Δύο εβδομάδες ειρήνης: Πώς ο Χαμενεΐ και ο Τραμπ έφτασαν σε συμφωνία

Η ανατροπή στο παρασκήνιο: πώς ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν έφτασε σε συμφωνία με τον Τραμπ  

Σε αποκλειστικό ρεπορτάζ, το Axios αποκαλύπτει ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοντζνταμπά Χαμενεΐ, για πρώτη φορά από την έναρξη της κρίσης, έδωσε εντολή στους διαπραγματευτές του να κινηθούν προς μια συμφωνία, υπό την απειλή του τελεσιγράφου του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

“Χωρίς την έγκρισή του, δεν θα υπήρχε συμφωνία,” τόνισε πηγή με γνώση της διαδικασίας, ενώ η Κίνα φέρεται να συμβούλευσε το Ιράν να βρει μια διέξοδο. Οι διαπραγματεύσεις περιλάμβαναν έντονες αλλαγές και παρασκηνιακές συνομιλίες μέσω Πακιστάν, Αιγύπτου και Τουρκίας, με τον Σαρίφ να παίζει κομβικό ρόλο στη μεταφορά προσχεδίων ανάμεσα στις πλευρές.

Σύμφωνα με πηγές, η εκεχειρία δύο εβδομάδων προέκυψε από τα βήματα αυτά:

• Ιράν: Δέσμευση για ασφαλή διέλευση πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ υπό συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις.
• ΗΠΑ: Αναστολή στρατιωτικών επιχειρήσεων και διατήρηση πίεσης για παραίτηση από το πυρηνικό και βαλλιστικό πρόγραμμα.
• Ισραήλ: Συμμόρφωση με την εκεχειρία, με προϋπόθεση τη διασφάλιση των συμφερόντων του στην περιοχή.

Η διαδικασία χαρακτηρίστηκε από “χαοτική” εναλλαγή εγγράφων και επικοινωνιών, με τον Τραμπ να απειλεί δημοσίως ότι μια ολόκληρη πολιτεία θα εξαφανιζόταν, ενώ ταυτόχρονα τα παρασκήνια προωθούσαν την αποκλιμάκωση.

Σε μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές της συνεχιζόμενης κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν συμφώνησαν σε μια εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων, με βασική προϋπόθεση το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ για ασφαλή ναυσιπλοΐα — από όπου διέρχεται περίπου το 20 % του παγκόσμιου πετρελαίου.

Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε λίγες ώρες πριν από τη χρονική προθεσμία που είχε θέσει ο Τραμπ για πιθανή στρατιωτική επίθεση κατά ιρανικών υποδομών, αποτελεί ένα προσωρινό «πάγωμα» των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Κύρια σημεία της συμφωνίας

• Δύο εβδομάδες κατάπαυση πυρός, με αναστολή των αμερικανικών επιθέσεων, εάν το Ιράν ανοίξει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ.
• Ασφαλείς διελεύσεις πλοίων μέσω των Στενών, υπό τον συντονισμό των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων.
• Χρήση των ήδη ανταλλαγμένων προτάσεων — 15 σημεία από τις ΗΠΑ και 10 σημεία από το Ιράν — ως βάση για πιθανές επόμενες φάσεις συνομιλιών.

Δηλώσεις και αντιδράσεις

Ντόναλντ Τραμπ (Πρόεδρος ΗΠΑ):“…συμφωνώ να αναστείλω τις επιθέσεις για δύο εβδομάδες — υπό την προϋπόθεση του πλήρους, άμεσου και ασφαλούς ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ.” 

Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί:“…εάν οι επιθέσεις εναντίον του Ιράν σταματήσουν, οι Ένοπλες Δυνάμεις μας θα παύσουν τις αμυντικές τους επιχειρήσεις, και για δύο εβδομάδες θα διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση.”

Διεθνής αντίδραση: Κράτη όπως η Αυστραλία, η Ιαπωνία και η Νέα Ζηλανδία εξέφρασαν προσεκτική υποστήριξη στην εκεχειρία, βλέποντας την ως πιθανότητα αποκλιμάκωσης, αν και υπογραμμίζουν την ανάγκη για μια πιο μόνιμη λύση.

Αναλυτικό υπόβαθρο

Οι συγκρούσεις μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν τις προηγούμενες εβδομάδες είχαν αυξήσει τον κίνδυνο ευρύτερης πολεμικής σύρραξης, με απειλές και επιθέσεις να εντείνουν την ένταση. Η μεσολάβηση του Πακιστάν, υπό τον πρωθυπουργό Σαρίφ, φαίνεται να ήταν καθοριστική στη διαμόρφωση της πρότασης εκεχειρίας, ενώ οι λεπτομέρειες παραμένουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Τι μένει να παρακολουθήσουμε

Η εφαρμογή της συμφωνίας στα Στενά του Ορμούζ και η σταθερότητα της δέσμευσης από το Ισραήλ, καθώς και η έκβαση των συνομιλιών στην Ισλαμαμπάντ, υπό την ηγεσία του αντιπροέδρου Βανς, θα καθορίσουν αν η εκεχειρία εξελιχθεί σε μόνιμη αποκλιμάκωση ή αν η κρίση θα αναζωπυρωθεί.

Πηγή: pagenews.gr