Σχέδιο αποκλιμάκωσης ή προοίμιο νέας σύγκρουσης; Τα 6 «τελεσίγραφα» των ΗΠΑ προς το Ιράν

Η διπλή στρατηγική Τραμπ: Διάλογος υπό πίεση

Η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να κινείται σε δύο παράλληλες τροχιές: από τη μία, προετοιμάζει το έδαφος για πιθανές διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη και από την άλλη εντείνει τη στρατιωτική πίεση.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, η Ουάσινγκτον έχει ήδη ξεκινήσει προκαταρκτικό σχεδιασμό για ειρηνευτικές συνομιλίες, εκτιμώντας ότι η στρατιωτική φθορά του Ιράν μπορεί να το οδηγήσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

«Η στρατιωτική πίεση έχει περιορίσει τις δυνατότητες της Τεχεράνης», φέρεται να δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος, αποτυπώνοντας τη βασική λογική της αμερικανικής στρατηγικής.

Ωστόσο, η εικόνα είναι αντιφατική: ο Ντόναλντ Τραμπ την ίδια στιγμή δηλώνει ότι εξετάζει «επιβράδυνση» του πολέμου, ενώ ενισχύει τη στρατιωτική παρουσία και εκδίδει τελεσίγραφα.

Το τελεσίγραφο του Ορμούζ και ο ενεργειακός παράγοντας

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί τον πυρήνα της γεωπολιτικής έντασης.

Ο Τραμπ έδωσε 48ωρο τελεσίγραφο στο Ιράν να αποκαταστήσει τη ναυσιπλοΐα, απειλώντας με πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές.

Το διακύβευμα είναι τεράστιο: περίπου 20% της παγκόσμιας ροής πετρελαίου διέρχεται από το συγκεκριμένο πέρασμα, με τις τιμές να έχουν ήδη εκτιναχθεί πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Η ενεργειακή ασφάλεια μετατρέπεται έτσι σε μοχλό πίεσης αλλά και σε παράγοντα παγκόσμιας αστάθειας.

Οι 6 όροι των ΗΠΑ: Πλήρης αναδιάταξη της ιρανικής ισχύος

Το αμερικανικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης είναι εξαιρετικά απαιτητικό και αγγίζει τον πυρήνα της ιρανικής στρατηγικής:

• Πενταετής αναστολή του πυραυλικού προγράμματος
• Μηδενικός εμπλουτισμός ουρανίου
• Παροπλισμός βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων
• Αυστηρή διεθνής επιτήρηση
• Περιφερειακές συμφωνίες ελέγχου εξοπλισμών
• Διακοπή στήριξης σε συμμάχους (Χεζμπολάχ, Χούθι, Χαμάς)

Πρόκειται ουσιαστικά για απαίτηση στρατηγικής αποστρατιωτικοποίησης του Ιράν, κάτι που –όπως σημειώνουν αναλυτές– δύσκολα μπορεί να γίνει αποδεκτό από την Τεχεράνη.

Η ιρανική απάντηση: Διαπραγμάτευση με όρους

Η Τεχεράνη εμφανίζεται διατεθειμένη να συζητήσει, αλλά θέτει σαφείς «κόκκινες γραμμές»:

• Άμεση κατάπαυση πυρός
• Εγγυήσεις μη επανάληψης επιθέσεων
• Οικονομική αποζημίωση

«Δεν μπορεί να υπάρξει ομαλοποίηση χωρίς τερματισμό των επιθέσεων», είναι το μήνυμα που μεταφέρεται μέσω διπλωματικών καναλιών.

Η απαίτηση αποζημιώσεων θεωρείται από την Ουάσινγκτον δύσκολα αποδεκτή, αν και εξετάζεται ως συμβιβασμός η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.

Διπλωματία μέσω τρίτων: Το «παιχνίδι» των μεσολαβητών

Αξιοσημείωτο είναι ότι δεν υπάρχει άμεση επικοινωνία ΗΠΑ–Ιράν, με χώρες όπως το Κατάρ, η Αίγυπτος και το Ηνωμένο Βασίλειο να λειτουργούν ως διαμεσολαβητές.

Το Κατάρ εμφανίζεται ως βασικός υποψήφιος, λόγω της εμπειρίας του σε κρίσεις της Μέσης Ανατολής.

Η έμμεση διπλωματία υπογραμμίζει το βαθύ έλλειμμα εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών.

Ρεαλισμός ή στρατηγική πίεσης;

Η αμερικανική στρατηγική φαίνεται να βασίζεται στο δόγμα:

«Πίεση για να υπάρξει συμφωνία»

Ωστόσο, προκύπτουν τρία κρίσιμα ερωτήματα:

1. Είναι ρεαλιστικοί οι όροι;

Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ αγγίζουν τον πυρήνα της ιρανικής κυριαρχίας, γεγονός που καθιστά μια πλήρη συμφωνία εξαιρετικά δύσκολη.

2. Μπορεί να υπάρξει εμπιστοσύνη;

Η ιρανική πλευρά επικαλείται προηγούμενες αιφνίδιες στρατιωτικές κινήσεις των ΗΠΑ ως λόγο επιφυλακτικότητας.

3. Ποιος ελέγχει την κλιμάκωση;

Οι αντιφατικές δηλώσεις Τραμπ –ανάμεσα σε αποκλιμάκωση και απειλές– δημιουργούν στρατηγική ασάφεια που μπορεί να λειτουργήσει είτε ως εργαλείο πίεσης είτε ως παράγοντας αποσταθεροποίησης.

Η κατάσταση βρίσκεται σε ένα κρίσιμο μεταίχμιο:

• Οι ΗΠΑ προετοιμάζουν διαπραγματεύσεις
• Το Ιράν δεν απορρίπτει τον διάλογο
• Η στρατιωτική ένταση παραμένει υψηλή

Η επόμενη φάση θα κριθεί από το αν η πίεση θα οδηγήσει σε συμφωνία ή σε νέα, ευρύτερη σύγκρουση.

Πηγή: pagenews.gr