Η μεταρρύθμιση που προωθεί η κυβέρνηση Meloni για την αποσύνδεση του κόστους εκπομπών CO₂ από τις χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας κινδυνεύει να προκαλέσει τα αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που υπόσχεται. Σύμφωνα με ανάλυση της BloombergNEF (BNEF), το σχέδιο μπορεί να μειώσει βραχυπρόθεσμα τις χονδρικές τιμές, αλλά η επίδραση στους τελικούς λογαριασμούς των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων θα είναι περιορισμένη, ενώ μακροπρόθεσμα δημιουργεί σοβαρά δομικά προβλήματα στην αγορά και στην πράσινη μετάβαση της Ιταλίας.
Μικρή ανακούφιση για τους καταναλωτές – Μεγάλα προβλήματα για την αγορά
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι μέσες χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ιταλία θα μπορούσαν να υποχωρήσουν κατά 49%, στα 51 ευρώ/MWh για την περίοδο 2027–2030, εάν εφαρμοστεί η μεταρρύθμιση. Ωστόσο, η μείωση που θα φτάσει τελικά στη λιανική αγορά θα είναι μόλις 10%, δηλαδή 57–68 ευρώ ετησίως ανά νοικοκυριό. Αυτό σημαίνει ότι η πολυαναμενόμενη «μεγάλη ελάφρυνση» στους λογαριασμούς ρεύματος θα είναι στην πραγματικότητα πολύ μικρή.
Παράλληλα, η κατάργηση του κόστους άνθρακα από τον μηχανισμό τιμολόγησης αναμένεται να προκαλέσει μια σειρά αρνητικών παρενεργειών:
- Αύξηση παραγωγής φυσικού αερίου αντί για ΑΠΕ
- Μείωση εσόδων των ηλεκτροπαραγωγών
- Λανθασμένα επενδυτικά σήματα που θα καθυστερήσουν την ανάπτυξη της καθαρής ενέργειας
- Αύξηση της κανονιστικής αβεβαιότητας σε μια περίοδο που η σταθερότητα πολιτικής είναι κρίσιμη για τις επενδύσεις
Το μπούμερανγκ της μεταρρύθμισης
Η BNEF επισημαίνει ότι το ιταλικό σχέδιο θα διαταράξει τις ροές της αγοράς και το διασυνοριακό εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας. Σε ορισμένα σενάρια, η εγχώρια αύξηση της χρήσης φυσικού αερίου μπορεί να αντισταθμίσει ακόμα και το 6% της αρχικής μείωσης της χονδρικής τιμής. Αυτό θα οδηγήσει σε μια παράδοξη κατάσταση: οι Ιταλοί φορολογούμενοι θα επιδοτούν ουσιαστικά τις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς άλλες χώρες, ενώ η Ιταλία θα εξαρτάται ακόμα περισσότερο από το εισαγόμενο φυσικό αέριο.
Επιπλέον, η ανάλυση θεωρεί απίθανη την έγκριση του μέτρου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ιδιαίτερα ενόψει της επικείμενης Συνόδου Κορυφής. Μια τέτοια απόφαση θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο, καθώς άλλες χώρες θα μπορούσαν να ζητήσουν παρόμοιες παρεμβάσεις, υπονομεύοντας τον ενιαίο ευρωπαϊκό μηχανισμό τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας.
Η σύνδεση με το φυσικό αέριο παραμένει ισχυρή
Η μελέτη της BNEF χρησιμοποιεί πρόσφατο παράδειγμα για να δείξει πόσο ευάλωτη παραμένει η ιταλική αγορά. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε αύξηση των τιμών φυσικού αερίου κατά 40% μέσα σε μία εβδομάδα, με αποτέλεσμα οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας να εκτοξευθούν κατά 46%, στα 135,4 ευρώ/MWh. Αυτό αποδεικνύει ότι όσο το φυσικό αέριο καθορίζει την οριακή τιμή, το κόστος ρεύματος στην Ιταλία θα συνεχίσει να είναι ευάλωτο σε διεθνείς κρίσεις, ανεξάρτητα από την κατάργηση του κόστους CO₂.
Συμπέρασμα: Μια μεταρρύθμιση που κινδυνεύει να επιδεινώσει τα προβλήματα
Η ενεργειακή μεταρρύθμιση της κυβέρνησης Meloni ξεκίνησε με στόχο την άμεση ελάφρυνση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση της BloombergNEF, κινδυνεύει να λειτουργήσει ως μπούμερανγκ: μικρή μείωση στους λογαριασμούς, μεγαλύτερη εξάρτηση από φυσικό αέριο, καθυστέρηση στην πράσινη μετάβαση, απώλεια εσόδων για τους παραγωγούς και νέα πολιτική και κανονιστική αστάθεια.
Αντί να λύσει το πρόβλημα του υψηλού κόστους ενέργειας, η μεταρρύθμιση μπορεί τελικά να το επιδεινώσει μακροπρόθεσμα, ενώ παράλληλα υπονομεύει τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές που η Ιταλία χρειάζεται περισσότερο από ποτέ.
Πηγή: Pagenews.gr