Η σχέση ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, που επί χρόνια παρουσιαζόταν ως μία από τις ισχυρότερες πολιτικές και στρατηγικές συμμαχίες της σύγχρονης εποχής, δείχνει πλέον να περνά τη σοβαρότερη κρίση της.
Παρά τις δημόσιες δηλώσεις περί «πλήρους συντονισμού», οι πληροφορίες που διαρρέουν τόσο από την Ουάσινγκτον όσο και από το Ισραήλ αποκαλύπτουν ένα κλίμα έντονης δυσπιστίας, πολιτικής απογοήτευσης και αμοιβαίων ευθυνών για την αποτυχία της στρατηγικής απέναντι στο Ιράν.
Η νέα πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή φαίνεται να έχει μετατρέψει δύο πολιτικούς συμμάχους σε ηγέτες που πλέον προσπαθούν να διαχειριστούν τις συνέπειες μιας σύγκρουσης η οποία όχι μόνο δεν εξελίχθηκε όπως σχεδίαζαν, αλλά απειλεί να τραυματίσει σοβαρά και την προσωπική πολιτική τους επιβίωση.
Η δημόσια επίδειξη ενότητας και το παρασκήνιο της κρίσης
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, μετά από ημέρες σιωπής γύρω από τις εξελίξεις στο μέτωπο του Ιράν, επέλεξε να εμφανιστεί δημοσίως μέσω βίντεο, επιμένοντας ότι διατηρεί «σχεδόν καθημερινή επικοινωνία» με τον Ντόναλντ Τραμπ και ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται σε «πλήρη συντονισμό».
Ωστόσο, η έντονη προσπάθεια του Ισραηλινού πρωθυπουργού να διαψεύσει τα σενάρια ρήξης φαίνεται να ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τις υποψίες ότι οι σχέσεις των δύο ηγετών βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο.
Ισραηλινά μέσα ενημέρωσης και πολιτικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι το Τελ Αβίβ έχει πλέον περιορισμένη ενημέρωση για τις αμερικανικές κινήσεις γύρω από το Ιράν, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αποκλείστηκε ακόμη και από κρίσιμες ειρηνευτικές επαφές που πραγματοποιήθηκαν με πακιστανική διαμεσολάβηση.
«Μιλά τόσο επίμονα για το πόσο καλή είναι η σχέση τους, που αυτό από μόνο του προκαλεί ανησυχία», σχολίασε η πολιτική αναλύτρια Νταλία Σάιντλιν, αποτυπώνοντας το κλίμα αμφιβολίας που επικρατεί πλέον στο Ισραήλ.
Ο άνθρωπος που έπεισε τον Τραμπ να χτυπήσει το Ιράν
Σύμφωνα με διπλωματικές και πολιτικές πηγές, ο Νετανιάχου διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην απόφαση του Τραμπ να προχωρήσει σε στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, που εδώ και δεκαετίες θεωρεί το ιρανικό καθεστώς υπαρξιακή απειλή για το Ισραήλ, φέρεται να παρουσίασε στον Αμερικανό πρόεδρο μια εξαιρετικά αισιόδοξη εικόνα για την κατάσταση στο εσωτερικό της Τεχεράνης.
Με τη στήριξη της Μοσάντ και του επικεφαλής της Ντέιβιντ Μπαρνέα, ο Νετανιάχου υποστήριξε ότι το ιρανικό καθεστώς ήταν αποδυναμωμένο, η οικονομία κατέρρεε και οι Φρουροί της Επανάστασης βρίσκονταν κοντά στην απώλεια ελέγχου.
«Αυτή είναι η στιγμή μας. Μαζί μπορούμε να ρίξουμε το καθεστώς μέσα σε λίγες ημέρες», φέρεται να είπε στον Τραμπ, σύμφωνα με πρώην Ισραηλινούς αξιωματούχους.
Η εκτίμηση αυτή αποδείχθηκε καταστροφικά λανθασμένη.
Το Ιράν άντεξε – και αντεπιτέθηκε
Αντί για κατάρρευση του καθεστώτος, η Τεχεράνη κατάφερε να διατηρήσει τον εσωτερικό έλεγχο, να κινητοποιήσει τους Φρουρούς της Επανάστασης και να προκαλέσει σοβαρές απώλειες σε αμερικανικά και συμμαχικά συμφέροντα στον Κόλπο.
