Η ένταση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους στο NATO εισέρχεται σε επικίνδυνη φάση. Ο πρόεδρος Τραμπ μπορεί να μην έχει τη θεσμική δυνατότητα να αποχωρήσει μονομερώς από τη Συμμαχία — αλλά, όπως προειδοποιούν ειδικοί, μπορεί να την αποδυναμώσει βαθιά εκ των έσω.
Μετά από νομοθεσία του 2023, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν μπορεί να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ χωρίς έγκριση του Κογκρέσου.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η Συμμαχία είναι ασφαλής.
Σύμφωνα με αναλύσεις:
«Ακόμη και αν οι ΗΠΑ παραμείνουν, η αξιοπιστία τους αμφισβητείται»
Το πρόβλημα μετατοπίζεται από το νομικό στο πολιτικό επίπεδο: εμπιστοσύνη, συνοχή και στρατηγική κατεύθυνση.
Η ρήξη: Ο πόλεμος με το Ιράν διχάζει τη Συμμαχία
Η βασική αιτία της κρίσης είναι η άρνηση πολλών ευρωπαϊκών κρατών να στηρίξουν την αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν.
Ο Τραμπ αντέδρασε επιθετικά:
- χαρακτήρισε το ΝΑΤΟ «paper tiger»
- κατηγόρησε συμμάχους για «δειλία»
- εξέφρασε απογοήτευση για τη μη συμμετοχή τους
Η σύγκρουση αυτή πλήττει την καρδιά της Συμμαχίας: την αρχή της συλλογικής άμυνας (Άρθρο 5).
Πώς μπορεί να «πληγώσει» το ΝΑΤΟ χωρίς να αποχωρήσει
Αναλυτές επισημαίνουν ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι υπονόμευσης:
Μείωση στρατιωτικής παρουσίας
Σχέδια εξετάζουν:
- αποχώρηση στρατευμάτων από «μη συνεργάσιμες» χώρες
- πιθανό κλείσιμο βάσεων στην Ευρώπη
Μπλοκάρισμα αποφάσεων
Το ΝΑΤΟ λειτουργεί με συναίνεση. Οι ΗΠΑ μπορούν:
- να καθυστερούν αποφάσεις
- να εμποδίζουν κοινές πρωτοβουλίες
Υπονόμευση εμπιστοσύνης
Το πιο κρίσιμο:
Αμφιβολίες για το αν οι ΗΠΑ θα τηρήσουν το Άρθρο 5
Αυτό, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους, μπορεί να έχει μακροχρόνιες συνέπειες για τη συνοχή της Συμμαχίας.
Ευρώπη σε κατάσταση «στρατηγικής αφύπνισης»
Οι ευρωπαϊκές χώρες ήδη προσαρμόζονται:
- αυξάνουν αμυντικές δαπάνες
- εξετάζουν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία
- μειώνουν την εξάρτηση από τις ΗΠΑ
Η κρίση επιταχύνει μια ιστορική μετατόπιση: από την αμερικανική ηγεμονία σε μια πιο πολυκεντρική ασφάλεια.
Γεωπολιτική ανάλυση: Το πραγματικό ρίσκο
Το ζήτημα δεν είναι αν το ΝΑΤΟ θα διαλυθεί άμεσα.
Το πραγματικό ερώτημα είναι: Μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά χωρίς εμπιστοσύνη;
Τρία πιθανά σενάρια:
1. “Ψυχρό ΝΑΤΟ” Τυπική ύπαρξη, αλλά με περιορισμένη συνεργασία
2. Ευρωπαϊκή αυτονόμηση Η Ευρώπη χτίζει δική της αμυντική δομή
3. Επαναπροσέγγιση μετά την κρίση Εξαρτάται από πολιτικές αλλαγές στις ΗΠΑ
Ο Τραμπ δεν χρειάζεται να εγκαταλείψει το NATO για να το αλλάξει ριζικά.
Αρκεί να αλλάξει τη συμπεριφορά των ΗΠΑ μέσα σε αυτό.
Και αυτό ήδη συμβαίνει.
Η Συμμαχία που οικοδομήθηκε το 1949 πάνω στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη όχι με έναν εξωτερικό εχθρό — αλλά με μια εσωτερική αμφιβολία:
Μπορεί ακόμα να βασιστεί στον πιο ισχυρό της σύμμαχο ;
Πηγή: pagenews.gr