Η κυβέρνηση διαλέγει οικονομική άμυνα με υψηλό πολιτικό κόστος

Η αντιπολίτευση πιέζει για άμεση μείωση φόρων στα καύσιμα, αλλά η κυβέρνηση επιμένει ότι η δική της λύση είναι πιο στοχευμένη και λιγότερο επικίνδυνη μακροπρόθεσμα.

Η κυβέρνηση έλαβε σαφή απόφαση για τον τρόπο αντιμετώπισης των επιπτώσεων από τον πόλεμο στο Ιράν: επέλεξε τον πιο συντηρητικό δρόμο δημοσιονομικά και, ταυτόχρονα, τον πιο επικίνδυνο πολιτικά. Τα μέτρα που ανακοίνωσε είναι ουσιαστικά επιδοματικά, με εισοδηματικά κριτήρια, περιορισμένη κάλυψη και μόλις δίμηνη ισχύ. Αυτή η δομή οδηγεί σε τρία βασικά συμπεράσματα.

Πρώτον, η κυβέρνηση ανησυχεί ήδη έντονα για την πορεία της οικονομίας με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα. Δεύτερον, φοβάται ότι η κρίση μπορεί να βαθύνει και να διαρκέσει πολύ περισσότερο. Τρίτον, στο παρόν στάδιο φαίνεται διατεθειμένη να αγνοήσει –ή τουλάχιστον να υποβαθμίσει– το πολιτικό κόστος της επιλογής της.

Ο πολίτης θέλει άμεση ανακούφιση στην τσέπη

Είναι προφανές ότι ο μέσος πολίτης θα προτιμούσε να δει το όφελος άμεσα και καθαρά στην τσέπη του. Γι’ αυτό η πρόταση της αντιπολίτευσης για προσωρινή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) ή του ΦΠΑ στα καύσιμα βρίσκει μεγάλη απήχηση. Είναι μια λύση απλή, εύκολα κατανοητή και με άμεσο αποτέλεσμα.

Το επιχείρημα του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη ότι «με τη δική μας λύση το όφελος είναι μεγαλύτερο από ό,τι θα ήταν με τη μείωση φόρων» μπορεί να είναι θεωρητικά σωστό, αλλά δεν περνάει εύκολα στον κόσμο. Ο πολίτης, ιδίως όταν η βενζίνη και το πετρέλαιο ακριβαίνουν, θέλει κάτι χειροπιαστό και άμεσο, όχι συγκριτικούς πίνακες.

Πέρα από τα δημοσιονομικά, η κυβέρνηση κοιτάζει και την εξωτερική θέση της χώρας

Στον δημόσιο λόγο της η κυβέρνηση εστιάζει κυρίως στο δημοσιονομικό κόστος. Στην πραγματικότητα όμως ανησυχεί εξίσου – αν όχι περισσότερο – για την εξωτερική οικονομική θέση της χώρας.

Η Ελλάδα παραμένει καθαρός οφειλέτης έναντι του εξωτερικού, με αρνητική καθαρή επενδυτική θέση της τάξης των 330-340 δισ. ευρώ μετά την πανδημία. Το 2025 η αρνητική αυτή θέση έφτασε τα 338 δισ. ευρώ. Το συνολικό ακαθάριστο εξωτερικό χρέος διαμορφώνεται στα 584 δισ. ευρώ, ενώ το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης που πρέπει να εξυπηρετείται ανέρχεται σε 285 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών παρέμεινε υψηλό: 7,3% του ΑΕΠ το 2024 και 5,8% το 2025. Χωρίς τη σφιχτή δημοσιονομική πολιτική, χωρίς το μαξιλάρι των περίπου 35 δισ. ευρώ και χωρίς τη διαχείριση του εξωτερικού χρέους (συμπεριλαμβανομένων των προπληρωμών ακριβών δανείων), η κατάσταση θα ήταν πολύ πιο ανησυχητική και θα είχε ήδη προκαλέσει σήματα κινδύνου από το ΔΝΤ και τις αγορές.

Γιατί η κυβέρνηση πληρώνει το πολιτικό κόστος

Η επιλογή της κυβέρνησης δείχνει ότι είναι διατεθειμένη να πληρώσει σήμερα το πολιτικό κόστος των μέτρων προκειμένου να προφυλάξει τη χώρα από μια πολύ πιο επικίνδυνη περιπέτεια αν ο πόλεμος στο Ιράν συνεχιστεί ή κλιμακωθεί. Λαμβάνοντας υπόψη την απόλυτη αβεβαιότητα που δημιουργεί η στάση του Ντόναλντ Τραμπ, την εμμονή του ιρανικού καθεστώτος και την αδυναμία της Ευρώπης να παρέμβει αποτελεσματικά, η εξαιρετικά συντηρητική στάση της κυβέρνησης φαίνεται όχι μόνο εξηγήσιμη, αλλά και δικαιολογημένη από εθνική σκοπιά.

Οι αντιδράσεις που έρχονται

Θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να παρακολουθήσουμε τις επόμενες δημοσκοπήσεις, αλλά και τις τοποθετήσεις συγκεκριμένων πολιτικών προσωπικοτήτων. Ο Αντώνης Σαμαράς θα βρεθεί μπροστά σε δίλημμα, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας αναμένεται να κινηθεί με την γνωστή του έφεση στην υπερβολή. Ο Νίκος Ανδρουλάκης θα εκμεταλλευτεί το θέμα και για κομματικούς λόγους, ενόψει συνεδρίου.

Σύσσωμη η αντιπολίτευση αναμένεται να επιτεθεί στην κυβέρνηση, συνδέοντας το θέμα με παλαιότερα αδικήματα (υποκλοπές, ΟΠΕΚΕΠΕ, Τέμπη). Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να προβάλει την εικόνα μιας διαχείρισης που σκέφτεται εθνικά και γνωρίζει πώς να διαχειρίζεται κρίσεις.

Η ουσία είναι απλή: από τη μία η εικόνα της αντιπολίτευσης και από την άλλη μια κυβέρνηση που επιλέγει να προστατεύσει τα δημοσιονομικά και την εξωτερική θέση της χώρας, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει υψηλό πολιτικό κόστος στο εσωτερικό. Όταν η τσέπη πονάει, η πολιτική ωριμότητα περνάει συχνά σε δεύτερη μοίρα. Το πώς θα αντιδράσει η κοινωνία θα δείξει τελικά και το βαθμό ωριμότητας που διαθέτει.

Πηγή: Pagenews.gr