Οι επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων, οι απειλές για αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ και η αποσταθεροποίηση της διεθνούς ναυσιπλοΐας προκάλεσαν σοβαρό πλήγμα στη διεθνή οικονομία και μετέτρεψαν τον πόλεμο σε πολιτικό βάρος για τον Λευκό Οίκο.
Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν προειδοποιήσει για αυτό το ενδεχόμενο, ωστόσο οι πιο επιθετικοί κύκλοι στην Ουάσινγκτον και στο Τελ Αβίβ υποτίμησαν τη δυνατότητα αντίδρασης του Ιράν.
«Ο Τραμπ πίστεψε ότι θα ήταν ένας σύντομος και εύκολος πόλεμος», σημειώνουν διπλωματικοί αναλυτές στην Ουάσινγκτον.
Η απογοήτευση του Τραμπ και η απομόνωση του Ισραήλ
Καθώς η σύγκρουση εξελισσόταν αρνητικά, ο Ντόναλντ Τραμπ άρχισε σταδιακά να αποστασιοποιείται από τον Νετανιάχου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος περιόρισε αισθητά τις δημόσιες αναφορές του στο Ισραήλ, ενώ στις διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν για αποκλιμάκωση της κρίσης το Τελ Αβίβ φέρεται να έμεινε εκτός βασικών διαβουλεύσεων.
Η ενόχληση του Τραμπ κορυφώθηκε μετά από ισραηλινές επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, όταν ο ίδιος δήλωσε δημόσια ότι είχε ζητήσει από τον Νετανιάχου να μην προχωρήσει σε συγκεκριμένους βομβαρδισμούς.
«Κατά καιρούς κάνει πράγματα που δεν εγκρίνω», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος, σε μία από τις πιο ψυχρές δημόσιες τοποθετήσεις του απέναντι στο Ισραήλ.
Δύο ηγέτες παγιδευμένοι στην ίδια κρίση
Παρά τη φημολογούμενη ψυχρότητα, ούτε ο Τραμπ ούτε ο Νετανιάχου μπορούν εύκολα να αποστασιοποιηθούν ο ένας από τον άλλον.
Για τον Αμερικανό πρόεδρο, μια ανοιχτή σύγκρουση με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό θα ισοδυναμούσε με παραδοχή ότι παρασύρθηκε σε έναν πόλεμο με λανθασμένες εκτιμήσεις.
Για τον Νετανιάχου, η απώλεια της αμερικανικής πολιτικής κάλυψης θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρή εσωτερική αποδυνάμωση, ιδιαίτερα ενόψει κρίσιμων πολιτικών εξελίξεων στο Ισραήλ.
Ο πρώην διπλωμάτης Άλον Πίνκας περιέγραψε με ιδιαίτερα σκληρό τρόπο τη νέα πραγματικότητα:
«Έχουν καταστρέψει ο ένας τον άλλον αρκετά σοβαρά».
Η φράση αυτή αποτυπώνει ίσως καλύτερα από οτιδήποτε άλλο το σημερινό αδιέξοδο στις σχέσεις δύο ηγετών που μέχρι πρόσφατα εμφανίζονταν ως απόλυτα πολιτικά ταυτισμένοι.
Η Μέση Ανατολή σε νέα περίοδο αστάθειας
Το ρήγμα ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ δεν αποτελεί απλώς προσωπική κρίση μεταξύ δύο ηγετών.
Αντανακλά βαθύτερες γεωπολιτικές μεταβολές στη Μέση Ανατολή, όπου οι περιφερειακές ισορροπίες αλλάζουν, η επιρροή των ΗΠΑ δοκιμάζεται και το Ιράν εμφανίζεται πιο ανθεκτικό από ό,τι είχαν υπολογίσει οι αντίπαλοί του.
Την ώρα που οι διεθνείς αγορές ανησυχούν για νέα ενεργειακή κρίση και οι στρατιωτικές ισορροπίες στον Κόλπο παραμένουν εύθραυστες, η σχέση Τραμπ–Νετανιάχου μετατρέπεται πλέον από σύμβολο στρατηγικής συμμαχίας σε παράδειγμα πολιτικής αλληλεξάρτησης με βαρύ κόστος.
Πηγή: pagenews.gr