Αφθώδης πυρετός στη Λέσβο: Συναγερμός, απαγορεύσεις και μάχη για ανάσχεση

Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής έχει τεθεί η Λέσβος μετά την επιβεβαίωση κρούσματος αφθώδους πυρετού σε εκτροφή βοοειδών, με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να ενεργοποιεί άμεσα το σχέδιο έκτακτης ανάγκης και να θέτει ολόκληρο το νησί σε απαγορευμένη ζώνη. Το κρούσμα εντοπίστηκε την Κυριακή 15 Μαρτίου 2026 και επιβεβαιώθηκε από τη Διεύθυνση του Κτηνιατρικού Κέντρου Αθηνών, ενώ οι αποφάσεις οριστικοποιήθηκαν σε σύσκεψη στο ΥΠΑΑΤ υπό τον Κώστα Τσιάρα στις 17 Μαρτίου.

Η αντίδραση των αρχών ήταν άμεση και αποτυπώνει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Σύμφωνα με το υπουργείο, το σύνολο της Λέσβου υπάγεται πλέον σε ειδικό καθεστώς περιορισμού, με βάση τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 2020/687, που προβλέπει αυστηρά μέτρα ελέγχου για νόσους κατηγορίας Α. Στην πράξη, απαγορεύεται η μετακίνηση ζώντων ζώων ευαίσθητων ειδών, δηλαδή βοοειδών, χοιροειδών και αιγοπροβάτων, τόσο εκτός όσο και εντός του νησιού, ενώ έχει ανασταλεί και η σφαγή αυτών των ειδών στη Λέσβο. Παράλληλα, στη μολυσμένη εκμετάλλευση θα θανατωθούν όλα τα ευαίσθητα ζώα και θα καταστραφούν τα προϊόντα τους.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η απαγόρευση διακίνησης προϊόντων, υποπροϊόντων και ζωοτροφών εκτός νησιού, ακόμη και τροφίμων ζωικής προέλευσης που μεταφέρουν πολίτες στις προσωπικές αποσκευές τους. Πρόκειται για ένα μέτρο που δείχνει πόσο επιθετικά κινούνται οι αρχές για να αποφευχθεί οποιοδήποτε παράθυρο διασποράς, καθώς ο αφθώδης πυρετός μπορεί να μεταφερθεί όχι μόνο με άμεση επαφή ζώων αλλά και μέσω αντικειμένων, εξοπλισμού, οχημάτων, υποδημάτων ή ανθρώπινης δραστηριότητας.

Ο λόγος αυτής της σκληρής αντιμετώπισης είναι απλός: ο αφθώδης πυρετός θεωρείται μία από τις πιο μεταδοτικές ιογενείς νόσους που πλήττουν τα παραγωγικά ζώα. Όπως επισημαίνουν τόσο το ΥΠΑΑΤ όσο και η σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία, η νόσος προσβάλλει αρτιοδάκτυλα ζώα, μπορεί να εξαπλωθεί ταχύτατα και να πλήξει σοβαρά την κτηνοτροφία, επηρεάζοντας όχι μόνο την υγεία των κοπαδιών αλλά και τις μετακινήσεις ζώων, προϊόντων και τις εξαγωγές. Ο κανονισμός της ΕΕ προβλέπει ακριβώς γι’ αυτό την οριοθέτηση απαγορευμένων ζωνών προστασίας και επιτήρησης αμέσως μόλις επιβεβαιωθεί εστία νόσου κατηγορίας Α.

Παρά την οικονομική και επιχειρησιακή σοβαρότητα της κατάστασης, οι αρχές ξεκαθαρίζουν ότι ο αφθώδης πυρετός δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν συνιστά απειλή για τη δημόσια υγεία. Αυτό, ωστόσο, δεν μειώνει στο ελάχιστο τον κίνδυνο για την κτηνοτροφική παραγωγή. Το υπουργείο υπενθύμισε ότι η τελευταία εμφάνιση της νόσου στην Ελλάδα είχε καταγραφεί την περίοδο 2000-2001, στοιχείο που εξηγεί γιατί το νέο περιστατικό αντιμετωπίζεται ως κρίσιμο τεστ ετοιμότητας για το κτηνιατρικό σύστημα της χώρας.

Η πολιτική και διοικητική κινητοποίηση είναι ήδη σε πλήρη εξέλιξη. Το ΥΠΑΑΤ ανακοίνωσε ότι στη Λέσβο μεταβαίνει κλιμάκιο με επικεφαλής τον υφυπουργό Χρήστο Κέλλα για τον άμεσο συντονισμό της εφαρμογής των μέτρων, ενώ την Παρασκευή θα ακολουθήσει και ο γενικός γραμματέας Σπύρος Πρωτοψάλτης για την παρακολούθηση του σχεδίου και τον επιχειρησιακό συντονισμό με την Περιφέρεια και τις τοπικές κτηνιατρικές υπηρεσίες. Το μήνυμα του υπουργείου είναι ότι η παρακολούθηση θα είναι συνεχής και ότι θα εκδοθούν και συμπληρωματικές οδηγίες όπου απαιτηθεί.

Την ίδια στιγμή, η υπόθεση έχει ήδη πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις από τον κλάδο των γεωτεχνικών. Η ΠΟΓΕΔΥ παρενέβη δημόσια, ζητώντας άμεση ενεργοποίηση όλων των μηχανισμών περιορισμού της νόσου, πλήρη επιχειρησιακή ευθύνη των δημόσιων κτηνιατρικών υπηρεσιών και επείγοντα εμβολιασμό, ενώ έθεσε και θέμα άμεσων προσλήψεων μόνιμων κτηνιάτρων καθώς και αυστηρότερων ελέγχων στα σύνορα και στις μετακινήσεις ζώων από την Τουρκία. Η ομοσπονδία μίλησε ανοιχτά για «ανοχύρωτη» ελληνική κτηνοτροφία και προειδοποίησε ότι θα εξετάσει κάθε νόμιμο μέσο, από προσφυγές έως κινητοποιήσεις, ώστε να αποτραπεί, όπως αναφέρει, μια ευρύτερη καταστροφή στον κλάδο.

Το πραγματικό στοίχημα πλέον δεν είναι μόνο η διαχείριση της μολυσμένης εκμετάλλευσης, αλλά κυρίως η αποτροπή επέκτασης του ιού σε άλλα κοπάδια της Λέσβου και, πολύ περισσότερο, εκτός νησιού. Ο αφθώδης πυρετός έχει τη δυνατότητα να εξαπλώνεται εξαιρετικά γρήγορα, ακόμη και αερογενώς, γεγονός που καθιστά απολύτως κρίσιμη την αυστηρή τήρηση των περιορισμών και των μέτρων βιοπροφύλαξης. Για τη Λέσβο, αλλά και συνολικά για την ελληνική κτηνοτροφία, οι επόμενες ημέρες θα κρίνουν αν το κρούσμα θα περιοριστεί έγκαιρα ή αν θα εξελιχθεί σε πολύ σοβαρότερη δοκιμασία για τον πρωτογενή τομέα.

Πηγή: Pagenews.gr