Scope: Αντέχουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες, πιο ισχυρές οι ελληνικές το 2026

Οι προοπτικές για το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα παραμένουν θετικές αλλά πιο σύνθετες για το 2026, σύμφωνα με τη Scope, η οποία καταγράφει ένα περιβάλλον όπου η ανθεκτικότητα της κερδοφορίας και η βελτιωμένη ποιότητα ενεργητικού συνεχίζουν να αποτελούν ισχυρά στηρίγματα, την ώρα που οι γεωπολιτικοί και μακροοικονομικοί κίνδυνοι αυξάνονται. Μέσα σε αυτό το τοπίο, οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζονται να διαθέτουν ακόμη ισχυρότερη δυναμική, καθώς εισέρχονται στη νέα χρονιά από θέση σαφούς ισχύος, έχοντας αφήσει πίσω τους τον πιο δύσκολο κύκλο εξυγίανσης.

Η εικόνα που διαμορφώθηκε το 2025 δείχνει ότι το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα έχει σε μεγάλο βαθμό ολοκληρώσει τη φάση της αποκατάστασης των ισολογισμών του. Ωστόσο, το νέο στάδιο δεν είναι απαλλαγμένο από προκλήσεις. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η εσωτερική εξυγίανση, αλλά η ικανότητα απορρόφησης εξωτερικών σοκ, σε ένα περιβάλλον όπου οι διεθνείς εντάσεις, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και οι αβεβαιότητες στην παγκόσμια οικονομία αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερο βάρος.

Ανθεκτικότητα στην Ευρώπη, υπεραπόδοση στην Ελλάδα

Η Scope διαπιστώνει ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες μπαίνουν στο 2026 με σταθερά θεμέλια, καθώς η κερδοφορία αντέχει και η ποιότητα ενεργητικού παραμένει βελτιωμένη. Ωστόσο, οι ελληνικές τράπεζες φαίνεται να κινούνται με ακόμη υψηλότερες ταχύτητες, ξεχωρίζοντας σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Η ισχυρή αύξηση των δανείων, η επιστροφή της στεγαστικής πίστης, η ενίσχυση των προμηθειών και η συνολική βελτίωση των ισολογισμών δημιουργούν τις προϋποθέσεις για περαιτέρω αύξηση της κερδοφορίας. Οι τράπεζες στην Ελλάδα εμφανίζουν πλέον την καλύτερη εικόνα που έχουν παρουσιάσει από την περίοδο της κρίσης χρέους και μετά, γεγονός που επιτρέπει στην αγορά να αντιμετωπίζει με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση το επόμενο στάδιο.

Παρά τη θετική αφετηρία, η αβεβαιότητα για το 2026 παραμένει ανοιχτή. Οι συνέπειες από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τις διεθνείς εμπορικές εντάσεις δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στους τραπεζικούς δείκτες, γεγονός που σημαίνει ότι το τοπίο μπορεί να μεταβληθεί ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια των εξωτερικών πιέσεων.

Τα κόκκινα δάνεια παραμένουν υπό έλεγχο

Ένα από τα πιο ισχυρά στοιχεία της ανάλυσης είναι η διαπίστωση ότι ο μέσος δείκτης ακαθάριστων μη εξυπηρετούμενων δανείων στην Ευρωπαϊκή Ένωση διατηρήθηκε στο 1,8% στο τέλος του 2025, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητα των τραπεζικών ισολογισμών. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι, παρά τις πιέσεις, οι τράπεζες έχουν καταφέρει να διατηρήσουν υπό έλεγχο την ποιότητα των χαρτοφυλακίων τους.

Η σταθερότητα αυτή, βέβαια, δεν είναι ομοιόμορφη σε όλες τις χώρες. Η Γερμανία αναδεικνύεται ως η βασική εστία επιδείνωσης, με αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων λόγω της οικονομικής στασιμότητας, της πίεσης στον τομέα των εμπορικών ακινήτων και της ανόδου των καθυστερήσεων στη λιανική τραπεζική. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και εκεί, το επίπεδο του δείκτη παραμένει σχετικά χαμηλό, στο 1,6%, περιορίζοντας σε αυτή τη φάση τον κίνδυνο ευρύτερης συστημικής αποσταθεροποίησης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επιδείνωση που παρατηρείται σε συγκεκριμένους κλάδους, όπως η πληροφορική και οι επικοινωνίες, όπου ο δείκτης ΜΕΔ αυξήθηκε αισθητά. Η εξέλιξη αυτή μαρτυρά ότι οι νέοι πιστωτικοί κίνδυνοι δεν εντοπίζονται πλέον μόνο στους παραδοσιακά ευάλωτους τομείς, αλλά μετακινούνται προς νέες ζώνες της οικονομίας.

Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως

Παρότι η τρέχουσα εικόνα είναι ενθαρρυντική, η Scope υπογραμμίζει ότι οι δείκτες του 2025 δεν έχουν ακόμη ενσωματώσει τις πλήρεις επιπτώσεις από τις διεθνείς εξελίξεις. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, αλλά και οι εμπορικές εντάσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, δημιουργούν ένα περιβάλλον με μεγάλο εύρος πιθανών σεναρίων.

Τράπεζες με έκθεση σε ενεργοβόρους τομείς, όπως τα χημικά, τα μέταλλα, η εξόρυξη, η φαρμακοβιομηχανία και η κλωστοϋφαντουργία, ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με αυξημένες πιστωτικές ζημίες, εφόσον παραταθούν οι πιέσεις ή ενταθούν οι διαταραχές στις αγορές ενέργειας και εφοδιασμού.

Αν και το κόστος κινδύνου διατηρήθηκε το 2025 στις 48 μονάδες βάσης, εντός των ορίων της μεταπανδημικής περιόδου, η σταθερότητα αυτή μπορεί να είναι εν μέρει παραπλανητική. Η Scope αφήνει να εννοηθεί ότι οι τράπεζες δεν έχουν ακόμη περάσει πλήρως στα βιβλία τους τις πιθανές μελλοντικές πιέσεις, κάτι που αυξάνει την πιθανότητα σταδιακής ανόδου του κόστους κινδύνου κατά τη διάρκεια του 2026.

Οι ελληνικές τράπεζες μπαίνουν στο 2026 από θέση ισχύος

Μέσα σε αυτό το ευρωπαϊκό πλαίσιο, οι ελληνικές τράπεζες ξεχωρίζουν. Σύμφωνα με την ανάλυση, εισέρχονται στο 2026 με τους ισχυρότερους ισολογισμούς από την εποχή της κρίσης χρέους. Η πολυετής προσπάθεια απομόχλευσης, οι τιτλοποιήσεις, η εξυγίανση των χαρτοφυλακίων και η σταδιακή αποκατάσταση της οργανικής κερδοφορίας έχουν δημιουργήσει μια πολύ πιο σταθερή βάση από εκείνη που υπήρχε πριν λίγα χρόνια.

Το στοιχείο που λειτουργεί πλέον ως βασικός μοχλός ανάπτυξης είναι η αύξηση της δανειοδοτικής δραστηριότητας. Η Ελλάδα καταγράφει από τις ισχυρότερες επιδόσεις στην Ευρώπη τα τελευταία δύο χρόνια, κυρίως χάρη στη χρηματοδότηση μεγάλων επιχειρήσεων. Αυτή η δυναμική αναμένεται να συνεχιστεί, στηριζόμενη σε θετικές μακροοικονομικές προοπτικές, στην επενδυτική κινητικότητα και στη βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας.

Την ίδια στιγμή, η καταναλωτική πίστη ενισχύεται σταθερά, ενώ και η στεγαστική πίστη επιστρέφει σε θετικό έδαφος. Η αποκλιμάκωση των επιτοκίων, η άνοδος των τιμών ακινήτων και τα κρατικά προγράμματα στήριξης ενισχύουν τη ζήτηση, δίνοντας στις τράπεζες έναν ακόμη πυλώνα ανάπτυξης.

Κερδοφορία, κεφαλαιακή ισχύς και νέες στρατηγικές

Η Scope εκτιμά ότι η κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών θα ενισχυθεί περαιτέρω μέσα στο 2026. Η μέση απόδοση επί των σταθμισμένων στοιχείων ενεργητικού των τεσσάρων συστημικών τραπεζών προβλέπεται να αυξηθεί στο 3%, από 2,9% το 2025, με βασικούς μοχλούς τα αυξημένα έσοδα και τις χαμηλότερες πιστωτικές ζημίες.

