«Βόμβα» Μπορέλ κατά Φον ντερ Λάιεν: «Επιλεκτικό διεθνές δίκαιο, υπερβαίνει τις εξουσίες της!»

Η παρέμβαση του πρώην ύπατου εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εξωτερική πολιτική Ζοσέπ Μπορέλ προκαλεί έντονους τριγμούς στο ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα. Με ιδιαίτερα αιχμηρή γλώσσα, ο Ισπανός πολιτικός κατηγόρησε την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και προσωπικά την πρόεδρό της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ότι υπερβαίνει τις θεσμικές της αρμοδιότητες και εφαρμόζει “επιλεκτικά” το διεθνές δίκαιο, υπονομεύοντας την αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η κριτική του Μπορέλ εστιάζει κυρίως στη στάση της ΕΕ απέναντι στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, την ουκρανική κρίση αλλά και στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την κυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ.

«Χάνουμε την αξιοπιστία μας όταν εφαρμόζουμε επιλεκτικά τους διεθνείς κανόνες», δήλωσε ο πρώην αντιπρόεδρος της Κομισιόν, τονίζοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να καταδικάζει παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου ανεξάρτητα από το ποιος τις διαπράττει — είτε πρόκειται για τη Ρωσία, το Ισραήλ ή τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο πόλεμος στο Ιράν και η «διπλωματική σιωπή» της Ευρώπης

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο Μπορέλ για τη στάση των Βρυξελλών απέναντι στις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, τις οποίες χαρακτήρισε «παράνομες βάσει του διεθνούς δικαίου».

Κατά τον ίδιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση απέφυγε να υιοθετήσει ξεκάθαρη καταδίκη, παρά το γεγονός ότι πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι η στρατιωτική επέμβαση δεν δικαιολογείται από άμεση απειλή.

Η στάση αυτή, σύμφωνα με τον πρώην επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, δημιουργεί διπλά μέτρα και σταθμά:

Η Ευρώπη καταγγέλλει τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου, αλλά εμφανίζεται πιο επιφυλακτική όταν οι ίδιοι κανόνες παραβιάζονται από συμμάχους της.

Η αντίφαση αυτή, σημειώνουν διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες, τραυματίζει το αφήγημα της ΕΕ ως “υπερασπιστή της διεθνούς νομιμότητας”.

Ευθεία επίθεση στη Φον ντερ Λάιεν

Στο επίκεντρο της κριτικής του Μπορέλ βρέθηκε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την οποία κατηγόρησε ότι ασκεί εξωτερική πολιτική χωρίς θεσμική εντολή.

«Συνεχίζει να υπερβαίνει τις εξουσίες της ασκώντας εξωτερική πολιτική που δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητά της», τόνισε χαρακτηριστικά.

Το ζήτημα αυτό αποτελεί εδώ και μήνες εστία έντασης στις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με αναλυτές, η πρόεδρος της Κομισιόν έχει επεκτείνει τον ρόλο της σε ζητήματα γεωπολιτικής — από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή — προκαλώντας αντιδράσεις σε κράτη-μέλη και θεσμούς της ΕΕ.

Βάσει των ευρωπαϊκών συνθηκών, η εξωτερική πολιτική της Ένωσης συντονίζεται κυρίως από τον ύπατο εκπρόσωπο για την εξωτερική πολιτική και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όχι από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η ενεργητική διπλωματία της φον ντερ Λάιεν, όμως, έχει δημιουργήσει — όπως λένε διπλωμάτες — μια «σκιώδη εξωτερική πολιτική» της Επιτροπής.

«Άδικη» συμφωνία με τις ΗΠΑ

Ο Μπορέλ δεν περιορίστηκε στη γεωπολιτική κριτική. Επιτέθηκε και στη συμφωνία δασμών που διαπραγματεύτηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την Ουάσινγκτον.

Κατά τον ίδιο, η συμφωνία αυτή είναι βαθιά άνιση:

• Οι ΗΠΑ επέβαλαν δασμούς 15% σε ευρωπαϊκά προϊόντα
• Η ΕΕ μείωσε τους δικούς της δασμούς για αμερικανικά προϊόντα

«Η συμφωνία ήταν άδικη από την αρχή», τόνισε, καλώντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να μην την επικυρώσει.

Η κριτική αυτή συνδέεται με ευρύτερη δυσαρέσκεια σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για τη διαχείριση των σχέσεων με την κυβέρνηση Τραμπ, που επανέφερε προστατευτικά μέτρα στο εμπόριο.

Η Ευρώπη «χάνει την πυξίδα της»

Η σύγκρουση αυτή αποκαλύπτει βαθύτερο πρόβλημα: την κρίση στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον νέο γεωπολιτικό κόσμο.

Η ίδια η φον ντερ Λάιεν έχει παραδεχθεί ότι το μεταπολεμικό σύστημα διεθνών κανόνων δεν αρκεί πλέον για να προστατεύσει τα ευρωπαϊκά συμφέροντα, ζητώντας μια πιο «ρεαλιστική και συμφεροντοκεντρική» εξωτερική πολιτική.

Ωστόσο, η αλλαγή αυτή προκαλεί έντονες αντιδράσεις, καθώς αρκετοί πολιτικοί φοβούνται ότι η Ευρώπη εγκαταλείπει τις αξίες που την καθόρισαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Παράλληλα, η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει αναδείξει βαθιές διαφωνίες μεταξύ των 27 κρατών-μελών, αφήνοντας την ΕΕ συχνά «παραλυμένη» και χωρίς κοινή γραμμή δράσης.

Το μεγάλο ευρωπαϊκό δίλημμα

Η δημόσια σύγκρουση μεταξύ κορυφαίων Ευρωπαίων αξιωματούχων αποκαλύπτει ένα θεμελιώδες ερώτημα:

 Θα παραμείνει η Ευρωπαϊκή Ένωση δύναμη αρχών και διεθνούς δικαίου ή θα μετατραπεί σε καθαρά γεωπολιτικό παίκτη;

Για πολλούς στις Βρυξέλλες, η απάντηση δεν είναι πλέον αυτονόητη.

Και όσο η ΕΕ παλεύει να βρει ενιαία φωνή ανάμεσα σε Ουκρανία, Μέση Ανατολή και αμερικανικές πιέσεις, η παρέμβαση Μπορέλ λειτουργεί σαν ηχηρό καμπανάκι για την πολιτική και θεσμική πορεία της Ευρώπης.

Πηγή: pagenews.gr