Προβλέψεις σοκ από τον Πολ Κρούγκμαν: Το Brent μπορεί να φτάσει ακόμα και τα 372 δολάρια το βαρέλι

Ο Πολ Κρούγκμαν, Νομπελίστας οικονομολόγος, προειδοποιεί με δραματικό τρόπο για τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου. Σε ανάλυσή του, εκτιμά ότι η διακοπή της ροής πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να οδηγήσει το Brent σε τιμές-σοκ, ακόμα και στα 372 δολάρια το βαρέλι, με απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία.

Η κρίσιμη σημασία των Στενών του Ορμούζ

Σε κανονικές συνθήκες, περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Αυτή η ροή έχει διακοπεί σχεδόν πλήρως μετά την έναρξη του πολέμου, με εξαίρεση μικρές ποσότητες ιρανικού πετρελαίου και ελάχιστα πλοία που επιτρέπουν οι Ιρανοί να περάσουν.

Μέχρι στιγμής η άνοδος των τιμών είναι κυρίως κερδοσκοπική, καθώς βασίζεται στην προσδοκία μελλοντικών ελλείψεων. Στην πραγματικότητα, οι παραδόσεις δεν έχουν ακόμα μειωθεί σημαντικά, επειδή το πετρέλαιο που ήταν ήδη εν πλω χρειάζεται 4-6 εβδομάδες για να φτάσει στους προορισμούς του.

Ωστόσο, αυτή η «περίοδος χάριτος» τελειώνει. Οι παραδόσεις προς την Ασία σταματούν αυτή την εβδομάδα, ενώ προς την Ευρώπη την επόμενη. Από εκεί και πέρα η κρίση γίνεται πραγματική έλλειψη, και οι τιμές θα πρέπει να ανέβουν σε όποιο επίπεδο χρειάζεται για να μειωθεί η ζήτηση και να ισορροπήσει με την περιορισμένη προσφορά.

Τα τρία σενάρια του Κρούγκμαν

Ο Κρούγκμαν παρουσιάζει τρία βασικά σενάρια ανάλογα με το μέγεθος της διαταραχής στην προσφορά και την ελαστικότητα της ζήτησης:

1. Ήπιο σενάριο (μείωση προσφοράς κατά 8%)
   • Με μέτρια ελαστικότητα ζήτησης → 152 δολάρια το βαρέλι
   • Με χαμηλή ελαστικότητα → 233 δολάρια το βαρέλι
2. Μεσαίο σενάριο (μείωση προσφοράς κατά 12%)
3. Σοβαρό σενάριο (μείωση προσφοράς κατά 16%)
   • Σε συνδυασμό με πολύ χαμηλή ελαστικότητα ζήτησης (0,1) → 372 δολάρια το βαρέλι

Ο οικονομολόγος εξετάζει τρία επίπεδα ελαστικότητας ζήτησης: υψηλή (0,2), μεσαία (0,15) και χαμηλή (0,1). Όσο χαμηλότερη είναι η ελαστικότητα, τόσο μεγαλύτερη άνοδος τιμών απαιτείται για να μειωθεί η κατανάλωση.

Οι κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομία

Ο Κρούγκμαν τονίζει ότι αν το πετρέλαιο φτάσει τα 200 δολάρια ή περισσότερο, είναι εύκολο να φανταστεί κανείς μια πλήρη παγκόσμια οικονομική κρίση:

• Εκτίναξη του πληθωρισμού
• Πολύ πιθανή ύφεση
• Μεγάλη πίεση στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις

Οι ΗΠΑ αγοράζουν μικρές ποσότητες πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, αλλά θα επηρεαστούν έμμεσα από την παγκόσμια έλλειψη και την άνοδο των τιμών.

Γιατί η Ευρώπη κινδυνεύει περισσότερο

Η Ευρώπη εξαρτάται σε μεγαλύτερο βαθμό από το πετρέλαιο που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Επιπλέον, οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης αναμένεται να αυξήσουν τις δαπάνες για ενεργειακή ασφάλεια και στρατιωτική ετοιμότητα, δημιουργώντας ακόμα μεγαλύτερη προσφορά ομολόγων και πιέσεις στο κόστος δανεισμού.

Ο Κρούγκμαν σημειώνει ότι οι αγορές μπορεί να υποτιμούν τη δημοσιονομική αντίδραση των Ευρωπαίων πολιτικών, η οποία θα περιλαμβάνει μαζικές επιδοτήσεις και αυξημένο δανεισμό – όπως συνέβη και την περίοδο 2022-2024.

Το συμπέρασμα του Νομπελίστα

«Δεν γνωρίζουμε ακόμα πόσο πετρέλαιο θα καταφέρει να διαφύγει από τον Κόλπο, ούτε πόσο χαμηλή είναι η ελαστικότητα της ζήτησης», γράφει ο Κρούγκμαν. «Αλλά ακόμα και στο πιο ήπιο σενάριο, οι τιμές θα ανέβουν σημαντικά. Στο χειρότερο, μιλάμε για επίπεδα που μπορούν να πυροδοτήσουν παγκόσμια οικονομική κρίση».

Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές. Όταν η «περίοδος χάριτος» τελειώσει και το πετρέλαιο αρχίσει πραγματικά να λείπει από τις αγορές, οι τιμές θα μιλήσουν από μόνες τους – και σύμφωνα με τον Πολ Κρούγκμαν, μπορεί να μιλήσουν πολύ δυνατά.

Πηγή: Pagenews.gr