Κόφτης στα likes ή πολιτικό reboot; Η “μάχη” για τα παιδιά και τα social που δεν είναι μόνο ηθική

Η πρόσφατη συνέντευξη του πρωθυπουργού επανέφερε στο προσκήνιο ένα από τα πιο φορτισμένα ζητήματα της ψηφιακής εποχής: την ανεξέλεγκτη έκθεση των ανηλίκων στα social media και το κατά πόσο το κράτος πρέπει να παρέμβει δραστικά, ακόμη και με μορφές ηλικιακού “φραγμού”.

Με φράσεις που ήδη συζητούνται έντονα στα κοινωνικά δίκτυα και στα οικογενειακά τραπέζια, η κυβερνητική γραμμή κινήθηκε σε τρεις άξονες: προστασία, ρύθμιση και κοινωνική συμμαχία με τους γονείς.

«Οι γονείς είναι απελπισμένοι… δεν μπορούν να πάρουν το κινητό από το παιδί»

σημείωσε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας μια καθημερινότητα που πολλοί αναγνωρίζουν, άλλοι όμως θεωρούν υπερβολικά δραματοποιημένη.

Το κράτος ως “ψηφιακός ρυθμιστής” της παιδικής ηλικίας

Η πρόταση για απαγόρευση πρόσβασης κάτω των 15 ετών σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης συνοδεύεται από δύο βασικά εργαλεία:

• θεσμικό πλαίσιο που θα δίνει στους γονείς “νομιμοποιημένη απαγόρευση”,
• και τεχνολογικό μηχανισμό επιβεβαίωσης ηλικίας μέσω ψηφιακής ταυτότητας και εφαρμογών τύπου “wallet”.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει το μέτρο όχι ως περιορισμό ελευθερίας, αλλά ως μεταφορά ενός ήδη γνωστού μοντέλου (όπως το αλκοόλ και το κάπνισμα) στο ψηφιακό περιβάλλον.

Ωστόσο, πίσω από τη ρητορική προστασίας, αρκετοί αναλυτές βλέπουν και κάτι άλλο: μια προσπάθεια επανατοποθέτησης του κράτους ως “ρυθμιστή της καθημερινότητας” σε μια εποχή όπου οι πλατφόρμες έχουν ήδη κερδίσει μεγάλο μέρος της κοινωνικής επιρροής.

Infinite scrolling, εθισμός και η νέα πολιτική γλώσσα

Η έννοια του “infinite scrolling” μπήκε για τα καλά στο πολιτικό λεξιλόγιο. Δεν είναι πλέον μόνο τεχνολογικός όρος, αλλά εργαλείο πολιτικής επιχειρηματολογίας.

Η κυβέρνηση περιγράφει έναν σχεδιασμό πλατφορμών που “κρατάει τον χρήστη κολλημένο”, με οικονομικό κίνητρο τη διαφήμιση και την παραμονή στην οθόνη.

Η αφήγηση αυτή δεν είναι καινούρια διεθνώς, όμως στην ελληνική πολιτική σκηνή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς συνδέεται με:

• ψυχική υγεία ανηλίκων
• πίεση οικογένειας
• σχολική απόδοση
• και κοινωνική αποσύνδεση

Από τα social στο gaming και τον τζόγο: το “επόμενο κεφάλαιο”

Ίσως το πιο πολιτικά ενδιαφέρον σημείο δεν ήταν η ίδια η απαγόρευση, αλλά η πρόβλεψη για το επόμενο βήμα:

«Το επόμενο κεφάλαιο θα είναι το gaming και ο διαδικτυακός τζόγος»

Μια φράση που λειτουργεί σχεδόν σαν προαναγγελία νέου ρυθμιστικού κύκλου, με σαφές κοινωνικό αλλά και πολιτικό αποτύπωμα.

Για ορισμένους, αυτό δείχνει μια στρατηγική σταδιακής επέκτασης της κρατικής παρέμβασης στο ψηφιακό οικοσύστημα. Για άλλους, αποτελεί αναγκαία προσαρμογή σε μια πραγματικότητα που ήδη έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο.

Ευρώπη, πλατφόρμες και το “στοίχημα” της εφαρμογής

Η ελληνική πρωτοβουλία δεν παρουσιάζεται ως απομονωμένη. Αντίθετα, συνδέεται με την ευρωπαϊκή συζήτηση για τον ρόλο των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών και το ρυθμιστικό πλαίσιο των ψηφιακών υπηρεσιών.

Η επίκληση της Ευρωπαϊκής Ένωσης λειτουργεί και πολιτικά: δίνει βάρος, αλλά ταυτόχρονα “μεταφέρει” μέρος της ευθύνης εκτός εθνικών συνόρων.

Σε παραπολιτικό επίπεδο, δεν περνά απαρατήρητο ότι τέτοιες πρωτοβουλίες τοποθετούν την κυβέρνηση σε ένα πεδίο “θεσμικής πρωτοπορίας” απέναντι σε μια γενιά ψηφοφόρων που ανησυχεί έντονα για τα παιδιά της.

Το πολιτικό υπόστρωμα: προστασία ή αφήγημα εποχής;

Πέρα από την ουσία του μέτρου, η συζήτηση έχει και ένα δεύτερο επίπεδο: το πολιτικό.

Η ανάδειξη θεμάτων όπως ο ψηφιακός εθισμός, η οικογένεια και η παιδική προστασία δεν είναι τυχαία σε μια περίοδο όπου:

• η καθημερινότητα των οικογενειών πιέζεται,
• η τεχνολογία δημιουργεί νέα κοινωνικά άγχη,
• και το κράτος αναζητά σύγχρονα πεδία παρέμβασης με υψηλή κοινωνική αποδοχή.

Το αφήγημα είναι καθαρό: από τη “διαχείριση κρίσεων” στη “διαχείριση της καθημερινής ζωής”.

Η συζήτηση για τα social media και τα παιδιά δεν είναι πλέον τεχνολογική. Είναι βαθιά πολιτική, κοινωνική και –αναπόφευκτα– παραπολιτική.

Γιατί πίσω από κάθε “κόφτη”, κάθε εφαρμογή και κάθε απαγόρευση, κρύβεται το ίδιο ερώτημα:πόσο μακριά μπορεί να φτάσει το κράτος όταν η οθόνη έχει ήδη μπει στο σπίτι πριν από αυτό; Πηγή: pagenews.gr