Υπάρχουν βέβαια και πιέσεις. Η συρρίκνωση των καθαρών επιτοκιακών περιθωρίων και η άνοδος του λειτουργικού κόστους, λόγω μισθολογικών πιέσεων αλλά και επενδύσεων στον ψηφιακό μετασχηματισμό, περιορίζουν μέρος της δυναμικής. Ωστόσο, η συνολική εικόνα παραμένει θετική, κυρίως επειδή οι τράπεζες έχουν πλέον τη δυνατότητα να στηρίξουν την κερδοφορία τους και από άλλες πηγές.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμβολή των προμηθειών και των αμοιβών, οι οποίες ενισχύονται μέσα από το bancassurance, τη διαχείριση πλούτου και την αυξημένη συνολική τραπεζική δραστηριότητα. Επιπλέον, οι εξαγορές σε Κύπρο, bancassurance και εξειδικευμένη χρηματοδότηση φανερώνουν ότι οι ελληνικές τράπεζες δεν αρκούνται πλέον στη σταθεροποίηση, αλλά κινούνται στρατηγικά προς τη διαφοροποίηση των εσόδων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους σε βάθος κύκλου.

Η ισχυρή δημιουργία κερδών ενισχύει παράλληλα και την κεφαλαιακή επάρκεια, δίνοντας μεγαλύτερη ευελιξία για περαιτέρω επιχειρηματικές κινήσεις, ακόμη και σε επίπεδο συγχωνεύσεων και εξαγορών. Σημαντικό ρόλο παίζει και η επιταχυνόμενη απόσβεση των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων, η οποία βελτιώνει την ποιότητα των κεφαλαίων και αυξάνει τη διαφάνεια των ισολογισμών.

Τα σημεία προσοχής για την Ελλάδα

Παρά τη σαφώς βελτιωμένη εικόνα, οι ελληνικές τράπεζες δεν είναι αποκομμένες από τους εξωγενείς κινδύνους. Μια επιδείνωση του γεωπολιτικού σκηνικού, μια διόρθωση στις αγορές ή μια επιβράδυνση στους βασικούς εμπορικούς εταίρους της χώρας θα μπορούσαν να επηρεάσουν την οικονομική δραστηριότητα και τη ζήτηση για πίστωση.

Οι κίνδυνοι στην ποιότητα ενεργητικού παραμένουν σήμερα ελεγχόμενοι, καθώς τα ποσοστά αθέτησης ομαλοποιούνται, όμως η αυξημένη έκθεση σε μεγάλες επιχειρήσεις απαιτεί προσεκτική παρακολούθηση. Ο ανταγωνισμός εντείνεται, ενώ η παρουσία διεθνών τραπεζών δημιουργεί νέα δεδομένα στη χρηματοδότηση επιχειρηματικών έργων.

Ταυτόχρονα, η ισχυρή ζήτηση για δάνεια σε τομείς όπως η ναυτιλία, η ενέργεια και οι υποδομές δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης, αλλά αυξάνει και τη συγκέντρωση κινδύνου σε συγκεκριμένους κλάδους. Αυτό σημαίνει ότι το 2026 δεν θα είναι απλώς μια χρονιά επέκτασης, αλλά και μια χρονιά στην οποία η στρατηγική διαχείριση κινδύνων θα αποκτήσει ακόμη πιο κομβική σημασία.

Μια ισχυρή αφετηρία, αλλά με προσοχή στις νέες απειλές

Η συνολική αποτίμηση της Scope είναι σαφής: οι ευρωπαϊκές τράπεζες εμφανίζουν ανθεκτικότητα, ενώ οι ελληνικές διαθέτουν ακόμη καλύτερες προοπτικές χάρη στην ισχυρή ανάπτυξη δανείων, τη βελτίωση της ποιότητας ενεργητικού και την αυξανόμενη κερδοφορία. Η αφετηρία για το 2026 είναι ισχυρή, ιδιαίτερα για την Ελλάδα, η οποία δείχνει να αφήνει οριστικά πίσω της τις πιο σκοτεινές σελίδες της τραπεζικής κρίσης.

Ωστόσο, η θετική αυτή δυναμική δεν είναι δεδομένο ότι θα εξελιχθεί χωρίς αναταράξεις. Η πορεία του οικονομικού κύκλου, η διαχείριση των γεωπολιτικών κινδύνων και η ικανότητα των τραπεζών να απορροφήσουν τα νέα εξωτερικά σοκ θα καθορίσουν το αν η σημερινή αισιοδοξία θα μετατραπεί σε βιώσιμη μεσοπρόθεσμη ισχύ.

Για τις ελληνικές τράπεζες, το 2026 διαμορφώνεται ως μια χρονιά μεγάλων ευκαιριών, αλλά και αυξημένων απαιτήσεων. Και αυτή ακριβώς η ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη και την προσοχή είναι που θα κρίνει το επόμενο κεφάλαιο της πορείας τους.

Πηγή: Pagenews.gr