Το βαθύ κράτος της Τεχεράνης: οι IRGC χαράζουν τον πόλεμο πέρα από τον διάδοχο
Πηγή Φωτογραφίας: WSJ/Το βαθύ κράτος της Τεχεράνης: οι IRGC χαράζουν τον πόλεμο πέρα από τον διάδοχο
Η διαδοχή που δεν άλλαξε το σύστημα
Η δολοφονία του επί δεκαετίες ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Ali Khamenei, πυροδότησε έντονη πολιτική αναταραχή στη χώρα και ανησυχία για το μέλλον της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η ανάδειξη του γιου του, Mojtaba Khamenei, ως νέου ανώτατου ηγέτη από τη Assembly of Experts έμοιαζε να διασφαλίζει τη συνέχεια του συστήματος εξουσίας.
Ωστόσο, για πολλούς γεωπολιτικούς αναλυτές η αλλαγή αυτή ήταν περισσότερο συμβολική παρά ουσιαστική. Το πραγματικό κέντρο λήψης αποφάσεων βρίσκεται αλλού: στους στρατιωτικούς και πολιτικούς μηχανισμούς που έχουν δημιουργήσει οι Islamic Revolutionary Guard Corps από την εποχή της Ιρανικής Ισλαμικής Επανάστασης.
Η οργάνωση δεν αποτελεί απλώς στρατιωτική δύναμη αλλά έναν πολυδιάστατο θεσμό με βαθιά επιρροή στην πολιτική, την οικονομία και την ασφάλεια της χώρας.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ως παράλληλη εξουσία
Οι Islamic Revolutionary Guard Corps δημιουργήθηκαν το 1979 για να προστατεύσουν το επαναστατικό καθεστώς. Σταδιακά όμως εξελίχθηκαν σε ένα τεράστιο δίκτυο εξουσίας που εκτείνεται πολύ πέρα από τον στρατό.
Σήμερα οι IRGC:
- ελέγχουν σημαντικό μέρος της ιρανικής οικονομίας
- διαχειρίζονται το πυραυλικό και το πρόγραμμα drones
- επιβλέπουν παραστρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή
- διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην εσωτερική ασφάλεια
Η δομή αυτή τους επιτρέπει να λειτουργούν ως ένα παράλληλο κράτος, με ικανότητα να επηρεάζουν τις στρατηγικές αποφάσεις ανεξάρτητα από την πολιτική ηγεσία.
Ο πρώην αξιωματούχος των IRGC Mohsen Sazegara έχει υποστηρίξει ότι:
«Ο νέος ηγέτης δεν διαθέτει το κύρος του πατέρα του. Οι διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης είναι αυτοί που κρατούν τα πραγματικά χαρτιά εξουσίας».
Η στρατηγική του «μακρού πολέμου»
Η ισχύς των IRGC δεν περιορίζεται στην εσωτερική πολιτική. Η οργάνωση έχει οικοδομήσει ένα ευρύ δίκτυο συμμάχων και παραστρατιωτικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
Ανάμεσα στους βασικούς συμμάχους της Τεχεράνης περιλαμβάνονται:
- η Hezbollah στον Λίβανο
- η Hamas στη Γάζα
- οι Popular Mobilization Forces στο Ιράκ
- οι Houthis στην Υεμένη
Μέσω αυτών των δικτύων, το Ιράν μπορεί να ασκεί επιρροή και στρατιωτική πίεση σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή χωρίς άμεση εμπλοκή των δικών του ενόπλων δυνάμεων.
Η στρατηγική αυτή θεωρείται κρίσιμη στην αντιπαράθεση της Τεχεράνης με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το «Bayt-e Rahbari» και το δίκτυο εξουσίας
Στην καρδιά του ιρανικού συστήματος βρίσκεται το γραφείο του ανώτατου ηγέτη, γνωστό ως Bayt‑e Rahbari.
Το συγκεκριμένο θεσμικό κέντρο λειτουργεί ως ένας μηχανισμός που συνδέει:
- στρατιωτικούς διοικητές
- θρησκευτικούς αξιωματούχους
- υπηρεσίες πληροφοριών
- οικονομικά δίκτυα
Αυτή η διασύνδεση δημιουργεί έναν ισχυρό μηχανισμό διακυβέρνησης που μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ακόμη και σε περιόδους πολιτικής αστάθειας.
Για τον λόγο αυτό πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν είναι ένα σύστημα που εξαρτάται από έναν μόνο ηγέτη.
Το Ιράν σε μια νέα εποχή ισχύος
Η μετάβαση εξουσίας μετά τον θάνατο του Ali Khamenei φαίνεται να επιταχύνει μια βαθύτερη μεταμόρφωση του ιρανικού πολιτικού συστήματος.
Το μοντέλο που διαμορφώνεται θυμίζει ολοένα και περισσότερο ένα υβριδικό καθεστώς, όπου η θρησκευτική νομιμοποίηση συνυπάρχει με μια ισχυρή στρατιωτική ελίτ.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι Islamic Revolutionary Guard Corps ενδέχεται να αποτελούν τον βασικό παράγοντα που θα καθορίσει:
- τη στρατηγική πολέμου της χώρας
- τη σχέση της με τη Δύση
- την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή
Το ερώτημα που τίθεται πλέον για τη διεθνή κοινότητα δεν είναι μόνο ποιος κυβερνά το Ιράν, αλλά ποιος καθορίζει πραγματικά τις αποφάσεις για πόλεμο και ειρήνη στην Τεχεράνη.
Πηγές εμπλουτισμού
- Al-Monitor
- Reuters
- Al Jazeera
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
Το σχόλιο σας