Μυστικός δίαυλος ΗΠΑ–Ιράν: Μηνύματα Ουάσιγκτον–Τεχεράνης εν μέσω πολέμου

Μυστική διπλωματία ΗΠΑ–Ιράν την ώρα της κρίσης

Νέες αποκαλύψεις για παρασκηνιακές επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης φέρνει στο φως διεθνές δημοσίευμα του Axios, σύμφωνα με το οποίο τις τελευταίες ημέρες υπήρξε απευθείας επικοινωνία μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς πρόκειται για την πρώτη γνωστή άμεση επαφή μεταξύ των δύο πλευρών από την έναρξη της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ–Ισραήλ και Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.

Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Axios, ο Ιρανός ΥΠΕΞ φέρεται να έστειλε μηνύματα στον Αμερικανό απεσταλμένο, με το περιεχόμενο να αφορά κυρίως προσπάθειες τερματισμού της σύγκρουσης.

Ωστόσο, Αμερικανός αξιωματούχος επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία των επαφών, δηλώνοντας ότι:

«Οι ΗΠΑ δεν συνομιλούν με το Ιράν», παρά το γεγονός ότι αναγνωρίστηκε πως υπήρξε ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ των δύο διπλωματών.

Η διγλωσσία αυτή δείχνει το περίπλοκο γεωπολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούνται οι δύο πλευρές.

Τραμπ: «Το Ιράν θέλει συμφωνία»

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε εμμέσως ότι υπάρχει επικοινωνία με την Τεχεράνη, δηλώνοντας σε δημοσιογράφους:

«Θέλουν να κάνουν μια συμφωνία. Μιλούν με τους ανθρώπους μας…»

Ωστόσο πρόσθεσε ότι η αμερικανική πλευρά δεν είναι βέβαιη ποιοι ακριβώς εκπροσωπούν την ιρανική ηγεσία στις επαφές αυτές, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο πολλαπλών καναλιών επικοινωνίας.

Παράλληλα, σύμφωνα με προηγούμενες διαρροές, η Ουάσιγκτον επιδιώκει μια πυρηνική συμφωνία με το Ιράν χωρίς χρονικό περιορισμό, κάτι που θα δέσμευε μακροπρόθεσμα το ιρανικό πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου.

Η «σκιώδης διπλωματία» και ο ρόλος του Ομάν

Οι επαφές αυτές δεν αποτελούν μεμονωμένο περιστατικό.

Τα τελευταία δύο χρόνια, ΗΠΑ και Ιράν έχουν επανεκκινήσει διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, με μεσολαβητή κυρίως το Ομάν και συνομιλίες που γίνονται συχνά μέσω έμμεσων διαύλων.

Στις περισσότερες περιπτώσεις οι αντιπροσωπείες βρίσκονται σε διαφορετικές αίθουσες και οι θέσεις μεταφέρονται από μεσολαβητές. Η επαναφορά απευθείας καναλιού επικοινωνίας μεταξύ των δύο επικεφαλής διαπραγματευτώνθεωρείται από διπλωμάτες σημαντική αλλαγή.

Οι γεωπολιτικές προεκτάσεις

Η ύπαρξη αυτού του διαύλου επικοινωνίας εν μέσω στρατιωτικής έντασης δημιουργεί πολλαπλές αναγνώσεις:

Κανάλι αποκλιμάκωσης

Η απευθείας επαφή λειτουργεί ως μηχανισμός αποφυγής ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης, ειδικά όταν υπάρχουν στρατιωτικά επεισόδια.

Προετοιμασία για διαπραγματεύσεις

Τα μηνύματα μπορεί να αποτελούν προπαρασκευαστικό στάδιο για νέες συνομιλίες, πιθανώς για πυρηνική συμφωνία ή κατάπαυση πυρός.

Εσωτερικές πολιτικές πιέσεις

Η Ουάσιγκτον φαίνεται να τηρεί δημόσια σκληρή στάση, ενώ παράλληλα κρατά ανοικτό το διπλωματικό κανάλι, ώστε να μην εμφανιστεί ότι υποχωρεί.

Ανησυχία του Ισραήλ

Προηγούμενες πληροφορίες έδειξαν ότι το Ισραήλ είχε ζητήσει εξηγήσεις από τον Λευκό Οίκο όταν υπήρξαν ενδείξεις πιθανών επαφών με την Τεχεράνη.

Η ισραηλινή ηγεσία φοβάται ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να οδηγήσει σε πρόωρη κατάπαυση πυρός χωρίς την πλήρη εξουδετέρωση των ιρανικών δυνατοτήτων.

Το μεγάλο ερώτημα

Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν οι επαφές αυτές αποτελούν:

• προσπάθεια διαπραγμάτευσης για το πυρηνικό πρόγραμμα,
• κανάλι διαχείρισης του πολέμου,
• ή προοίμιο μιας μεγαλύτερης συμφωνίας ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.

Η ιστορία των σχέσεων ΗΠΑ–Ιράν δείχνει ότι πολλές από τις σημαντικότερες συμφωνίες ξεκίνησαν ακριβώς από τέτοιους «μυστικούς διαύλους 

Πηγή: pagenews.gr