Πόλεμος στη Μέση Ανατολή, κέρδη στη Μόσχα: Πώς η κρίση στο Ιράν γίνεται όπλο του Πούτιν

Η σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν μετατρέπεται σε στρατηγικό δώρο για τη Ρωσία: πετρέλαιο, Ουκρανία και παγκόσμια ισχύς στο επίκεντρο.

Η νέα γεωπολιτική εξίσωση

Η στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου 2026 δεν έχει μόνο περιφερειακές συνέπειες. Αντίθετα, αναδιαμορφώνει το παγκόσμιο γεωπολιτικό τοπίο — και η χώρα που φαίνεται να επωφελείται περισσότερο είναι η Ρωσία.

Η Μόσχα, παρότι επίσημα καταδίκασε την επίθεση χαρακτηρίζοντάς την «απρόκλητη πράξη επιθετικότητας», αποφεύγει να εμπλακεί άμεσα. Αντί γι’ αυτό, φαίνεται να αξιοποιεί την κρίση για να ενισχύσει την οικονομία της και να κερδίσει στρατηγικό χρόνο στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Η “χρυσή” άνοδος του πετρελαίου

Το μεγαλύτερο άμεσο όφελος για το Κρεμλίνο είναι οικονομικό.

Η σύγκρουση στο Ιράν προκάλεσε έντονες διαταραχές στις ενεργειακές αγορές, καθώς ο Περσικός Κόλπος και το Στενό του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμους κόμβους για περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Αποτέλεσμα:

• Το Brent εκτινάχθηκε πάνω από 80 δολάρια το βαρέλι.
• Το ρωσικό πετρέλαιο Urals ξεπέρασε τα επίπεδα που είχε υπολογίσει ο ρωσικός προϋπολογισμός για το 2026.

Μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες από την έναρξη των συγκρούσεων, η Ρωσία κέρδισε περίπου 6 δισ. ευρώ επιπλέον από εξαγωγές ορυκτών καυσίμων, σύμφωνα με ανάλυση του Centre for Research on Energy and Clean Air.

Η εξέλιξη αυτή είναι κρίσιμη για μια οικονομία που είχε δεχθεί σοβαρό πλήγμα από τις δυτικές κυρώσεις και την πτώση των ενεργειακών εσόδων.

Η στρατηγική του Κρεμλίνου: χρόνος και πίεση

Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί τρεις σημαντικές ευκαιρίες:

1. Οικονομική ανάσα μέσω υψηλότερων τιμών ενέργειας.
2. Απόσπαση της προσοχής της Δύσης από την Ουκρανία.
3. Πιθανή μείωση στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο.

Η Ουάσινγκτον αναγκάζεται πλέον να κατανείμει στρατιωτικούς πόρους σε δύο μέτωπα. Όπως προειδοποιούν αναλυτές, μια παρατεταμένη κρίση στο Ιράν μπορεί να μειώσει τη διαθεσιμότητα αντιαεροπορικών συστημάτων και πυραύλων για την Ουκρανία.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει ήδη προειδοποιήσει ότι η μετατόπιση της προσοχής της Δύσης θα μπορούσε να αποδυναμώσει την αεράμυνα της χώρας του.

Σκιώδης στρατιωτική συνεργασία Ρωσίας–Ιράν

Παράλληλα, οι δεσμοί Μόσχας και Τεχεράνης βαθαίνουν.

Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, η Ρωσία έχει παράσχει πληροφορίες στο Ιράν για τοποθεσίες αμερικανικών πολεμικών πλοίων, αεροσκαφών και ραντάρ στη Μέση Ανατολή.

Η συνεργασία αυτή δεν είναι νέα. Από το 2022 το Ιράν προμήθευε τη Ρωσία με drones τύπου Shahed, τα οποία χρησιμοποιούνται μαζικά στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.

Ωστόσο, η σχέση μπορεί να αντιστραφεί:

• Η Ρωσία πλέον διαθέτει βιομηχανική παραγωγή αυτών των drones.
• Θα μπορούσε να προμηθεύσει το Ιράν με εξαρτήματα ή ακόμη και πλήρη συστήματα.

Αυτό θα δημιουργούσε έναν κύκλο στρατιωτικής εξάρτησης μεταξύ των δύο χωρών.

Η Ουκρανία στο επίκεντρο της επόμενης σύγκρουσης

Η πραγματική γεωπολιτική συνέπεια της κρίσης ίσως φανεί στην Ευρώπη.

Η Μόσχα προετοιμάζεται ήδη για νέα θερινή στρατιωτική εκστρατεία το 2026, με στόχο την πλήρη κατάληψη της περιοχής του Ντονέτσκ.

Η συγκυρία — υψηλότερα ενεργειακά έσοδα, αποσπασμένη Δύση και καθυστερημένες διαπραγματεύσεις ειρήνης — δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες για μια νέα επίθεση.

Όπως επισημαίνουν δυτικοί αναλυτές, το ερώτημα δεν είναι αν η Ρωσία θα εκμεταλλευτεί αυτή την ευκαιρία.

Το ερώτημα είναι αν η Δύση θα προλάβει να αντιδράσει πριν το κάνει.

Πηγές: Modern Diplomacy,Reuters Breakingviews,The Guardian,Washington Post