Έντεκα εβδομάδες κρίσης, απειλών και στρατιωτικής έντασης δεν λύγισαν την Τεχεράνη. Αντίθετα, η αντιπαράθεση ανάμεσα στον Τραμπ και το Ιράν εξελίσσεται σε μια επικίνδυνη γεωπολιτική στασιμότητα, με σοβαρές επιπτώσεις για τη Μέση Ανατολή, τις αγορές ενέργειας και τη διεθνή ασφάλεια.
Η επιθετική διαπραγματευτική τακτική του Αμερικανού προέδρου — που σε άλλες διεθνείς υποθέσεις απέφερε αποτελέσματα — φαίνεται στην περίπτωση του Ιράν να συναντά τα όριά της. Και όσο η κρίση παρατείνεται, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
Το “δόγμα πίεσης” του Τραμπ δεν κάμπτει την Τεχεράνη
Από την πρώτη στιγμή, ο Τραμπ επιχείρησε να αντιμετωπίσει το Ιράν με τη γνωστή στρατηγική του:
- μέγιστη πίεση,
- δημόσιες απειλές,
- οικονομικός στραγγαλισμός,
- και διαρκής ψυχολογική πίεση μέσω δηλώσεων και social media.
Όμως το Ιράν δεν είναι ούτε εμπορικός εταίρος ούτε αδύναμο κράτος χωρίς στρατηγικά χαρτιά.
Παρά τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα που αποδυνάμωσαν μέρος της στρατιωτικής του υποδομής, η Τεχεράνη εξακολουθεί να διατηρεί το σημαντικότερο γεωπολιτικό της όπλο:το Στενό του Ορμούζ
Από εκεί διέρχεται τεράστιο ποσοστό του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Κάθε ένταση στην περιοχή αρκεί για να προκαλέσει:
- άνοδο τιμών ενέργειας,
- αναταραχή στις αγορές,
- και φόβο για παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση.
Η Τεχεράνη παίζει με τον χρόνο
Αναλυτές εκτιμούν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα του Τραμπ είναι πως το Ιράν δεν διαπραγματεύεται με δυτικούς πολιτικούς όρους.
Η ιρανική ηγεσία:
- δεν μπορεί να εμφανιστεί ότι “παραδίδεται”,
- στηρίζει την πολιτική της νομιμοποίηση στην αντίσταση,
- και θεωρεί την αντοχή απέναντι στις ΗΠΑ στοιχείο εθνικής επιβίωσης.
Αυτό δημιουργεί μια βαθιά ασυμμετρία.
Ο Τραμπ θέλει γρήγορες συμφωνίες και άμεσα πολιτικά αποτελέσματα.Η Τεχεράνη, αντίθετα, ιστορικά βασίζεται:
- στην εξάντληση του αντιπάλου,
- στη μακρά διαπραγμάτευση,
- και στην πολιτική φθορά του αντιπάλου στο εσωτερικό του.
Και όσο περνά ο χρόνος, οι πιέσεις μεταφέρονται όλο και περισσότερο στον Λευκό Οίκο.
Ο πόλεμος που αρχίζει να κοστίζει πολιτικά
Η κρίση με το Ιράν εξελίσσεται σε σοβαρό εσωτερικό πονοκέφαλο για τον Τραμπ
Οι αυξημένες τιμές καυσίμων, η αβεβαιότητα στις αγορές και η κόπωση από μια παρατεταμένη σύγκρουση επηρεάζουν το πολιτικό κλίμα στις ΗΠΑ ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών.
Παράλληλα, ακόμη και πρώην σύμμαχοι του Tραμπ αρχίζουν να αμφισβητούν:
- τη σκληρή ρητορική,
- τις απειλές περί “καταστροφής του ιρανικού πολιτισμού”,
- και τη στρατηγική των συνεχών κλιμακώσεων χωρίς ξεκάθαρο αποτέλεσμα.
Ο ίδιος ο Τραμπ επιχειρεί να παρουσιάσει την απρόβλεπτη συμπεριφορά του ως διαπραγματευτικό όπλο.
Ωστόσο, στην περίπτωση του Ιράν, αρκετοί ειδικοί θεωρούν ότι αυτή η τακτική παράγει το αντίθετο αποτέλεσμα:ενισχύει τους σκληροπυρηνικούς κύκλους της Τεχεράνης και μειώνει κάθε πιθανότητα συμβιβασμού.
Το πυρηνικό φάντασμα επιστρέφει
Το μεγαλύτερο άγχος της Δύσης δεν αφορά μόνο τη σημερινή κρίση.
Αφορά το τι μπορεί να ακολουθήσει.
Ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι η συνεχής πίεση και οι στρατιωτικές απειλές ίσως οδηγήσουν τελικά το Ιράν στο συμπέρασμα ότι:η απόκτηση πυρηνικής αποτρεπτικής ισχύος αποτελεί τη μοναδική πραγματική εγγύηση επιβίωσης του καθεστώτος.
Αυτό θα άλλαζε ριζικά την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή:
- προκαλώντας πιθανό εξοπλιστικό ντόμινο,
- αυξάνοντας τον κίνδυνο περιφερειακού πολέμου,
- και φέρνοντας τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τις αραβικές δυνάμεις μπροστά σε νέα στρατηγικά διλήμματα.
Η αμερικανική στρατηγική δείχνει ρωγμές
Το βασικό πρόβλημα για την Ουάσιγκτον είναι ότι δεν υπάρχει ξεκάθαρη στρατηγική εξόδου.
Από τη μία πλευρά:
- ο Τραμπ θέλει να εμφανιστεί ως ηγέτης που “λύγισε” το Ιράν.
Από την άλλη:
- καμία ιρανική κυβέρνηση δεν μπορεί πολιτικά να αποδεχθεί δημόσια ήττα.
Έτσι δημιουργείται ένα επικίνδυνο αδιέξοδο:
- οι ΗΠΑ δεν μπορούν εύκολα να υποχωρήσουν,
- το Ιράν δεν δείχνει διατεθειμένο να λυγίσει,
- και η κρίση συνεχίζει να επιβαρύνει τη διεθνή οικονομία.
Η Μέση Ανατολή σε νέα εποχή αστάθειας
Πίσω από τη σύγκρουση Τραμπ–Ιράν κρύβεται μια πολύ μεγαλύτερη γεωπολιτική μετάβαση.
Η Μέση Ανατολή μετατρέπεται ξανά σε κεντρικό πεδίο:
- ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων,
- ενεργειακής πίεσης,
- και στρατηγικών ισορροπιών.
Και όσο οι ΗΠΑ δυσκολεύονται να επιβάλουν γρήγορες λύσεις, τόσο περισσότερο ενισχύεται η εικόνα ότι η αμερικανική ισχύς — αν και παραμένει τεράστια — δεν μπορεί πλέον να επιβάλλει πολιτικά αποτελέσματα με την ίδια ευκολία όπως στο παρελθόν.
Το Ιράν μπορεί να έχει υποστεί σοβαρά πλήγματα.
Αλλά προς το παρόν δείχνει αποφασισμένο να αποδείξει ότι:η αντοχή απέναντι στην υπερδύναμη αποτελεί από μόνη της μορφή νίκης.
Πηγή: pagenews.gr