Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στο οικονομικό πεδίο, καθώς η υπεραπόδοση του προϋπολογισμού για το 2025 φαίνεται να ανοίγει τον δρόμο για ένα νέο πακέτο στοχευμένων μέτρων στήριξης τους επόμενους μήνες. Το σήμα αυτό έδωσε και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης από την Ουάσιγκτον, δηλώνοντας ότι τόσο το πρωτογενές όσο και το συνολικό πλεόνασμα θα κινηθούν σε καλύτερα επίπεδα από τα αναμενόμενα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων υπέρ των πολιτών.
Η εικόνα που διαμορφώνεται τις τελευταίες ημέρες ενισχύει την εκτίμηση ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 θα ξεπεράσει αισθητά τον αρχικό στόχο. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες και τις αναφορές διεθνών και ελληνικών μέσων, το πλεόνασμα ενδέχεται να κινηθεί στην περιοχή του 4,8% με 4,9% του ΑΕΠ, έναντι στόχου 3,7%, στοιχείο που δημιουργεί πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για την κυβέρνηση. Αυτό ακριβώς το υπερπλεόνασμα είναι που τροφοδοτεί τα σενάρια για νέες παρεμβάσεις, ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν έντονες λόγω της ενεργειακής αστάθειας και των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, το γεγονός ότι δημιουργείται πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος δεν σημαίνει αυτομάτως ότι θα διανεμηθεί στο σύνολό του. Το τελικό εύρος των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από τους ευρωπαϊκούς κανόνες, τις αποφάσεις της Κομισιόν για το ποια μέτρα μπορούν να θεωρηθούν μόνιμα, αλλά και από τα όρια δαπανών που θα επιτραπούν στο πλαίσιο της νέας δημοσιονομικής εποπτείας. Με άλλα λόγια, το οικονομικό επιτελείο περιμένει να αποσαφηνιστεί το ακριβές περιθώριο κινήσεων προτού «κλειδώσει» το τελικό πακέτο στήριξης.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η ανάγκη αντιμετώπισης των επιπτώσεων από την ακρίβεια, που τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από το ενεργειακό κόστος και τη διεθνή αβεβαιότητα. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έχει ήδη υπογραμμίσει ότι η κυβέρνηση μελετά την πληθωριστική επίδραση των εξελίξεων, με βασικό ερώτημα το πώς αυτές αποτυπώνονται στο ράφι και στο καθημερινό κόστος ζωής για τον πολίτη. Η αναφορά αυτή αποκαλύπτει ότι το βάρος του σχεδιασμού δεν αφορά μόνο τα μακροοικονομικά μεγέθη, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η διεθνής κρίση περνά στην πραγματική οικονομία και επηρεάζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Με βάση τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, το βασικό σενάριο για τις άμεσες παρεμβάσεις αφορά κυρίως την επέκταση υφιστάμενων μέτρων, αντί για την εισαγωγή εντελώς νέων. Πιο πιθανή θεωρείται η συνέχιση της επιδότησης στο diesel κίνησης, καθώς το μέτρο αυτό κρίνεται κρίσιμο για τον περιορισμό του μεταφορικού κόστους και, κατ’ επέκταση, για τη συγκράτηση των τιμών σε τρόφιμα και βασικά προϊόντα. Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και η επέκταση της στήριξης προς τους αγρότες, ειδικά στο σκέλος που αφορά τα λιπάσματα, εφόσον οι πιέσεις στο κόστος παραγωγής παραμείνουν ισχυρές.
Αντίθετα, πιο επιφυλακτική εμφανίζεται η κυβέρνηση απέναντι στο ενδεχόμενο ενός νέου ευρείας κλίμακας fuel pass, τουλάχιστον στην παρούσα φάση. Η πορεία των διεθνών τιμών πετρελαίου και κυρίως η σταθεροποίηση ή μη της κατάστασης στη Μέση Ανατολή θα αποτελέσουν τον βασικό παράγοντα που θα κρίνει αν θα χρειαστούν πιο οριζόντια μέτρα. Αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι αποφάσεις μετατίθενται χρονικά, καθώς το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί τόσο τη συμπεριφορά των αγορών όσο και το ενδεχόμενο να παραμείνουν ορισμένες ανατιμητικές επιδράσεις ακόμη και μετά από πιθανή αποκλιμάκωση της κρίσης.
Η μεγαλύτερη στρατηγική πρόκληση για την κυβέρνηση είναι να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για άμεση στήριξη και στη διατήρηση επαρκούς δημοσιονομικού χώρου για τις εξαγγελίες της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Το οικονομικό επιτελείο φαίνεται να θέλει να αποφύγει μια βιαστική εξάντληση του υπερπλεονάσματος, ειδικά αν οι διεθνείς εξελίξεις αποκλιμακωθούν και περιορίσουν την ανάγκη για νέα έκτακτα μέτρα. Σε αυτή την περίπτωση, ένα σημαντικό μέρος του διαθέσιμου χώρου θα μπορούσε να κρατηθεί για το πακέτο της ΔΕΘ, με στόχο την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος πολιτών και επιχειρήσεων μέσω πιο μόνιμων ή ημιμόνιμων παρεμβάσεων.
Άλλωστε, το προηγούμενο της διαχείρισης του υπερπλεονάσματος του 2024 δείχνει τη λογική με την οποία κινείται η κυβέρνηση. Από εκείνο το πλεόνασμα είχαν χρηματοδοτηθεί μέτρα μόνιμου χαρακτήρα, όπως η επιστροφή ενός ενοικίου κάθε Νοέμβριο και η καταβολή 250 ευρώ σε χαμηλοσυνταξιούχους, επιλογές που επαναλαμβάνονται ετησίως. Φέτος, όμως, η έκτακτη πίεση από την ενεργειακή κρίση και τις διεθνείς γεωπολιτικές αναταράξεις κάνει το τοπίο πιο σύνθετο, καθώς η προτεραιότητα μετατοπίζεται προς τη βραχυπρόθεσμη άμυνα απέναντι στις ανατιμήσεις.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η υπεραπόδοση του προϋπολογισμού για το 2025 δημιουργεί ένα σαφές «παράθυρο» για νέα μέτρα, χωρίς όμως να έχει ακόμη αποσαφηνιστεί το ακριβές εύρος και η μορφή τους. Οι τελικές αποφάσεις θα κριθούν από τρεις βασικούς παράγοντες: την επίσημη επιβεβαίωση των δημοσιονομικών μεγεθών, το περιθώριο που θα δώσουν οι ευρωπαϊκοί κανόνες και, κυρίως, την πορεία της ενεργειακής κρίσης που συνεχίζει να επηρεάζει άμεσα τις τιμές και την αγοραστική δύναμη των πολιτών. Μέχρι τότε, το οικονομικό επιτελείο κρατά ανοικτές όλες τις επιλογές, με στόχο οι παρεμβάσεις που θα ανακοινωθούν να είναι όσο το δυνατόν πιο στοχευμένες και δημοσιονομικά ασφαλείς.
Πηγή: Pagenews.gr