Τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να ολοκληρωθεί η Μελέτη Κόστους–Οφέλους για τη διασύνδεση ΑΔΜΗΕ στο τμήμα Κύπρος–Ισραήλ, ένα έργο που εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Great Sea Interconnector (GSI) και θεωρείται κομβικό για την ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ανατολικής Μεσογείου.
Η μελέτη, μόλις ολοκληρωθεί, θα κοινοποιηθεί στις δύο χώρες, ενώ θα ακολουθήσουν οι απαραίτητες διακρατικές διαδικασίες για τη διαμόρφωση συμφωνίας Κύπρου–Ισραήλ. Ήδη, σύμφωνα με πληροφορίες, οι ρυθμιστικές αρχές των δύο χωρών βρίσκονται από τις αρχές του 2026 σε φάση ανταλλαγής δεδομένων και διαπραγμάτευσης παραμέτρων κόστους και εσόδων.
Κρίσιμος κόμβος: χρηματοδότηση και ρυθμιστικό πλαίσιο
Σε αντίθεση με το σκέλος Ελλάδας–Κύπρου, το οποίο εντάσσεται σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, το τμήμα Κύπρος–Ισραήλ δεν προβλέπεται να χρηματοδοτηθεί από την ΕΕ, γεγονός που σημαίνει ότι το κόστος θα επιμεριστεί στους καταναλωτές μέσω των ρυθμιζόμενων χρεώσεων.
Παράλληλα, προετοιμάζεται η διαμόρφωση του μοντέλου εσόδων του έργου, το οποίο θα καθορίσει:
- τα τέλη χρήσης του καλωδίου
- το ρυθμιζόμενο έσοδο του φορέα
- και τη δυνατότητα αποπληρωμής της επένδυσης
Πρόκειται για κομβικό στάδιο, καθώς από αυτό θα εξαρτηθεί η συμμετοχή τραπεζών και επενδυτών στη μακροχρόνια χρηματοδότηση του έργου.
Τα επόμενα βήματα
Μετά τη μελέτη κόστους–οφέλους, ακολουθούν τρία κρίσιμα στάδια:
- Ρυθμιστική αξιολόγηση από Κύπρο και Ισραήλ για τη βιωσιμότητα και τον επιμερισμό κόστους
- Διαμόρφωση τελικού μοντέλου εσόδων και χρηματοδοτικής δομής
- Τελική Επενδυτική Απόφαση (FID) που θα «κλειδώσει» κατασκευή, κόστος και χρονοδιάγραμμα
Το έργο σε αριθμούς
Το GSI προβλέπει υποθαλάσσιο καλώδιο συνολικού μήκους περίπου 1.208 χλμ., με:
- 310 χλμ. μεταξύ Ισραήλ–Κύπρου
- 898 χλμ. μεταξύ Κύπρου–Ελλάδας (Κρήτη)
Ο αρχικός προϋπολογισμός για το ελληνικό σκέλος είχε διαμορφωθεί στα 1,9 δισ. ευρώ, με ευρωπαϊκή επιδότηση περίπου 650 εκατ. ευρώ, ενώ εξετάζεται πρόσθετη χρηματοδότηση μέσω ΕΤΕΠ.
Το Ισραήλ και η «ενεργειακή απομόνωση»
Η διασύνδεση με την Κύπρο θεωρείται στρατηγικής σημασίας για το Ισραήλ, καθώς σήμερα λειτουργεί ως «ενεργειακή νησίδα» χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση με άλλες χώρες.
Η ένταξή του στο GSI θα του επιτρέψει:
- πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας
- εξαγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από φυσικό αέριο και ΑΠΕ
- ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας
- καλύτερη ενσωμάτωση μεγάλης κλίμακας ηλιακής ενέργειας
Παράλληλα, ενισχύεται ο γεωπολιτικός άξονας συνεργασίας Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ, σε μια περιοχή αυξημένης στρατηγικής σημασίας.
Στρατηγική διάσταση
Πέρα από την ενέργεια, το έργο αποκτά και έντονη γεωπολιτική διάσταση, καθώς δημιουργεί έναν δυτικό ενεργειακό διάδρομο προς την Ευρώπη, με δυνατότητα αμφίδρομων ροών ηλεκτρικής ενέργειας και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εθνικών συστημάτων.
Για το Ισραήλ, το GSI δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως ενεργειακό έργο, αλλά ως υποδομή στρατηγικής ασφάλειας και διεθνούς διασύνδεσης.
Πηγή: pagenews.gr