Ο Πόλεμος στη Μέση Ανατολή Προκαλεί Σοκ στην Παγκόσμια Οικονομία

Ο πόλεμος στο Ιράν, που ξεκίνησε με τους βομβαρδισμούς της Τεχεράνης στις 28 Φεβρουαρίου, έχει ήδη προκαλέσει σοβαρό σοκ στην παγκόσμια οικονομία. Τα σοκ στην προσφορά ενέργειας και πρώτων υλών εξαπλώνονται με ταχύτητα σε όλους τους κλάδους, εντείνοντας τους φόβους για νέο κύμα πληθωρισμού. Σε αντίθεση με τις δασμολογικές πολιτικές που χρειάζονται μήνες για να επηρεάσουν τις αγορές, η εκτίναξη των τιμών πετρελαίου, φυσικού αερίου, αλουμινίου, λιπασμάτων και χημικών έγινε άμεσα αισθητή σε εργοστάσια, αγρότες και μεταφορικές εταιρείες σε όλο τον κόσμο.

Σύμφωνα με αναλύσεις, η σχεδόν ολοκληρωτική διακοπή των ενεργειακών ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ – που μεταφέρουν περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου – δημιουργεί διαταραχές που δύσκολα θα αναστραφούν γρήγορα, ακόμα και αν υπάρξει εκεχειρία. Το Bloomberg επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις φτάνουν πλέον σε κλάδους που φαινομενικά ήταν προστατευμένοι ή γεωγραφικά απομακρυσμένοι από τη σύγκρουση.

Άμεσες Επιπτώσεις σε Καθημερινή Οικονομία και Κλάδους

Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές σε πολλές χώρες. Στην Ινδία, στην Μπενγκαλούρου, οι παραγωγοί της ταινίας «Toxic: A Fairy Tale for Grown-ups» με προϋπολογισμό 65 εκατομμυρίων δολαρίων ανέβαλαν την πρεμιέρα από τον Μάρτιο στον Ιούνιο, φοβούμενοι απώλεια του κοινού από τον Κόλπο – μια κρίσιμη αγορά για τον ινδικό κινηματογράφο. Για πρώτη φορά από το 2020, η περίοδος του Eid πέρασε χωρίς μεγάλη κινηματογραφική κυκλοφορία.

Στην Ιταλία, στην Καλαβρία, οι αγρότες βλέπουν τα περιθώρια κέρδους τους να συρρικνώνονται λόγω της αύξησης στο κόστος πετρελαίου, λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων, σε συνδυασμό με τους δασμούς. Στο Πακιστάν, για εξοικονόμηση καυσίμων, οι φίλαθλοι του κορυφαίου πρωταθλήματος κρίκετ κλήθηκαν να παρακολουθούν τους αγώνες από το σπίτι.

Στις ΗΠΑ, το όφελος από τις επιστροφές φόρου εξανεμίζεται καθώς οι καταναλωτές πληρώνουν ακριβότερα καύσιμα. Στη Βρετανία, ο κλάδος της εστίασης – ήδη τραυματισμένος από την ενεργειακή κρίση του 2022 – αντιμετωπίζει επανάληψη του ίδιου σεναρίου. Ο Σάξον Μόουσλι της RSM UK δήλωσε ότι «η ενεργειακή κρίση του 2022 μάς έδειξε πόσο γρήγορα μπορεί να καταρρεύσει η εμπιστοσύνη των καταναλωτών και πόσο αργά ανακάμπτει». Αν η κατάσταση συνεχιστεί, το κόστος σε τρόφιμα, μεταφορές και ενέργεια θα αυξηθεί περαιτέρω, πλήττοντας τη ζήτηση.

Επιδείνωση Οικονομικών Δεικτών

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν την επιβάρυνση. Οι δείκτες PMI της S&P Global για τον Μάρτιο κατέγραψαν αισθητή επιδείνωση: η ευρωζώνη υποχώρησε περισσότερο από τις προβλέψεις, η Αυστραλία μπήκε σε φάση συρρίκνωσης και η Ινδία κατέγραψε τη χαμηλότερη βιομηχανική δραστηριότητα από το 2021. Στη Βρετανία, οι πληθωριστικές πιέσεις έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών δεκαετιών.

Οι κυβερνήσεις έχουν περιορισμένα περιθώρια αντίδρασης. Οι επιδοτήσεις καυσίμων απειλούν τη δημοσιονομική ισορροπία, ιδίως στις αναδυόμενες οικονομίες, ενώ η αύξηση των επιτοκίων θα επιβαρύνει διπλά τα νοικοκυριά. Στην Αυστραλία, τα νοικοκυριά θα πληρώνουν περίπου 100 δολάρια Αυστραλίας επιπλέον τον μήνα για στεγαστικά δάνεια. Η Τράπεζα της Αγγλίας δήλωσε ότι είναι έτοιμη να δράσει, ενώ οι αγορές προεξοφλούν αυξήσεις επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Στις ΗΠΑ, τα στοιχήματα για μείωση επιτοκίων έχουν περιοριστεί σημαντικά.

Κίνδυνοι για Περαιτέρω Επιδείνωση

Αν η σύγκρουση συνεχιστεί, το πετρέλαιο μπορεί να φτάσει τα 110 δολάρια το βαρέλι, πλήττοντας την ανάπτυξη και αυξάνοντας τον πληθωρισμό σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Σε ακραίο σενάριο τριών μηνών, οι τιμές θα μπορούσαν να αγγίξουν ακόμα και τα 170 δολάρια. Στην Ινδία, που εισάγει το 90% του πετρελαίου της και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα Στενά του Ορμούζ, οι ελλείψεις καυσίμων επηρεάζουν από τη βιομηχανία μέχρι τις τελετές αποτέφρωσης.

Οι επιχειρήσεις προειδοποιούν για ευρύτερες διαταραχές. Ο επικεφαλής της Oshkosh, Τζον Φάιφερ, τόνισε ότι το 25% του παγκόσμιου αλουμινίου περνά από τα Στενά του Ορμούζ, προειδοποιώντας για σοβαρές επιπτώσεις. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου προειδοποιεί ότι η αύξηση 1,9% στο παγκόσμιο εμπόριο αγαθών κινδυνεύει, ενώ οι υπηρεσίες όπως οι αερομεταφορές θα επηρεαστούν επίσης.

Ο Πρόεδρος Τραμπ ανέβαλε για πέντε ημέρες το τελεσίγραφο προς το Ιράν για το άνοιγμα των Στενών, προκαλώντας προσωρινή πτώση στις τιμές πετρελαίου και ανάκαμψη στις αγορές. Ωστόσο, η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή και οι οικονομικές πιέσεις συνεχίζουν να συσσωρεύονται.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν είναι πλέον μόνο γεωπολιτικό ζήτημα. Έχει εξελιχθεί σε παγκόσμιο οικονομικό σοκ που πλήττει ταυτόχρονα την προσφορά, τη ζήτηση και την εμπιστοσύνη. Οι κεντρικές τράπεζες και οι κυβερνήσεις καλούνται να διαχειριστούν ένα δύσκολο ισοζύγιο: να περιορίσουν τον πληθωρισμό χωρίς να πνίξουν την ανάπτυξη. Η διάρκεια της σύγκρουσης θα καθορίσει το μέγεθος του τελικού λογαριασμού για την παγκόσμια οικονομία.

Πηγή: Pagenews.gr