Δυσπιστία στην κυβέρνηση ή δοκιμή ισχύος; Το ΠΑΣΟΚ μπροστά στο ρίσκο

Σκληρή γραμμή ή στρατηγική ωρίμανση; Το ΠΑΣΟΚ σε νέο ρόλο  

Το σκηνικό που διαμορφώνεται μετά το συνέδριο δείχνει ένα ΠΑΣΟΚ πιο συμπαγές, πιο φιλόδοξο και –κυρίως– πιο αποφασισμένο να αναβαθμίσει τον ρόλο του στο πολιτικό σύστημα. Η υπόθεση των υποκλοπών λειτουργεί ως βασικός καταλύτης, όχι μόνο για την άσκηση αντιπολίτευσης, αλλά και για την επανατοποθέτηση του κόμματος ως θεσμικού «παίκτη» με αξιώσεις εξουσίας.

Στη Χαριλάου Τρικούπη γνωρίζουν καλά ότι η συγκυρία δεν είναι ανεξάντλητη. Και γι’ αυτό επιχειρούν να την αξιοποιήσουν στο έπακρο.

Δημοσκοπήσεις: μικρή άνοδος, μεγάλη ανάγνωση

Η άνοδος στο 12,2% μπορεί να μην προκαλεί πολιτικό σεισμό, αλλά στο εσωτερικό του κόμματος διαβάζεται αλλιώς. Ως ένδειξη επιστροφής σε τροχιά επιρροής.

Το επιτελείο του Νίκος Ανδρουλάκης εστιάζει περισσότερο σε ένα ποιοτικό στοιχείο: τη διευρυνόμενη κοινωνική δυσφορία και την αυξανόμενη αποδοχή του αιτήματος για πολιτική αλλαγή.

«Δεν είναι μόνο τα ποσοστά, είναι το κλίμα που αλλάζει», σημειώνουν στελέχη με γνώση των μετρήσεων.

Ο ίδιος ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ανεβάζει τον πήχη, επιχειρώντας να μετατρέψει τη συγκυρία σε αφήγημα πολιτικής εναλλακτικής: «Η κοινωνία θα κληθεί να επιλέξει ανάμεσα στη φθορά και σε μια νέα προοπτική με καθαρό πρόγραμμα».

Υποκλοπές: από σκάνδαλο σε στρατηγική

Η υπόθεση των παρακολουθήσεων δεν αντιμετωπίζεται ως ένα ακόμη επεισόδιο πολιτικής αντιπαράθεσης. Αντιθέτως, έχει μετατραπεί σε βασικό άξονα στρατηγικής.

Στο αφήγημα της Χαριλάου Τρικούπη, το ζήτημα δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση του Κυριάκος Μητσοτάκης, αλλά την ίδια τη λειτουργία του κράτους δικαίου.

«Είναι θέμα θεσμών, όχι συγκυρίας», επιμένουν.

Και κάπου εδώ έρχεται το πιο βαρύ πολιτικό εργαλείο: η πρόταση δυσπιστίας.

Αν και δεν έχει ενεργοποιηθεί, παραμένει στο τραπέζι – όχι μόνο ως ενδεχόμενο, αλλά ως μοχλός πίεσης. Στο παρασκήνιο, η συζήτηση είναι έντονη:

• Πότε είναι η κατάλληλη στιγμή;
• Υπάρχει επαρκής πολιτική δυναμική;
• Και κυρίως: θα είναι κίνηση ουσίας ή συμβολισμού;

Η απάντηση δεν είναι ακόμη ξεκάθαρη.

Το παραπολιτικό «υπόγειο»: πίεση και προς… όλες τις κατευθύνσεις

Πέρα από τη δημόσια ρητορική, υπάρχει και μια λιγότερο ορατή διάσταση.

Η επιμονή στις υποκλοπές δεν στρέφεται αποκλειστικά προς την κυβέρνηση. Στοχεύει και στη διαμόρφωση νέων ισορροπιών στον χώρο της αντιπολίτευσης.

Στελέχη εκτιμούν ότι το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να καλύψει το κενό αξιοπιστίας που –κατά την άποψή τους– αντιμετωπίζει ο ΣΥΡΙΖΑ.

Με απλά λόγια: να εμφανιστεί ως ο «θεσμικός αντίπαλος» της κυβέρνησης, σε αντίθεση με μια πιο καταγγελτική και λιγότερο πειστική αντιπολίτευση.

Εσωκομματικές ισορροπίες: κυριαρχία με αστερίσκους

Η νέα Κεντρική Επιτροπή επιβεβαίωσε την κυριαρχία του Νίκος Ανδρουλάκης. Η πλειοψηφία των μελών κινείται στη σφαίρα επιρροής του, δίνοντάς του καθαρό προβάδισμα στις αποφάσεις.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι μονολιθική.

Ο Μανώλης Χριστοδουλάκης ενισχύεται, αποκτώντας διακριτό πολιτικό αποτύπωμα, ενώ οι ομάδες των Παύλος Γερουλάνος και Μιχάλης Κατρίνης συγκροτούν έναν οργανωμένο πόλο.

Το αποτέλεσμα είναι ένα εσωκομματικό τοπίο που απαιτεί διαρκείς ισορροπίες.

«Η ενότητα υπάρχει, αλλά δεν είναι αυτονόητη», παραδέχονται έμπειρα στελέχη.

Το μεγάλο δίλημμα: αντιπολίτευση ή κυβερνησιμότητα;

Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο στρατηγικό σταυροδρόμι.

Από τη μία πλευρά, η σκληρή γραμμή απέναντι στην κυβέρνηση μπορεί να ενισχύσει την πολιτική του δυναμική. Από την άλλη, η υπερβολική έμφαση στη σύγκρουση ενέχει τον κίνδυνο να περιορίσει την απήχησή του στο κέντρο.

Έτσι, το κόμμα επιχειρεί να κινηθεί σε δύο παράλληλες τροχιές:

• ανάδειξη θεσμικών ζητημάτων υψηλής έντασης
• παρουσίαση ολοκληρωμένης προγραμματικής πρότασης για οικονομία και κοινωνία

Μια ισορροπία δύσκολη – αλλά αναγκαία.

Η επόμενη μέρα: όλα ανοιχτά

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το επόμενο διάστημα θα είναι πυκνό πολιτικά.

Η πρόταση δυσπιστίας παραμένει ως επιλογή. Η σύγκρουση με την κυβέρνηση αναμένεται να ενταθεί. Και το ΠΑΣΟΚ θα συνεχίσει να δοκιμάζει τα όριά του.

Το πραγματικό ερώτημα, ωστόσο, παραμένει:

Είναι αυτή η αρχή μιας σταθερής ανόδου ή μια συγκυριακή πολιτική ανάσα;

Η απάντηση δεν θα δοθεί στις δημοσκοπήσεις, αλλά στην κάλπη.

Και μέχρι τότε, το παιχνίδι –εντός και εκτός σκηνής– θα παίζεται σε πολλαπλά επίπεδα.