Γιατί ο θαλάσσιος πάγος της Ανταρκτικής κατέρρευσε ξαφνικά το 2015 μετά από δεκαετίες ανάπτυξης

Ο θαλάσσιος πάγος της Ανταρκτικής, που για δεκαετίες παρουσίαζε σταδιακή αύξηση, κατέρρευσε απότομα στα τέλη του 2015 και έκτοτε παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις από έτος σε έτος. Μια νέα επιστημονική μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ και δημοσιευμένη στο Nature Climate Change, αποκαλύπτει τις αιτίες αυτής της δραματικής μεταστροφής.

Το προστατευτικό στρώμα που «έσπασε»

Ο θαλάσσιος πάγος λειτουργεί ως ασπίδα: αντανακλά το ηλιακό φως και περιορίζει την ανταλλαγή θερμότητας μεταξύ του ωκεανού και της ατμόσφαιρας, βοηθώντας στη ρύθμιση του καιρού και του κλίματος. Κάτω από τον πάγο υπήρχε ένα προστατευτικό στρώμα κρύου νερού (Winter Water), το οποίο εμπόδιζε το θερμότερο, βαθύτερο νερό να ανέβει και να λιώσει τον πάγο από κάτω.

«Υπήρχε ένα προστατευτικό στρώμα κρύου νερού κάτω από τον θαλάσσιο πάγο που εμπόδιζε την άνοδο των θερμότερων βαθέων υδάτων», εξηγεί ο Theo Spira, πρώτος συγγραφέας της μελέτης και πρώην διδακτορικός φοιτητής ωκεανογραφίας στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ. «Αλλά κατά τη διάρκεια του χειμώνα του 2015, οι καταιγίδες στον Νότιο Ωκεανό ήταν ασυνήθιστα ισχυρές, μειώνοντας το φαινόμενο του προστατευτικού στρώματος και οδηγώντας σε συνεχή απώλεια πάγου».

Η ρόλος της στρωματοποίησης και της θέρμανσης

Η στρωματοποίηση των ωκεανών δημιουργείται όταν νερά με διαφορετική θερμοκρασία ή αλατότητα δεν αναμειγνύονται εύκολα. Το χειμερινό στρώμα νερού γίνεται πιο φρέσκο καθώς σχηματίζεται και λιώνει ο πάγος, ενισχύοντας αυτή την προστασία. Ωστόσο, η προοδευτική θέρμανση των βαθιών υδάτων είχε ήδη αρχίσει να λεπταίνει αυτό το στρώμα, μειώνοντας την ικανότητά του να προστατεύει τον πάγο.

Οι ισχυρές καταιγίδες του 2015 ανέμειξαν το θερμότερο βαθύ νερό με το κρύο επιφανειακό στρώμα, «έσπασαν» την προστασία και επέτρεψαν τη γρήγορη τήξη του πάγου με ρυθμούς ρεκόρ.

Πώς συλλέχθηκαν τα δεδομένα

Λόγω της απομακρυσμένης και δύσκολης πρόσβασης στον Νότιο Ωκεανό, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν:

• Αυτόνομα θαλάσσια ρομπότ για καταγραφή θερμοκρασίας και αλατότητας
• Φώκιες ελέφαντες εξοπλισμένες με αισθητήρες, οι οποίες κατά τις καταδύσεις τους σε βάθος εκατοντάδων μέτρων παρείχαν πολύτιμα δεδομένα

Σημασία για τα κλιματικά μοντέλα

Η μελέτη εντοπίζει διεργασίες που μέχρι σήμερα ήταν υποεκπροσωπημένες ή απουσίαζαν από τα κλιματικά μοντέλα. Η κατανόηση του ρόλου του Winter Water ως «φύλακα» της ανταλλαγής θερμότητας είναι κρίσιμη για πιο ακριβείς προβλέψεις σχετικά με το μέλλον του θαλάσσιου πάγου της Ανταρκτικής και τις επιπτώσεις του στο παγκόσμιο κλίμα.

Πηγή: Pagenews.gr