τον Τραμπ και τα όρια ενός εμπάργκο

Η απειλή Τραμπ για πλήρη διακοπή του εμπορίου με την Ισπανία προκάλεσε έντονη πολιτική και διπλωματική κινητικότητα. Η ισπανική κυβέρνηση αντέδρασε δημόσια, με κορυφαία στελέχη της να δηλώνουν ότι η χώρα δεν πρόκειται να λειτουργήσει ως «υποτελής» άλλης δύναμης. Η σύγκρουση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κλίμα έντασης που έχει διαμορφωθεί το τελευταίο διάστημα ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και τη Μαδρίτη.

Παρά τα ηχηρά μηνύματα, η DBRS θεωρεί ότι ένα μονομερές αμερικανικό εμπάργκο κατά της Ισπανίας είναι εξαιρετικά δύσκολο να υλοποιηθεί. Όπως επισημαίνει, μια τέτοια κίνηση θα προσέκρουε τόσο σε νομικούς όσο και σε πρακτικούς περιορισμούς, ενώ θα μπορούσε να θεωρηθεί παραβίαση διεθνών εμπορικών κανόνων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Επιπλέον, επειδή η Ισπανία είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια τέτοια ενέργεια θα ισοδυναμούσε ουσιαστικά με σύγκρουση με ολόκληρη την ενιαία αγορά, αυξάνοντας τον κίνδυνο ευρωπαϊκών αντιποίνων.

Το βαθύτερο πρόβλημα για την Ευρώπη

Η υπόθεση της Ισπανίας εντάσσεται σε μια μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση: κατά πόσο η ήπειρος αντικατέστησε απλώς μια ενεργειακή εξάρτηση με μια άλλη. Στα τέλη Ιανουαρίου, η Τερέζα Ριμπέρα είχε προειδοποιήσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνει σημαντικά την εξάρτησή της από το αμερικανικό LNG, καλώντας την Ευρώπη να εξετάσει πιο σοβαρά πώς θα αξιοποιήσει δικούς της πόρους και εναλλακτικές λύσεις.

Αυτή η τάση έχει ενισχυθεί μετά την ευρωπαϊκή απομάκρυνση από το ρωσικό αέριο. Αναλύσεις της αγοράς έχουν δείξει ότι το αμερικανικό LNG αναμένεται να καλύπτει ολοένα μεγαλύτερο ποσοστό των ευρωπαϊκών εισαγωγών τα επόμενα χρόνια, αυξάνοντας αναπόφευκτα και την έκθεση της ΕΕ σε γεωπολιτικούς και εμπορικούς κινδύνους που προέρχονται από την Ουάσιγκτον.

Η Ισπανία έχει αντοχές, αλλά όχι ανοσία

Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι ότι η Ισπανία δεν βρίσκεται μπροστά σε έναν άμεσο ενεργειακό εκβιασμό που θα τη βυθίσει σε φυσική έλλειψη καυσίμου. Διαθέτει ισχυρές υποδομές LNG, σημαντικές δυνατότητες αποθήκευσης, εναλλακτικές πηγές προμήθειας και ένα ενεργειακό μείγμα με υψηλή συμμετοχή των ΑΠΕ. Όλα αυτά συνιστούν σοβαρές άμυνες.

Ωστόσο, η χώρα παραμένει ευάλωτη σε έναν διαφορετικό, πιο ύπουλο κίνδυνο: την τιμολογιακή και γεωπολιτική έκθεση. Σε μια συγκυρία όπου η Μέση Ανατολή ξαναβάζει φωτιά στις διεθνείς αγορές ενέργειας και οι σχέσεις με τον Τραμπ εισέρχονται σε περίοδο νευρικότητας, η εξάρτηση από το αμερικανικό LNG δεν είναι απλώς ένα τεχνικό στοιχείο της ενεργειακής πολιτικής. Είναι ένα στρατηγικό ζήτημα με άμεσες οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις για τη Μαδρίτη και, κατ’ επέκταση, για ολόκληρη την Ευρώπη.

Πηγή: Pagenews.gr